Politica 89.8
Σχολικός εκφοβισμός: Η ασφυκτική πίεση που δέχονται οι εκπαιδευτικοί μέσα στις τάξεις
Τις τραγικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η συσσωρευμένη πίεση στην ψυχική υγεία φέρνει στο προσκήνιο ένα περιστατικό που σημειώθηκε στον Κολωνό, όπου μία γυναίκα, διευθύντρια σχολείου, έχασε τη ζωή της μετά από πτώση από την ταράτσα της πολυκατοικίας όπου διέμενε, με τις Αρχές να εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να αντιμετώπιζε πιέσεις στο επαγγελματικό της περιβάλλον, χωρίς ωστόσο να έχει διευκρινιστεί αν αυτές σχετίζονται με το τραγικό περιστατικό.
Του σημερινού τραγικού θανάτου είχε προηγηθεί μία ακόμη υπόθεση που είχε συγκλονίσει την εκπαιδευτική κοινότητα. Πρόκειται για την περίπτωση εκπαιδευτικού που εργαζόταν σε δημόσιο σχολείο της Θεσσαλονίκης, η οποία και έχασε τη ζωή της μετά από αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Πριν από τον θάνατό της, είχε καταγγείλει ότι δεχόταν επί μήνες εκφοβισμό από συγκεκριμένους μαθητές.
Και στις δύο περιπτώσεις, τα αίτια παραμένουν υπό διερεύνηση. Ωστόσο, αναδεικνύεται μία πραγματικότητα που συχνά μένει στο περιθώριο: η καθημερινότητα των εκπαιδευτικών δεν είναι πάντα όσο «ήσυχη» φαίνεται, καθώς πολλοί βιώνουν έντονη ψυχολογική πίεση μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Πίσω από την τάξη, πέρα από τη διδασκαλία, συχνά κρύβεται μια σιωπηλή φθορά, που σχετίζεται με το άγχος, την πίεση και, σε αρκετές περιπτώσεις, συμπεριφορές εκφοβισμού.
Όπως έχει επισημάνει η Ζωή Σιούτη, M.Sc. & M.Ed., PhD(c) Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Κλινική & Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παιδιών, Εφήβων & Ενηλίκων, Πιστοποιημένη εξειδίκευση CBT, ACT, EMDR & SCHEMA Therapy, Μέλος ΕΕΕΣ, Επάρκεια ΓΣΘ (EABCT), Μέλος Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (APA), ολοένα και περισσότεροι εκπαιδευτικοί βιώνουν φαινόμενα bullying από τους ίδιους τους μαθητές. Έρευνες στη σχολική ψυχολογία έχουν αποδείξει ότι το συγκεκριμένο φαινόμενο δεν είναι σπάνιο και έχει σοβαρές επιπτώσεις, τόσο στη διαδικασία της μάθησης, όσο και στην ψυχική υγεία των εκπαιδευτικών.
Η συγκεκριμένη μορφή σχολικού εκφοβισμού (student-on-teacher bullying) μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, όπως λεκτική κακοποίηση, ειρωνείες, παρακώλυση της διαδικασίας του μαθήματος ή ακόμη και σωματική βία. Οι επιπτώσεις αυτού του φαινομένου δεν περιορίζονται μόνο στην επαγγελματική-υπηρεσιακή απόδοση των εκπαιδευτικών, αλλά επεκτείνονται και στην ψυχική τους υγεία (υψηλά επίπεδα άγχους, στρες και μεγαλύτερος κίνδυνος burnout). Τέτοιες συμπεριφορές εκ μέρους μαθητών συνήθως πηγάζουν από ανασφάλεια, κακή σχολική επίδοση και ανάγκη για έλεγχο ή μίμηση κοινωνικών προτύπων, τα οποία οι μαθητές έχουν «διδαχθεί» στο σπίτι τους ή στο κοινωνικό τους περιβάλλον. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο εκπαιδευτικός συχνά αισθάνεται απομονωμένος, αναγκασμένος να παίζει κάποιο ρόλο για να διατηρήσει την τάξη και ταυτόχρονα αντιμετωπίζει συναισθήματα ντροπής ή αποτυχίας.
Έρευνες έχουν δείξει ότι οι εκπαιδευτικοί μπορούν να προστατευτούν σε αυτό το φαινόμενο μέσω των ακόλουθων στρατηγικών:
- Εκπαίδευση και ενδυνάμωση μέσω παρακολούθησης σεμιναρίων διαχείρισης συγκρούσεων και επικοινωνιακών δεξιοτήτων για τη μείωση του αισθήματος αδυναμίας.
- Στήριξη από τη διεύθυνση του σχολείου μέσω συντονισμένων πρακτικών και πολιτικών από τις οποίες να αποδεικνύεται ότι η βία δεν γίνεται ανεκτή ούτε σιωπηρά.
- Προσωπική φροντίδα μέσω ψυχολογικής υποστήριξης.
Είναι γεγονός ότι η αναγνώριση του φαινομένου και η κατανόηση των ψυχολογικών μηχανισμών πίσω από αυτό είναι το πρώτο βήμα για την αποτελεσματική αντιμετώπισή του. Όσο οι εκπαιδευτικοί δεν παραμένουν σιωπηλοί, τόσο περισσότερο θωρακίζονται σε συμπεριφορές που δεν είναι απλώς «αθώα παιδικά πειράγματα» ή «αναπόφευκτα στοιχεία της μαθησιακής διαδικασίας». Το bullying δεν έχει ηλικία και δεν περιορίζεται μόνο σε όσους μαθαίνουν, αλλά ενίοτε επηρεάζει και αυτούς που διδάσκουν.
Πηγή: ygeiamou.gr
