Politica 89.8
Τέμπη: Το αναπάντητο «γιατί» για τη σορό της Μάρθης… – Αποκαλυπτικό Έγγραφο
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Τρία χρόνια μετά την τραγωδία στα Τέμπη, η υπόθεση της Μαρίας – Θωμαΐδος Ψαροπούλου εξακολουθεί να προκαλεί νομικά και επιστημονικά ερωτήματα. Παρά τη διενέργεια νεκροψίας–νεκροτομής και την παρουσία τεχνικής συμβούλου της οικογένειας κατά την εξέταση της σορού, η συζήτηση για τον μηχανισμό θανάτου παραμένει ανοιχτή.
Την ίδια στιγμή, το ζήτημα της αποστολής γενετικού υλικού στο εξωτερικό φαίνεται να έχει κλείσει σε θεσμικό επίπεδο. Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλλας ξεκαθάρισε ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν επιτρέπει αποστολή δειγμάτων εκτός χώρας όταν υπάρχουν πιστοποιημένα δημόσια εργαστήρια στην Ελλάδα. Ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας προβλέπει διορισμό πραγματογνωμόνων από επίσημους πίνακες, δυνατότητα ορισμού τεχνικών συμβούλων από τις οικογένειες και επανάληψη εξετάσεων σε περίπτωση ουσιωδών διαφωνιών — όχι όμως εξαγωγή δειγμάτων με δικαστική εντολή.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι απλώς διαδικαστικό. Είναι ουσιαστικό.
Τι έχει γίνει μέχρι σήμερα
Στις 2 Μαρτίου 2023 πραγματοποιήθηκε νεκροψία–νεκροτομή στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, κατόπιν παραγγελίας της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λάρισας, με λήψη φωτογραφικού υλικού από την ΟΑΘΚ.
Οι γονείς της θανούσης ζήτησαν λίγες ημέρες αργότερα τη διενέργεια νέας νεκροτομής παρουσία δικού τους ιατροδικαστή. Το αίτημα απορρίφθηκε, καθώς είχε ήδη διενεργηθεί η προβλεπόμενη πράξη. Επιτράπηκε, ωστόσο, η εξέταση της σορού από τεχνική σύμβουλο της οικογένειας, παρουσία κρατικών ιατροδικαστών.
Δεν πραγματοποιήθηκε δεύτερη επεμβατική νεκροτομή. Πραγματοποιήθηκε εξέταση στο πλαίσιο τεχνικής συμβουλής.
Γιατί επανέρχεται η οικογένεια;
Εδώ βρίσκεται η ουσία.
Η οικογένεια δεν υποστηρίζει ότι δεν υπήρξε ιατροδικαστική πράξη. Υποστηρίζει ότι δεν εξαντλήθηκε το ερευνητικό πεδίο.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η επαναφορά του αιτήματος βασίζεται σε τρία σημεία:
• Δεν διενεργήθηκε δεύτερη πλήρης, επεμβατική νεκροτομή με διευρυμένες εξετάσεις.
• Δεν πραγματοποιήθηκαν πρόσθετες εξειδικευμένες αναλύσεις (βιοχημικές, τοξικολογικές ή άλλες) πέραν των αρχικών.
• Έχουν δημοσιοποιηθεί τεχνικές εκθέσεις που θέτουν ζήτημα αιτίας θανάτου σε σχέση με την πυρκαγιά που ακολούθησε τη σύγκρουση.
Κατά την άποψη της οικογένειας, το υφιστάμενο αποδεικτικό υλικό δεν απαντά οριστικά στο ερώτημα αν ο θάνατος επήλθε αποκλειστικά από τη σύγκρουση ή αν συνδέεται και με μεταγενέστερους παράγοντες.
Με άλλα λόγια, το νέο αίτημα δεν αφορά επανάληψη της ίδιας διαδικασίας· αφορά διεύρυνση του αντικειμένου της διερεύνησης.
Τι αναφέρει η Ιατροδικαστική έκθεση;
Στις 2 Μαρτίου 2023 διενεργήθηκε ιατρική πραγματογνωμοσύνη (νεκροψία – νεκροτομή) στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας. Η διαδικασία έγινε κατόπιν παραγγελίας της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λάρισας, ενώ ελήφθη και φωτογραφικό υλικό από την ΟΑΘΚ.
Οι γονείς της θανούσης, Αντώνιος Ψαρόπουλος και Μαρία Καρυστιανού στις 5.3.2023 και 6.3.2023 ζήτησαν να γίνει νέα ιατρική πραγματογνωμοσύνη (νεκροψία – νεκροτομή) παρουσία δικού τους ιατροδικαστή – τεχνικού συμβούλου. Η Ανακρίτρια Λάρισας, με την 14/7-3-2023 Διάταξή της, απέρριψε το αίτημα, διότι είχε ήδη διενεργηθεί νεκροψία – νεκροτομή. Επέτρεψε όμως την εξέταση της σορού από την τεχνική σύμβουλο που είχαν ορίσει οι γονείς, όπως και έγινε.
Με το Αριθμ. Πρωτ. 447/19-04-2023 έγγραφο που απευθύνεται στο Γ’ Ανακριτικό Τμήμα του Πρωτοδικείου Λάρισας, και συνοδεύει την ιατρική πραγματογνωμοσύνη (νεκροψία – νεκροτομή) της 2.3.23 οι κρατικοί ιατροδικαστές της Υπηρεσίας Λάρισας, Λεονταρή Ρουμπίνη (προϊσταμένη) και Κούση Χρυσανθή, βεβαιώνουν ότι, σε εκτέλεση της Διάταξης της Ανακρίτριας, έγινε η εξέταση της σορού από την τεχνική σύμβουλο – ιατροδικαστή κ. Αικατερίνη Χατζούλη, παρουσία των ιδίων και εκπροσώπου της Ομάδας Αναγνώρισης Θυμάτων Καταστροφών (ΟΑΘΚ).
Το νομικό πλαίσιο για τα δείγματα
Σε επίπεδο Δικαιοσύνης, η αποστολή δειγμάτων στο εξωτερικό απορρίφθηκε τόσο από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Λάρισας όσο και από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών.
Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έχει επισημάνει ότι οι δικαστικές αρχές οφείλουν να κινηθούν εντός του άρθρου 184 ΚΠΔ, το οποίο προβλέπει πραγματογνωμοσύνη σε πιστοποιημένα εργαστήρια και διασφαλίζει:
• διορισμό πραγματογνωμόνων,
• ορισμό τεχνικών συμβούλων από τους διαδίκους,
• παρουσία τους στις εξετάσεις,
• δυνατότητα υποβολής παρατηρήσεων.
Μετά την παρέλευση τριών ετών από την ταφή, οι συγγενείς μπορούν ιδιωτικά να αποστείλουν δείγματα όπου επιθυμούν. Τα αποτελέσματα δεν δεσμεύουν τη Δικαιοσύνη, μπορούν όμως να κατατεθούν στη δικογραφία.
Το διακύβευμα
Η αποδοχή ενός νέου, διευρυμένου αιτήματος θα συνιστούσε ουσιαστικά νέα ερευνητική φάση. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα της δίκης για την τραγωδία στα Τέμπη, καθώς κάθε πρόσθετη πραγματογνωμοσύνη ενδέχεται να οδηγήσει σε αιτήματα αναβολής.
Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι μια τέτοια εξέλιξη θα καθυστερούσε την έναρξη της δίκης — κάτι που ορισμένοι δεν επιθυμούν να συμβεί άμεσα. Ωστόσο, η ημερομηνία έναρξης της διαδικασίας έχει ήδη οριστεί και δεν μεταβάλλεται από τη δημόσια αντιπαράθεση.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν έγινε νεκροτομή. Έγινε.
Το ερώτημα είναι αν η διερεύνηση που πραγματοποιήθηκε θεωρείται επαρκής.
Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό σημείο σύγκρουσης:
ανάμεσα στην τυπική ολοκλήρωση μιας διαδικασίας και στην αξίωση για εξαντλητική επιστημονική διερεύνηση.
