Politica 89.8
Βασικός πυλώνας για τις εξαγωγές του νησιού το κρητικό ελαιόλαδο
Την ετήσια απολογιστική έκθεση του για το 2025 κοινοποίησε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης, καταγράφοντας θετικό πρόσημο για το 2025 – Επισημάνσεις του Αλκιβιάδη Καλαμπόκη, προέδρου του Συνδέσμου στα «Ρ.Ν.».
Χαμηλότερες οι τιμές των εξαγώμενων προϊόντων και μεγαλύτερες οι ποσότητες των εξαγωγών, προκειμένου να αντισταθμιστεί το κόστος και να φτάσει σε αντίστοιχα με τα περσινά επίπεδα.
Οριακή αύξηση της συνολικής αξίας, αλλά και εκρηκτική άνοδος στην ποσότητα, προκειμένου να καλυφθούν οι μειωμένες τιμές των προϊόντων είναι η εικόνα της εξαγωγικής δραστηριότητας στην Κρήτη το 2025, αποτυπώνοντας ουσιαστικά μία αναγκαία μετατόπιση και προσαρμογή σε ένα νέο περιβάλλον πιεσμένων τιμών και αυξημένου κόστους. Σύμφωνα με την πρόσφατη δημοσιευμένη έκθεση του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης, σημειώνεται μία απόκλιση μεταξύ όγκου και αξίας, με αύξηση 47% στην ποσότητα και 1,7% στην αξία, σε σύγκριση με το 2024. Το σύνολο των εξαγωγών της Κρήτης χωρίς τα πετρελαιοειδή κατά την εξεταζόμενη περίοδο έφτασαν το ποσό των 727 εκ. ευρώ έναντι των 715 εκ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα, ενώ σε ποσότητα έφτασαν τους 655.898 τόνους έναντι των 445.855 τόνων πέρυσι.
Το ελαιόλαδο, που παραμένει ο βασικός πυλώνας για την Κρήτη, σημείωσε μείωση στην αξία του, αλλά σημαντική αύξηση στην ποσότητα, ενώ τα κηπευτικά προϊόντα που βρίσκονται στη δεύτερη θέση, εμφανίζουν μία δυναμική και πιο υγιή εικόνα, με ταυτόχρονη άνοδο σε ποσότητα και αξία.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η έντονη αύξηση σε ποσότητα, σε συνδυασμό με τη συγκρατημένη αύξηση σε αξία, αντανακλά σε σημαντικό βαθμό τη σταδιακή επαναφορά της τιμής του ελαιολάδου σε πιο φυσιολογικά επίπεδα. Παρότι αναδεικνύεται ο καθοριστικός ρόλος του ελαιολάδου για το σύνολο των Κρητικών εξαγωγών, ο Σύνδεσμος διακρίνει μία σαφής ανάγκη για μεγαλύτερη διεύρυνση της εξαγωγικής βάσης, με έμφαση στην ανάδειξη και προώθηση και άλλων ποιοτικών κρητικών προϊόντων.
Ο νομός Ρεθύμνου τώρα, αλλά και αυτός των Χανίων παρουσίασαν μείωση στην αξία της εξαγωγικής δραστηριότητα, 1% και 15,5% αντίστοιχα για το 2025, ενώ όσον αφορά το κομμάτι της ποσότητας το έτος έκλεισε με αύξηση για όλους τους νομούς της Κρήτης και συγκεκριμένα για τον νομό Ρεθύμνης στο 4,6%. Επιπλέον σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας από τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, οι εξαγωγές εξακολουθούν να βρίσκονται σε παύση, τα κόστη σε μεταφορές και ενέργεια διογκώνονται, ωστόσο αναμένεται μία αποκλιμάκωση της κατάστασης στο προσεχές μέλλον.
«Στόχος για το 2026 είναι να αποδείξουμε ότι αποτελούμε μία σταθερή εξαγωγική δύναμη σαν Περιφέρεια»
Σύμφωνα με όσα ανέφερε μεταξύ άλλων μιλώντας στα «Ρ.Ν.», ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, το νησί εξακολουθεί να παραμένει δυναμικός παράγοντας των εξαγωγών, με τον αγροδιατροφικό τομέα και το ελαιόλαδο να πρωτοπορούν: «Είναι μία χρονιά από την οποία κρατάμε το θετικό πρόσημο, βάζοντας ένα μεγάλο ερωτηματικό για τη χρονιά που διανύουμε με όλα αυτά που συμβαίνουν γεωπολιτικοοικονομικά, δασμοί, πόλεμοι, ενέργεια, μεταφορικό κόστος, αύξηση πρώτων υλών, αβεβαιότητα στις αγορές. Στόχος για το 2026 είναι να κρατήσουμε αυτά τα νούμερα και να αποδείξουμε ότι αποτελούμε μία σταθερή εξαγωγική δύναμη σαν Περιφέρεια και οι πελάτες μας είναι πιστοί στα προϊόντα τα οποία εξάγουμε», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον κ. Καλαμπόκη το ελαιόλαδο σημείωσε μείωση ίση με 2,4% σε αξία, αλλά αύξηση 49% σε ποσότητα, γεγονός που οφείλεται στη σταδιακή μείωση της τιμής του: «Είχαμε μεγάλη αύξηση στην ποσότητα για να πιάσουμε τα νούμερα της προηγούμενης χρονιάς του 2023, που ήταν η πιο δυναμική και είχαμε την μεγάλη άνοδο των τιμών. Άρα αυξήσαμε την ποσότητα κατά πολύ με χαμηλότερη τιμή, για να κρατήσουμε τις αγορές και την δυναμική που έχουμε τόσα χρόνια, ειδικά στο ελαιόλαδο», επεσήμανε, συμπληρώνοντας επίσης ότι «Τα τρόφιμα και ποτά είναι το 60% των εξαγωγών, αν από εκεί βάλουμε ότι το ελαιόλαδο έχει μία μείωση 2,4% σε αξία και 49% σε ποσότητα, που οφείλεται στην σταδιακή μείωση της τιμής. Αυτό που είναι άξιο λόγου είναι ότι τα κηπευτικά είχαν αύξηση 30,5% σε αξία και 20% σε ποσότητα, που σημαίνει ότι και οι τιμές ανέβηκαν, αλλά παράλληλα είχαμε και αυξημένη εξαγωγική δραστηριότητα».
Τέλος, δυναμική καταγράφηκε και στον κλάδο της αρτοποιίας, με τα ζαχαρώδη, όπως παξιμάδια, παστέλια, μπισκότα κλπ να ανεβαίνουν αισθητά στην εξαγωγική δραστηριότητα.
Κερδοσκοπικές τάσεις λόγω πολέμου και ανεβασμένες τιμές σε μεταφορά και ενέργεια
Αναφορικά τώρα με τον πόλεμο και τις επιπτώσεις του στις εξαγωγές του νησιού, ο κ. Καλαμπόκης επεσήμανε αρχικά: «Η Κρήτη δεν είναι εκτεθειμένη εξαγωγικά, δηλαδή οι εξαγωγές μας είναι 10 εκατομμύρια στις χώρες του Κόλπου, δεν έχουμε μεγάλη έκθεση και ζημιά που να είναι ανεπανόρθωτη. Η ζημιά που ήρθε από τον πόλεμο είναι κυρίως ότι έχει ανέβει πάρα πολύ το μεταφορικό κόστος, το ενεργειακό κόστος και έχει ανέβει και το κόστος των πρώτων υλών αυτή τη στιγμή και των υλικών συσκευασίας. Επίσης έχουν ανέβει πάρα πολύ οι τιμές των λιπασμάτων». Αυτά τα υπέρογκα κόστη αναμένεται να επηρεάσουν τις εξαγωγές και να επιβαρύνουν τις τιμές των προϊόντων, με ενδεικτικό παράδειγμα τα λιπάσματα, το 40% των οποίων διακινείται και παράγεται από τις χώρες του κόλπου.
«Οι τιμές που ανεβαίνουν δύσκολα πέφτουν, άρα αυτό θα έχει μία επίπτωση. Ναι μεν θα γίνει μία αναπροσαρμογή τιμών προς τα κάτω, μόλις τελειώσει και τυπικά ο πόλεμος, αλλά δυστυχώς δεν φτάνουν πάντοτε στο αρχικό σημείο από όπου ξεκίνησαν και υπάρχει και μεγάλη τάση κερδοσκοπίας. Εταιρείες που έχουν αποθέματα δηλώνουν ότι δεν έχουν, ενώ υπάρχει επάρκεια. Άρα υπάρχουν κερδοσκοπικές τάσεις», πρόσθεσε.
Τέλος, όπως επεσήμανε, το μεγαλύτερο κομμάτι των εξαγωγών από την Κρήτη προς τις χώρες της Μέσης Ανατολής αφορά τα πλαστικά, ενώ η ροή των εξαγωγών έχει διακοπεί προς το παρόν, αναμένοντας βέβαια άμεση επανεκκίνηση.
Η ανάλυση του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης
Με αύξηση της τάξεως του 1,7% σε αξία και 47,1% σε ποσότητα έκλεισαν οι εξαγωγές της Κρήτης κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάστηκε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης. Συγκεκριμένα, το σύνολο των εξαγωγών της Κρήτης χωρίς τα πετρελαιοειδή κατά την εξεταζόμενη περίοδο έφτασαν το ποσό των 727 εκ. ευρώ έναντι των 715 εκ. ευρώ το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, ενώ σε ποσότητα έφτασαν τους 655.898 τόνους έναντι των 445.855 τόνων πέρυσι.
Κλάδοι
Ο κλάδος των Τροφίμων και Ποτών, ο οποίος αποτελεί το 60,7% του συνόλου των Κρητικών εξαγωγών κατά το εξεταζόμενο διάστημα με 441,3 εκ. ευρώ, παρουσιάζει αύξηση ίση με 5,4% σε αξία και 29,8% σε ποσότητα. Ο κλάδος των Χημικών και Πλαστικών έρχεται δεύτερος, με μερίδιο 23,8% επί του συνόλου των εξαγωγών της Κρήτης και αύξηση της τάξεως του 1,8% σε αξία και σχεδόν 7% σε ποσότητα. Ακολουθούν οι κλάδοι της Κλωστοϋφαντουργίας και Ένδυσης (μερίδιο 7,6% και αύξηση 4,2%), των Μηχανών και Συσκευών (μερίδιο 3,9% και αύξηση 26,6%), και με μικρότερα μερίδια τα Μέταλλα και κατασκευές, τα Δομικά Υλικά, η Λαϊκή Τέχνη και τα λοιπά βιομηχανικά προϊόντα.
Τρόφιμα και Ποτά
Στον αγροδιατροφικό τομέα, το Ελαιόλαδο έφτασε τα 270,6 εκ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση ίση με 2,4% σε αξία αλλά αύξηση 48,9% σε ποσότητα, γεγονός που οφείλεται στη σταδιακή μείωση της τιμής του. Στη δεύτερη θέση βρίσκονται τα Κηπευτικά που άγγιξαν τα 112 εκ. ευρώ, με αύξηση 30,5% σε αξία και 19,7% σε ποσότητα, κυρίως λόγω της αύξησης των εξαγωγών της κατηγορίας «Αγγούρια και αγγουράκια νωπά ή διατηρημένα με απλή ψύξη» κατά 20 εκ. ευρώ. Ακολουθεί η κατηγορία των Φρούτων και Καρπών με 17,4 εκ. ευρώ και αύξηση 21,7% σε αξία και σχεδόν 100% σε ποσότητα και με μικρότερα ποσοστά οι κατηγορίες των Αρτοποιημάτων – Γλυκών – Ζαχαρωδών (σταθερή αξία / + 1% σε ποσότητα), των Ψαριών και θαλασσινών (-14,4% σε αξία / -13,2% σε ποσότητα), των Νερών – Αναψυκτικών – Χυμών (+12,7% σε αξία / +7% σε ποσότητα) και των Γαλακτοκομικών (σταθερή αξία / +10,5% σε ποσότητα).
Βιομηχανία
Από τα προϊόντα εκτός αγροδιατροφικού τομέα, σημαντικές είναι οι εξαγωγές πλαστικών μεμβρανών και φύλλων, ειδών συσκευασίας από πλαστικές ύλες, διχτυών αγροτικής χρήσης και χρωστικών υλών.
Αγορές
Σχετικά με τις αγορές, οι κυριότεροι αγοραστές των Κρητικών προϊόντων είναι η Ιταλία με τις εξαγωγές κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025 να φτάνουν τα 163,7 εκ. ευρώ, η Γερμανία με 130,9 εκ. ευρώ, η Πολωνία με 50,7 εκ. ευρώ, η Γαλλία με 43,7 εκ. ευρώ και η Ολλανδία με 33,6 εκ. ευρώ. Ακολουθούν Η Κύπρος, η Ρουμανία, οι Η.Π.Α., η Βουλγαρία και η Ισπανία.
Για τον κλάδο των Τροφίμων και Ποτών, τους κυριότερους αγοραστές αποτελούν η Ιταλία, με τις εξαγωγές να φτάνουν τα 148.7 εκ. ευρώ και μερίδιο 33,7%, η Γερμανία με 93.5 εκ. ευρώ και μερίδιο 21.21%, η Πολωνία με 35.3 εκ. ευρώ και μερίδιο 8%, η Κύπρος με 17.5 εκ. ευρώ και μερίδιο 4% και η Βουλγαρία με 16.6 εκ. ευρώ και μερίδιο 3,8%. Ακολουθούν η Ρουμανία, οι Η.Π.Α., η Αυστρία, η Ολλανδία και η Ισπανία.
Για το κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν της Κρήτης, το ελαιόλαδο, τους κυριότερους αγοραστές αποτελούν διαχρονικά η Ιταλία, η Γερμανία, οι Η.Π.Α., η Πολωνία και η Γαλλία.
Για τον κλάδο των Χημικών και Πλαστικών, οι κυριότεροι αγοραστές είναι η Γαλλία με 23.1 εκ. ευρώ, η Γερμανία με 21.1 εκ. ευρώ, η Ισπανία με 11.3 εκ. ευρώ, η Ολλανδία με 10.5 εκ. ευρώ και η Ιταλία με 10.2 εκ. ευρώ.
Πηγή: rethnea.gr
