Politica 89.8
«Σπίτι μου 3»: Τι αλλάζει στα στεγαστικά – Ποιοι θα μπορούν να παίρνουν φθηνότερο δάνειο
Μόνιμο «παράθυρο» για φθηνότερα στεγαστικά δάνεια σχεδιάζει η κυβέρνηση – Τέλος στους κύκλους αιτήσεων και στους περιορισμένους προϋπολογισμούς – Τι θα γίνει με ηλικιακά και εισοδηματικά όρια.
Νέα φιλοσοφία αποκτά το πρόγραμμα «Σπίτι μου», καθώς το επόμενο «Σπίτι μου 3» σχεδιάζεται να λειτουργεί όχι ως ένα έκτακτο πρόγραμμα με συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης και περιορισμένα κονδύλια, αλλά ως μόνιμος μηχανισμός για φθηνότερα στεγαστικά δάνεια πρώτης κατοικίας.
Η βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα μειώνεται το κόστος του δανείου. Αντί το κράτος να χρηματοδοτεί άμεσα μέρος του στεγαστικού, όπως συνέβη στα προηγούμενα προγράμματα, εξετάζεται η παροχή μόνιμων φορολογικών κινήτρων στις τράπεζες, ώστε εκείνες να χορηγούν στεγαστικά δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια στους δικαιούχους.
Με απλά λόγια, εφόσον ο σχεδιασμός προχωρήσει όπως περιγράφεται στη νέα Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική, ο ενδιαφερόμενος δεν θα χρειάζεται να περιμένει πότε θα «ανοίξει» το επόμενο πρόγραμμα.
Τι σημαίνει αυτό για έναν νέο που θέλει να αγοράσει σπίτι
Σήμερα, όποιος θέλει να ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα τύπου «Σπίτι μου» πρέπει να περιμένει την προκήρυξη, να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια και να προλάβει τα διαθέσιμα κονδύλια.
Με το νέο μοντέλο, στόχος είναι η πρόσβαση στα χαμηλότοκα στεγαστικά να ενσωματωθεί σταδιακά στην κανονική λειτουργία των τραπεζών.
Έτσι, ένας επιλέξιμος δανειολήπτης θα μπορεί να απευθύνεται στην τράπεζα για αγορά πρώτης κατοικίας και, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, να λαμβάνει στεγαστικό με ευνοϊκότερο επιτόκιο από ένα συμβατικό δάνειο.
Το όφελος μπορεί να είναι σημαντικό, καθώς ακόμη και μία σχετικά μικρή μείωση του επιτοκίου σε ένα στεγαστικό διάρκειας 20, 25 ή 30 ετών μεταφράζεται σε χαμηλότερη μηνιαία δόση και μικρότερο συνολικό ποσό τόκων.
Οι 5 μεγάλες αλλαγές που φέρνει το «Σπίτι μου 3»
Για τους υποψήφιους αγοραστές πρώτης κατοικίας, ο νέος σχεδιασμός προβλέπει:
- Μόνιμη πρόσβαση σε φθηνότερα στεγαστικά, αντί για προγράμματα που ανοίγουν και κλείνουν.
- Χαμηλότερο επιτόκιο απευθείας από τις τράπεζες, με αντάλλαγμα φορολογικά κίνητρα προς τα πιστωτικά ιδρύματα.
- Μικρότερη εξάρτηση από ευρωπαϊκά κονδύλια, καθώς το νέο σύστημα δεν θα στηρίζεται αποκλειστικά στο Ταμείο Ανάκαμψης.
- Χωρίς συγκεκριμένο «κουμπαρά» που εξαντλείται, όπως συμβαίνει με τα προγράμματα προκαθορισμένου προϋπολογισμού.
- Πιο ομαλή είσοδος των αγοραστών στην αγορά, ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο χιλιάδων ενδιαφερομένων που αναζητούν ταυτόχρονα ακίνητο μόλις ανοίξει ένα πρόγραμμα.
Ποιοι θα μπορούν να μπουν
Οι τελικές προϋποθέσεις του «Σπίτι μου 3» δεν έχουν ακόμη κλειδώσει. Ο σχεδιασμός, ωστόσο, στρέφεται σε νέους και νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος που θέλουν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ηλικιακά όρια.
Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι για μεγάλο μέρος των πολιτών η πραγματική οικονομική δυνατότητα ανάληψης ενός στεγαστικού δανείου εμφανίζεται μετά τα 35 έτη, όταν έχουν σταθεροποιηθεί επαγγελματικά και εισοδηματικά.
Γι’ αυτό και στην αγορά υπάρχουν ήδη στεγαστικά πρώτης κατοικίας με προνομιακούς όρους και υψηλότερα ηλικιακά όρια, που μπορούν να φθάνουν έως τα 50 έτη.
Το αν αντίστοιχη διεύρυνση θα υιοθετηθεί στο «Σπίτι μου 3» αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους που μένει να οριστικοποιηθούν.
Τι γίνεται με το σπίτι που θα αγοράζει ο δικαιούχος
Ένα δεύτερο μεγάλο ερώτημα αφορά τα χαρακτηριστικά των επιλέξιμων ακινήτων. Στο «Σπίτι μου 2» ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι η δυσκολία εξεύρεσης κατοικίας που να πληροί ταυτόχρονα τα κριτήρια του προγράμματος και τις ανάγκες του αγοραστή.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι ενδιαφερόμενοι εξασφαλίζουν χρηματοδοτική έγκριση, αλλά δυσκολεύονται να βρουν κατάλληλο σπίτι. Επιπλέον, πολλά από τα διαθέσιμα παλαιότερα ακίνητα χρειάζονται σημαντικά ποσά για ανακαίνιση.
Για τον λόγο αυτό, το κρίσιμο στο «Σπίτι μου 3» δεν θα είναι μόνο πόσο φθηνό θα είναι το δάνειο, αλλά και ποια σπίτια θα μπορούν να αγοραστούν μέσω του νέου μηχανισμού.
Γιατί αλλάζει το μοντέλο
Τα δύο πρώτα προγράμματα έδειξαν ότι η ζήτηση για φθηνά στεγαστικά είναι πολύ μεγάλη. Παράλληλα, όμως, ανέδειξαν ένα βασικό πρόβλημα: όταν χιλιάδες νέοι αγοραστές βγαίνουν ταυτόχρονα στην αγορά, χωρίς να αυξάνεται αντίστοιχα ο αριθμός των διαθέσιμων κατοικιών, δημιουργείται πρόσθετη πίεση στις τιμές.
Στο «Σπίτι μου 2» οι εγκρίσεις έχουν φθάσει τις 15.188, αντιστοιχώντας στο 95,14% του προϋπολογισμού, ενώ συνολικά μέσω των δύο προγραμμάτων έχουν χορηγηθεί περισσότερα από 20.000 στεγαστικά δάνεια.
Η κυβέρνηση επιχειρεί τώρα να περάσει από τη λογική των έκτακτων κύκλων σε ένα σταθερό σύστημα, το οποίο θα λειτουργεί σε βάθος χρόνου.
Το μοντέλο αντλεί στοιχεία και από ευρωπαϊκές πρακτικές, όπως το γαλλικό Prêt à Taux Zéro (PTZ) για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Τι πρέπει να προσέξουν όσοι θέλουν να αγοράσουν σπίτι
Όσοι ενδιαφέρονται για το «Σπίτι μου 3» δεν θα πρέπει ακόμη να θεωρούν δεδομένα συγκεκριμένα ηλικιακά ή εισοδηματικά όρια, καθώς αυτά μένει να οριστικοποιηθούν.
Το ίδιο ισχύει για την αξία και την παλαιότητα του ακινήτου, το αν θα υπάρχουν γεωγραφικοί περιορισμοί, το ύψος του δανείου και το ακριβές όφελος στο επιτόκιο.
Μέχρι τότε, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εξετάζουν και τα ειδικά στεγαστικά πρώτης κατοικίας που διαθέτουν ήδη οι τράπεζες, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις καλύπτουν δανειολήπτες που μένουν εκτός του «Σπίτι μου 2».
Το μεγάλο στοίχημα του «Σπίτι μου 3», πάντως, θα είναι διπλό: να μειώσει πραγματικά τη μηνιαία δόση για τον νέο αγοραστή, αλλά χωρίς να οδηγήσει σε έναν νέο γύρο αύξησης των τιμών των κατοικιών.
