ΣΥΡΙΖΑ: Τέσσερις τροπολογίες για την πάταξη της ακρίβειας – «Απροθυμία Μητσοτάκη να συγκρουστεί με τα καρτέλ»

Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε 4 τροπολογίες για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας που πλήττει την ελληνική κοινωνία, «λόγω της απροθυμίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη να προστατεύσει τους πολίτες και να συγκρουστεί με τα καρτέλ και τα μεγάλα συμφέροντα», όπως επισημαίνει σε σχετική ανακοίνωση.
Συγκεκριμένα, οι τροπολογίες του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προβλέπουν:
1. Μηδενισμό του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και μείωση του ΦΠΑ στα νησιά
Η τροπολογία προβλέπει τον προσωρινό μηδενισμό του ΦΠΑ σε βασικά είδη διαβίωσης (τρόφιμα, φάρμακα, βρεφικά προϊόντα κ.ά.) για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, καθώς και μόνιμη μείωση κατά 30% των συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά που καλύπτονται από την ευρωπαϊκή οδηγία.
Στόχος είναι η άμεση μείωση του κόστους ζωής και η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένο κόστος μεταφοράς και διαβίωσης. Ο μηδενισμός ΦΠΑ έχει προσωρινό χαρακτήρα διάρκειας 6 μηνών με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 6 μήνες. Αντίθετα, η μείωση ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά έχει μόνιμο χαρακτήρα από 1/1/2026.
2. Μείωση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα
Η συγκεκριμένη τροπολογία εισάγει σημαντική μείωση των συντελεστών ΕΦΚ στα καύσιμα στα κατώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα της ΕΕ, με ιδιαίτερα έντονη μείωση στο πετρέλαιο θέρμανσης και σημαντικές μειώσεις σε βενζίνη και diesel.
Το μέτρο στοχεύει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και στη συγκράτηση των τιμών σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς τα μεταφορικά κόστη επηρεάζουν άμεσα τις τελικές τιμές προϊόντων. Η μείωση των συντελεστών ΕΦΚ εφαρμόζεται για 6 μήνες.
3. Επιβολή ανώτατου περιθωρίου κέρδους στη διύλιση πετρελαίου και έκτακτη εισφορά
Η ρύθμιση αυτή θεσπίζει ανώτατο όριο μικτού κέρδους στη διύλιση πετρελαίου με βάση τα προ κρίσης επίπεδα (2018 – 2021), ενώ προβλέπει και έκτακτη εισφορά 90% στα υπερκέρδη σε περίπτωση παραβίασης.
Στόχος είναι ο περιορισμός φαινομένων υπερκερδοφορίας στον πυρήνα της ενεργειακής αλυσίδας και η ανακατεύθυνση πόρων προς τη στήριξη των καταναλωτών, συμβάλλοντας έμμεσα στη μείωση των τιμών καυσίμων. Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους έχει προσωρινή διάρκεια 6 μηνών, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 6 μήνες.
4. Ανώτατο περιθώριο κέρδους σε τρόφιμα, βιομηχανικά αγαθά και αγροεφόδια
Η τροπολογία προβλέπει την επιβολή ανώτατων περιθωρίων κέρδους σε όλο το μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας για βασικά αγαθά, τρόφιμα και αγροεφόδια, με στόχο την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας και τη σταθεροποίηση των τιμών.
Περιλαμβάνει επίσης αυστηρότερο σύστημα ελέγχων και προστίμων, καθώς και μηχανισμούς αποκλεισμού παραβατών από δημόσιες συμβάσεις, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό. Το μέτρο έχει μεικτή διάρκεια: για βασικές κατηγορίες αγαθών (66 κατηγορίες): περίπου 3 έτη και για λοιπά αγαθά: 1 έτος.
Δημοσιονομικό όφελος και σύνδεση με πλεονάσματα του 2024–2025
«Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος των παρεμβάσεων ανέρχεται σε περίπου 2,27 δισεκατομμύρια ευρώ (0,9 δισ. για ΕΦΚ, 1,11 δισ. για ΦΠΑ τροφίμων και 260 εκατ. για τα νησιά), το οποίο μπορεί να καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό από τα υπερπλεονάσματα των ετών 2024 και 2025, που εκτιμώνται αθροιστικά σε περίπου 12 δισεκατομμύρια ευρώ», υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ.
Συνεπώς, επισημαίνει, «οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αξιοποιούν ένα μέρος των υπερεσόδων για την άμεση ελάφρυνση της κοινωνίας και της οικονομίας, χωρίς να διαταράσσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα, ενώ ανακατανέμουν πόρους από την υπερφορολόγηση προς τη στήριξη των πολιτών».
«Τα οφέλη με συγκεκριμένα παραδείγματα»
Η Κουμουνδούρου παραθέτει ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα από τα οφέλη που εκτιμά ότι θα προκύψουν εάν εφαρμοστούν τα μέτρα που προτείνει:
«Για κάθε IX όχημα που χρησιμοποιεί βενζίνη, το κέρδος σε κάθε γέμισμα (50lt) εκτιμάται στα 21€. Στον μήνα (4 γεμίσματα), φτάνει τα 84€.
»Για κάθε IX όχημα που χρησιμοποιεί πετρέλαιο, το κέρδος σε κάθε γέμισμα (50lt) 5€. Ενώ στον μήνα (4 γεμίσματα), είναι 20€.
»Για κάθε φορτηγό (νταλίκα) που χρειάζεται 300 λίτρα σε ένα δρομολόγιο, το όφελος θα είναι 30€. Και στον μήνα (8 δρομολόγια), το κέρδος φτάνει τα 240€.
»Για κάθε καλάθι των 100€ με τρόφιμα, το νοικοκυριό κερδίζει 12€.
»Για κάθε 1.000 lt πετρελαίου θέρμανσης, το κέρδος θα είναι 320€.
»Σε έξι μήνες, μια τετραμελής οικογένεια, με ένα αυτοκίνητο κερδίζει συνολικά 800€».