Politica 89.8
Ζαχαράκη από το Δουβλίνο: Στο επίκεντρο η ελληνική εκπαιδευτική ατζέντα ενόψει της Προεδρίας της ΕΕ το 2027
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Η υπουργός Παιδείας παρουσίασε τις μεταρρυθμίσεις για το Νέο Λύκειο, το Εθνικό Απολυτήριο, την Επαγγελματική Εκπαίδευση και την Τεχνητή Νοημοσύνη – Οι επαφές με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον ΟΟΣΑ, οι αλλαγές στα σχολεία και το στοίχημα της ισότιμης πρόσβασης στη γνώση
Η προετοιμασία της Ελλάδας για την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027 περνά και μέσα από την εκπαιδευτική πολιτική, με τη Σοφία Ζαχαράκη να αξιοποιεί την παρουσία της στο Δουβλίνο για να παρουσιάσει τις ελληνικές προτεραιότητες και να ενισχύσει τις ευρωπαϊκές συνεργασίες σε κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον των σχολείων και της κατάρτισης.
Στην Άτυπη Σύνοδο Υπουργών Παιδείας της ΕΕ, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Ιρλανδικής Προεδρίας, η υπουργός Παιδείας ανέδειξε τις μεταρρυθμίσεις που προωθούνται στην Ελλάδα, δίνοντας έμφαση στο Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, στην αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, στις ψηφιακές δεξιότητες και στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση.
Η ελληνική παρουσία δεν περιορίστηκε στις εργασίες της Συνόδου. Οι συναντήσεις με ευρωπαϊκούς θεσμούς και διεθνείς εκπαιδευτικούς οργανισμούς έδωσαν τη δυνατότητα να συζητηθούν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, αλλά και οι προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα εκπαιδευτικά συστήματα: από τις μαθησιακές ανισότητες και το δημογραφικό έως τη σύνδεση της κατάρτισης με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Στο τραπέζι με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο
Ιδιαίτερη σημασία είχε η συνάντηση της Σοφίας Ζαχαράκη με την Εκτελεστική Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Roxana Mînzatu. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι εκπαιδευτικές προτεραιότητες ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας του 2027, η επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών και η ανάγκη οι εκπαιδευτικές διαδρομές να ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
Η υπουργός παρουσίασε τον Εθνικό Διάλογο για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, μια συζήτηση που αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και τη διαμόρφωση ενός πλαισίου με σαφέστερους στόχους και ουσιαστική αξιολόγηση της μαθησιακής πορείας.
Παράλληλα, ανέδειξε το Στρατηγικό Σχέδιο για την Επαγγελματική Εκπαίδευση, Κατάρτιση και Διά Βίου Μάθηση 2025–2027, τις νέες Επαγγελματικές Ακαδημίες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ακαδημία Φαρμάκου στην Τρίπολη, καθώς και τους νέους οδηγούς κατάρτισης και τις μελέτες για την πρόβλεψη των αναγκών σε δεξιότητες.
Σημαντικό στοιχείο της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί και η τεχνική και συμβουλευτική υποστήριξη που παρέχεται στην Ελλάδα μέσω της διαδικασίας Peer Counselling, ειδικά για τον Εθνικό Διάλογο και τις αλλαγές που εξετάζονται στο Λύκειο και στο Εθνικό Απολυτήριο.
Οι αλλαγές στο σχολείο και η επένδυση στις σχολικές βιβλιοθήκες
Στις εργασίες της Συνόδου, η Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε και παρεμβάσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στο ελληνικό σχολείο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα 51 νέα και επικαιροποιημένα προγράμματα σπουδών, καθώς και η εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου από τον Σεπτέμβριο του 2027.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην επένδυση ύψους 56,21 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία και αναβάθμιση περισσότερων από 1.000 σχολικών βιβλιοθηκών, αλλά και για τον εμπλουτισμό των συλλογών σε περισσότερα από 8.000 σχολεία.
Η ενίσχυση του εκπαιδευτικού υλικού και των υποδομών συνδέεται με την ευρύτερη προσπάθεια για τη βελτίωση της μαθησιακής εμπειρίας και την πρόσβαση των μαθητών σε περισσότερες πηγές γνώσης. Παράλληλα, η υπουργός παρουσίασε τις δράσεις για την εξοικείωση μαθητών και εκπαιδευτικών με την Τεχνητή Νοημοσύνη, τον ψηφιακό γραμματισμό και την αναγνώριση της παραπληροφόρησης.
Η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και το στοίχημα των μαθησιακών αποτελεσμάτων
Στο Δουβλίνο, η υπουργός συναντήθηκε επίσης με τον Διευθυντή Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ, Andreas Schleicher. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στα αποτελέσματα του διεθνούς προγράμματος PISA και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο τα διεθνή δεδομένα και η επιστημονική τεκμηρίωση μπορούν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση της διδασκαλίας και των μαθησιακών αποτελεσμάτων στην Ελλάδα.
Η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ περιλαμβάνει μελέτες όπως οι «Improving Learning Outcomes in Greece» και «Education Policy Review», οι οποίες τροφοδοτούν τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών πολιτικών με στοιχεία και αξιολόγηση. Το ζητούμενο είναι οι αλλαγές να στηρίζονται σε σαφείς στόχους και να μπορούν να αξιολογούνται ως προς τα αποτελέσματά τους στην καθημερινή σχολική πράξη.
Ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση από την προσχολική ηλικία έως τη διά βίου μάθηση
Έναν ακόμη σημαντικό ρόλο είχε η Σοφία Ζαχαράκη στις εργασίες της Συνόδου, καθώς προήδρευσε ομάδας εργασίας με τη συμμετοχή εκπροσώπων εννέα ευρωπαϊκών χωρών. Αντικείμενο ήταν η ισότιμη πρόσβαση και συμμετοχή στην εκπαίδευση και την κατάρτιση σε κάθε στάδιο της ζωής.
Οι συζητήσεις αφορούσαν την έγκαιρη υποστήριξη των παιδιών, την πρόσβαση στην προσχολική εκπαίδευση, τη συμπεριληπτική εκπαίδευση και τις αυξανόμενες ανάγκες της Ειδικής Αγωγής. Από την ελληνική εμπειρία παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, τα Τμήματα Ένταξης και το δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο, παρεμβάσεις που διευρύνουν τις δυνατότητες πρόσβασης στη γνώση.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει και έντονη περιφερειακή διάσταση. Η νησιωτικότητα, η ορεινότητα και οι δημογραφικές μεταβολές δημιουργούν διαφορετικές ανάγκες, από τα ολιγομελή σχολεία απομακρυσμένων περιοχών έως τις μεγάλες σχολικές μονάδες των αστικών κέντρων. Η διασφάλιση ίσων ευκαιριών προϋποθέτει, επομένως, πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής.
Τεχνητή Νοημοσύνη και δεξιότητες για την αγορά εργασίας
Σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών συζητήσεων αφορούσε και το λεγόμενο «skills intelligence», δηλαδή τη συστηματική συλλογή και ανάλυση δεδομένων για τις σημερινές και μελλοντικές ανάγκες σε δεξιότητες.
Η αξιοποίηση αυτών των στοιχείων μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό προγραμμάτων σπουδών, ειδικοτήτων, δράσεων επαγγελματικού προσανατολισμού και προγραμμάτων διά βίου μάθησης. Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε την ανάγκη τα δεδομένα να είναι έγκαιρα, αξιόπιστα και συγκρίσιμα, να αποτυπώνουν τις ανάγκες ανά περιφέρεια και κλάδο και να μην οδηγούν σε πρόσθετη γραφειοκρατική επιβάρυνση.
Στο ίδιο πεδίο, η εκπαίδευση στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στον ψηφιακό γραμματισμό αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα, τόσο για τους μαθητές όσο και για τους εκπαιδευτικούς, καθώς η τεχνολογική αλλαγή επηρεάζει πλέον άμεσα τη μάθηση, την εργασία και την καθημερινή ζωή.
Η ελληνική Προεδρία του 2027 και το ευρωπαϊκό αποτύπωμα
Η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Λιθουανία συγκροτούν την τριάδα των διαδοχικών Προεδριών που διαμορφώνει το κοινό ευρωπαϊκό πρόγραμμα έως το τέλος του 2027. Η προετοιμασία της ελληνικής πλευράς έχει ήδη ξεκινήσει, με στόχο να διαμορφωθούν προτεραιότητες που θα ανταποκρίνονται στις κοινές προκλήσεις των κρατών-μελών.
Για τη Σοφία Ζαχαράκη, η ελληνική Προεδρία αποτελεί ευκαιρία να τεθούν στο επίκεντρο ζητήματα όπως οι ισχυρές βασικές γνώσεις, η στήριξη των εκπαιδευτικών, οι σύγχρονες δεξιότητες και οι περισσότερες ευκαιρίες μάθησης για κάθε παιδί και κάθε πολίτη.
Η προσπάθεια αυτή καλείται να συνδυάσει τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις με τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής πραγματικότητας, ώστε οι συζητήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο να συνδεθούν με παρεμβάσεις που έχουν πρακτικό αντίκτυπο στις σχολικές αίθουσες.
Η ελληνική κοινότητα του Δουβλίνου και η ελληνομάθεια
Η επίσκεψη της υπουργού ολοκληρώθηκε στην Ελληνική Κοινότητα Ιρλανδίας και στο Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας του Δουβλίνου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, σήμερα 150 παιδιά και ενήλικες παρακολουθούν μαθήματα, ενώ περίπου 300 ακόμη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα αποτελέσματα των εξετάσεων ελληνομάθειας του 2026, καθώς και οι 36 συμμετέχοντες πέτυχαν, επίδοση που αναδεικνύει την προσπάθεια των εκπαιδευτικών, των οικογενειών και της ελληνικής κοινότητας.
Καθοριστική είναι και η συμβολή των δύο αποσπασμένων εκπαιδευτικών από το υπουργείο Παιδείας, οι οποίες στηρίζουν το έργο της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας και τη διατήρηση των δεσμών των νεότερων γενεών με την ελληνική παιδεία και τον πολιτισμό.
Η παρουσία της Σοφίας Ζαχαράκη στο Δουβλίνο συνδύασε, έτσι, την ευρωπαϊκή προετοιμασία για το 2027 με την προβολή των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων της χώρας και την ανάδειξη του έργου της ελληνικής κοινότητας. Το επόμενο διάστημα, το στοίχημα για την Ελλάδα είναι οι προτεραιότητες που παρουσιάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο να μεταφραστούν σε μετρήσιμα αποτελέσματα για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και την κοινωνία.
