Politica 89.8
Άνοδος της στάθμης της θάλασσας στο Αιγαίο και τη ΝΑ Μεσόγειο – Τι δείχνει η επιστημονική ανάλυση από το Εργαστήριο Παράκτιας Ωκεανογραφίας Χερσονήσου
Σημαντική άνοδος της στάθμης της θάλασσας καταγράφεται το τελευταίο διάστημα σε περιοχές του Αιγαίου και της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, προκαλώντας έντονο προβληματισμό αλλά και ερωτήματα για τα αίτια του φαινομένου. Παρότι οι εικόνες από παράκτιες περιοχές δημιουργούν την εντύπωση ενός ακραίου και τοπικού συμβάντος, οι επιστήμονες τονίζουν ότι πρόκειται για ένα πιο σύνθετο και ευρύτερο φαινόμενο.
Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Παράκτιας Ωκεανογραφίας, αξιοποιώντας μετρήσεις από σύγχρονο εξοπλισμό που έχει εγκατασταθεί στον Δήμο Χερσονήσου σε συνεργασία με τον Οργανισμό Λιμένος Ηρακλείου. Η συνεχής καταγραφή της βαρομετρικής πίεσης και της στάθμης της θάλασσας επιτρέπει την αξιόπιστη αποτύπωση της εξέλιξης του φαινομένου σε πραγματικό χρόνο.
Ο ρόλος της ατμοσφαιρικής πίεσης
Σύμφωνα με τους ερευνητές, βασικός παράγοντας για την άνοδο της στάθμης είναι η μεταβολή της ατμοσφαιρικής πίεσης. Όταν η πίεση μειώνεται, η επιφάνεια της θάλασσας «ανυψώνεται», ενώ όταν αυξάνεται, η στάθμη υποχωρεί. Κατά τον Φεβρουάριο καταγράφηκε αισθητή πτώση της βαρομετρικής πίεσης, η οποία συνέπεσε χρονικά με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Παράλληλα, διαπιστώνεται μια πιο μακροχρόνια τάση, με σταδιακή μείωση της πίεσης από τον Δεκέμβριο έως τον Φεβρουάριο και αντίστοιχη αύξηση της στάθμης, στοιχείο που ενισχύει την επιστημονική ερμηνεία του φαινομένου.
Η επίδραση των ανέμων και των κυμάτων
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και τα έντονα καιρικά φαινόμενα των τελευταίων εβδομάδων. Ισχυροί νοτιοδυτικοί άνεμοι μεταφέρουν μεγάλες μάζες νερού προς τα βόρεια και βορειοδυτικά, μέσω της διαδικασίας που είναι γνωστή ως μεταφορά Ekman. Σε περιοχές όπου συσσωρεύεται το νερό, παρατηρείται επιπλέον άνοδος της στάθμης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις στο Αιγαίο, η άνοδος ξεπέρασε τα 50 εκατοστά, ενώ σε άλλες περιοχές – μεταξύ αυτών και τμήματα της Κρήτης – καταγράφηκαν μεταβολές της τάξης των 30–35 εκατοστών. Οι διαφορές αυτές σχετίζονται με την ένταση και τη διεύθυνση των ανέμων, αλλά και με τη γεωμορφολογία των ακτών.
Συνδυασμός παραγόντων – όχι μεμονωμένο φαινόμενο
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η παρατηρούμενη άνοδος δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε συνδυασμό μετεωρολογικών και ωκεανογραφικών διεργασιών. Η παρουσία εκτεταμένων χαμηλών βαρομετρικών συστημάτων, σε συνδυασμό με τον έντονο κυματισμό, ενίσχυσε περαιτέρω τα φαινόμενα κατάκλυσης σε παράκτιες περιοχές.
Η σημασία της συνεχούς παρακολούθησης
Η συστηματική παρακολούθηση της στάθμης της θάλασσας και των ατμοσφαιρικών συνθηκών θεωρείται κρίσιμη, καθώς παρόμοια φαινόμενα ενδέχεται να επαναληφθούν όταν συνδυάζονται χαμηλές πιέσεις, ισχυροί άνεμοι και παρατεταμένος κυματισμός.
Το Εργαστήριο Παράκτιας Ωκεανογραφίας αναμένεται να συνεχίσει την ανάλυση των δεδομένων και την ενημέρωση των αρμόδιων φορέων και της τοπικής κοινωνίας, με στόχο την καλύτερη κατανόηση αλλά και διαχείριση τέτοιων φαινομένων στο μέλλον.
