Politica 89.8
Του Νίκου Τσιλιπουνιδάκη
Αυτή τη δήλωση μου έκανε η μητέρα της 27χρονης. Έμεινα άναυδος. Δεν περίμενα αυτά να είναι τα πρώτα λόγια της γιαγιάς του μικρού Αγγέλου.
Όταν ένα παιδί πεθαίνει από βαριά κακοποίηση, οι δικαιολογίες πεθαίνουν μαζί του.
Υπάρχουν στιγμές που η δημοσιογραφία δεν είναι απλώς καταγραφή γεγονότων. Είναι υποχρέωση απέναντι στην αλήθεια. Υποχρέωση απέναντι σε έναν άνθρωπο που δεν μπορεί πια να μιλήσει. Και όταν αυτός ο άνθρωπος είναι ένα παιδί τριών ετών που βασανίστηκε μέχρι θανάτου, τότε η σιωπή δεν είναι επιλογή.
Ο μικρός Άγγελος δεν ζητά δικαιολογίες. Ζητά να μην τον ξεχάσουμε.
Τις τελευταίες ημέρες ακούστηκαν πολλά. Δικαιολογίες, θεωρίες, νομικές ακροβασίες, αναφορές σε ψυχιατρικές γνωματεύσεις και σε μειωμένο καταλογισμό. Όμως πίσω από κάθε προσπάθεια να μετριαστεί το ασύλληπτο υπάρχει μια αλήθεια που δεν αλλάζει:
Ένα παιδί δολοφονήθηκε έπειτα από φρικτή κακοποίηση.
Κανείς δεν έχει δικαίωμα να παραμορφώσει αυτή την αλήθεια.
Ο μικρός Άγγελος δεν έχει φωνή για να περιγράψει όσα έζησε. Γι’ αυτό έχουμε χρέος να μην επιτρέψουμε σε κανέναν να παραμορφώσει την αλήθεια του.
Δεν είναι στεναχωρημένος για τη μαμά του.
Δεν χαμογελά. Δεν αναπνέει. Δεν ζει.
Και αυτό είναι το μόνο γεγονός που δεν επιδέχεται καμία ερμηνεία.
Δεν υπάρχει ελαφρυντικό για έναν νεκρό τριών ετών
Η γιαγιά του υπερασπίστηκε την κόρη της και ζήτησε να της αναγνωριστεί μειωμένος καταλογισμός. Βγαίνοντας από τα δικαστήρια, στάθηκε μπροστά στην κάμερα του Politica.gr και αναρωτήθηκε:
«Τι να πω εγώ σε όλους αυτούς; Τι να πω στους ψυχιάτρους, στους κοινωνικούς λειτουργούς, στα κέντρα ψυχικής υγείας;»
Ήταν αυτή η πρώτη της έγνοια;
Μετά την καταδίκη της κόρης της, αυτό ήταν το πρώτο που σκέφτηκε; Για τον μικρό Άγγελο είχε κάτι να πει;
Είχε.
«Είναι στεναχωρημένος για τη μαμά του…»
Μόνο που ο μικρός Άγγελος δεν είναι στεναχωρημένος.
Δεν μπορεί να είναι.
Γιατί δεν ζει.
Η μάχη για την αλήθεια
Ήταν οι πρώτες μου ημέρες στην Κρήτη όταν ξέσπασε αυτή η υπόθεση. Μαζί με τους συναδέλφους μου στο Politica.gr και στον Politica 89,8 κληθήκαμε να διαχειριστούμε ένα δημοσιογραφικό αποκλειστικό: τις φωτογραφίες με τα σημάδια της κακοποίησης στο κορμάκι του τρίχρονου παιδιού.
Ήταν σοκ.
Όχι μόνο για όσα έδειχναν οι εικόνες, αλλά γιατί κάποιοι προσπάθησαν να πείσουν την κοινωνία πως δεν υπήρχαν σημάδια, πως δεν υπήρχαν αποδείξεις.
Οι φωτογραφίες, όμως, δεν άφηναν κανένα περιθώριο αμφισβήτησης.
Ο μικρός Άγγελος είχε κακοποιηθεί με πρωτοφανή βαρβαρότητα.
Από εκείνη τη στιγμή άρχισε μια άλλη μάχη: η μάχη για την αλήθεια.
Η μάχη του ίδιου του παιδιού
Ο Άγγελος, όμως, έδινε ήδη τη δική του μάχη.
Πάλεψε όσο μπορεί να παλέψει ένα παιδί τριών ετών. Με αφόρητους πόνους, με τραύματα σε όλο του το σώμα, με γιατρούς που δεν σταμάτησαν ούτε λεπτό να προσπαθούν να τον κρατήσουν στη ζωή.
Όταν οι δυνάμεις του τον εγκατέλειψαν, άφησε την τελευταία του πνοή.
Από τότε γράφω και σβήνω. Προσθέτω, διαγράφω, ξαναγράφω. Αλλά η θλίψη μένει ίδια. Γιατί υπάρχουν υποθέσεις που δεν τις καλύπτεις απλώς δημοσιογραφικά. Τις κουβαλάς.
Η απόφαση του Δικαστηρίου
Η στιγμή που η 27χρονη κατάλαβε ότι δεν θα ζήσει ξανά ελεύθερη ήταν η στιγμή που άρχισε να κλαίει.
Η ποινή ήταν ισόβια κάθειρξη.
Θα κρίνει ο καθένας αν είναι αρκετή. Γιατί ο μικρός Άγγελος δεν πρόλαβε ποτέ να ζήσει. Και μια κοινωνία εξακολουθεί να αναρωτιέται πώς δύο άνθρωποι μπόρεσαν να φερθούν έτσι σε ένα παιδί.
Μέσα στον απόλυτο πόνο, όμως, γεννήθηκε και μια ελπίδα. Τα όργανά του χάρισαν ζωή σε άλλους ανθρώπους. Οι γιατροί έκαναν ό,τι ανθρώπινα μπορούσαν. Απέναντι στη βαρβαρότητα, όμως, η επιστήμη λύγισε.
«Το έχεις μετανιώσει;»
Βγαίνοντας από το Δικαστικό Μέγαρο Ηρακλείου, έκανα στη μητέρα μία μόνο ερώτηση:
«Το έχεις μετανιώσει;»
«Ναι», μου απάντησε.
Μία λέξη. «Ναι».
Ίσως μια στιγμή ειλικρίνειας. Ίσως όχι. Δεν θα το μάθουμε ποτέ.
Όπως δεν θα μάθουμε ποτέ τι ακριβώς πέρασε αυτό το παιδί τις τελευταίες ώρες της ζωής του.
«Μακάρι να μην είχε συμβεί»
Η Πρόεδρος του Δικαστηρίου, η Εισαγγελέας και όλοι όσοι συμμετείχαν σε αυτή τη δίκη κλήθηκαν να διαχειριστούν μία από τις πιο φρικτές υποθέσεις παιδικής κακοποίησης των τελευταίων ετών.
Άκουσαν τα πάντα. Επιχειρήματα. Δικαιολογίες. Νομικά τεχνάσματα. Αναφορές σε μειωμένο καταλογισμό. Περιγραφές που κανένας άνθρωπος δεν θα έπρεπε ποτέ να ακούσει.
Κι όμως, στάθηκαν εκεί.
Άκουσαν. Έκριναν. Αποφάσισαν.
Ομόφωνα. Χωρίς κανένα ελαφρυντικό.
Στο τέλος της διαδικασίας, η Πρόεδρος μάζεψε αργά τους φακέλους από την έδρα και είπε:
«Μακάρι να μην είχε συμβεί.»
Δεν ήταν μια τυπική δικαστική διατύπωση. Ήταν μια ανθρώπινη κραυγή.
Ένα «μακάρι» που δεν αλλάζει τίποτα.
Η πιο βαριά καταδίκη
Δεν ξέρω αν η ψυχή του Άγγελου δικαιώθηκε.
Ξέρω μόνο πως ένα παιδί τριών ετών βασανίστηκε, πάλεψε όσο κανείς δεν θα έπρεπε να παλέψει και πέθανε.
Και ξέρω επίσης πως όσο υπάρχουν παιδιά που κακοποιούνται πίσω από κλειστές πόρτες, καμία κοινωνία δεν μπορεί να αισθάνεται ότι έχει κάνει το χρέος της.
Ο μικρός Άγγελος δεν είναι πια εδώ.
Και αυτή είναι η πιο βαριά καταδίκη για όλους μας.
