Politica 89.8
Χιλιάδες τόνοι πλαστικών καταλήγουν κάθε χρόνο στις ελληνικές θάλασσες – Ποιες λύσεις προτείνει το WWF
Η βιώσιμη διαχείριση των πλαστικών απορριμμάτων έχει εν πολλοίς μείνει στα χαρτιά με αποτέλεσμα να διαρρέουν στο ελληνικό περιβάλλον χιλιάδες τόνοι κάθε χρόνο, διαπιστώνει έκθεση του WWF Ελλάς, η οποία προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Σύμφωνα με την έκθεση Ελλάδα χωρίς πλαστική ρύπανση, από τους 70.000 τόνους πλαστικών απορριμμάτων που παράγονται στην Ελλάδα ανά έτος, μόνο το 8% ανακυκλώνεται και το 84% καταλήγει σε χωματερές.
Κάθε χρόνο εκτιμάται ότι καταλήγουν στο περιβάλλον σχεδόν 40.000 τόνοι πλαστικών απορριμμάτων. Από την ποσότητα αυτή, περίπου 11.500 τόνοι πέφτουν τελικά στις θάλασσες και απειλούν δεκάδες είδη ζώων που τα καταπίνουν περνώντας τα για τροφή, από τα θαλασσοπούλια μέχρι τους φυσητήρες.
Η πλαστική ρύπανση, σύμφωνα με την έκθεση, κοστίζει στην ελληνική οικονομία περίπου 26 εκατ. ευρώ τον χρόνο λόγω των επιπτώσεων στον τουρισμό, την αλιεία και τη ναυτιλία.
Η έκθεση του WWF Ελλάς προτείνει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης ζητώντας μεταξύ άλλων ξεχωριστή διαλογή των πλαστικών, των μετάλλων, του γυαλιού και των οργανικών απορριμμάτων, όπως συμβαίνει στις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Σχεδόν όλα τα θαλάσσια πτηνά φέρουν κομμάτια πλαστικών στο στομάχι (Forest and Kim Starr / CC BY 3.0)
Άλλα προτεινόμενα μέτρα είναι:
- Εφαρμογή του νόμου: Διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του ν. 4736/2020 για τα πλαστικά μιας χρήσης με έμφαση στην τήρηση των απαγορεύσεων που έχουν τεθεί, τη λειτουργία του συστήματος επιστροφής εγγύησης (DRS) για πλαστικές φιάλες και τη λειτουργία συστημάτων διευρυμένης ευθύνης παραγωγού για αποτσίγαρα και αλιευτικά εργαλεία.
- Επαναχρησιμοποίηση: Θέσπιση στόχων επαναχρησιμοποίησης για την εστίαση, το λιανεμπόριο και τις μεταφορές, ακολουθώντας παραδείγματα άλλων χωρών όπως η Γερμανία.
- Απόβλητα συσκευασίας: Ενίσχυση της διευρυμένης ευθύνης παραγωγού για απόβλητα συσκευασίας, με α) αυξημένες εισφορές για τις συσκευασίες που δεν ανακυκλώνονται, β) στόχους επαναχρησιμοποίησης, καθώς και γ) δημόσια παράθεση των επιδόσεων για να αντιμετωπιστεί η διαφθορά και η αδιαφάνεια.
- Προβληματικά πλαστικά: Λειτουργία νέων συστημάτων διευρυμένης ευθύνης για τα γεωργικά πλαστικά και τα συνθετικά υφάσματα που σήμερα ευθύνονται για μεγάλο ποσοστό της πλαστικής ρύπανσης.
- Πλαστικές συσκευασίες: Άμεση ενσωμάτωση των όσων προβλέπει ήδη ο κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας, παράλληλα με την έκδοση θεματικών εγκυκλίων, την παροχή τεχνικής βοήθειας προς τις υπόχρεες επιχειρήσεις και τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης.
- Τέλη και εισφορές: Αναδιαμόρφωση του συνόλου των τελών και εισφορών των επιχειρήσεων και των δήμων που αφορούν στα πλαστικά απόβλητα, ώστε μέσα από εκεί να προκύψουν πόροι που θα χρηματοδοτήσουν τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία.
Παρόλα αυτά, η θέσπιση των μέτρων από μόνη της δεν επαρκεί. Όπως τονίζει στη νέα στρατηγική, η Ελλάδα δεν στερείται νόμων, όμως πάσχει στην εφαρμογή. Απαιτείται να οριστεί ένα σαφές πλαίσιο διακυβέρνησης που θα περιλαμβάνει:
- Ενίσχυση του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ)
- Δημιουργία ελεγκτικού μηχανισμού παρακολούθησης και επιβολής ποινών με χρήση νέων τεχνολογιών και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης
- Παροχή τεχνικών οδηγιών και χρηματοδοτικών προγραμμάτων σε επιχειρήσεις
- Διαφανής παρουσίαση των επιδόσεων και τακτική ενημέρωση των πολιτών.
«Υλοποιώντας τα μέτρα προτεραιότητας που περιγράφονται στη στρατηγική που μόλις εξέδωσε το WWF Ελλάς, η χώρα μας μπορεί να πετύχει τον ευρωπαϊκό στόχο που έχει συνυπογράψει ο πρωθυπουργός για μείωση της πλαστικής ρύπανσης κατά 50% έως το 2030 και της ρύπανσης από μικροπλαστικά κατά 30%. Το μόνο που απαιτείται είναι αταλάντευτη πολιτική βούληση και καθαροί κανόνες» δήλωσε ο Αχιλλέας Πληθάρας, υπεύθυνος προγραμμάτων μείωσης αποτυπώματος του WWF Ελλάς.
in.gr
