Politica 89.8
Μέσα σε κλίμα αβεβαιότητας, ασάφειας και «παγωμένης» εμπορικής κίνησης κινείται αυτή την περίοδο η αγορά του ελαιολάδου στο νησί, με παραγωγούς και εμπόρους να τηρούν στάση αναμονής απέναντι στις παγκόσμιες εξελίξεις για τη νέα σοδειά. Μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Νίκος Μιχελάκης, επιστημονικός συνεργάτης του Συνδέσμου Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), περιγράφει την ασαφή εικόνα που επικρατεί αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα – ελλείψει επίσημων στατιστικών δεδομένων – για τα αποθέματα λαδιού και τις πραγματικές συναλλαγές που γίνονται, τονίζοντας ότι οι τιμές που «κυκλοφορούν» αυτό το διάστημα είναι τόσο λίγες που δεν είναι καθόλου αντιπροσωπευτικές. «Αυτό σημαίνει ότι ή δεν αγοράζουν καθόλου λάδι ή αγοράζει ο καθένας με τον δικό του τρόπο ή εν πάση περιπτώσει το εμπόριο είναι «βουβό», επισημαίνει χαρακτηριστικά ο ίδιος.
Παράλληλα, αν και ακούγονται πάρα πολλές φωνές οι οποίες επικαλούνται την εξαιρετική ανθοφορία που πρόκειται να έχει η Ισπανία – ο νούμερο ένα τροφοδότης ελαιολάδου της παγκόσμιας αγοράς – πράγμα που ανησυχεί πολλούς παραγωγούς στην Κρήτη, καθώς αυτό θα οδηγήσει στην υποτίμηση του λαδιού και το «ξεπούλημά» του σε τιμές πολύ χαμηλές, ο κ. Μιχελάκης επισημαίνει ότι πρόκειται για επικοινωνιακά παιχνίδια από πλευράς αγοραστών με στόχο να καλλιεργηθεί το κλίμα της πτώσης των τιμών. «Και οι παραγωγοί και οι αγοραστές κοιτάζουν ο καθένας το συμφέρον του και κοιτάζεουν να δημιουργήσουν μια ατμόσφαιρα τεχνητή προς όφελός του. Αυτή τη στιγμή υπάρχει αυτή η πληροφορία ότι η Ισπανία έχει καλή ανθοφορία – όπως και τα άλλα κράτη και η Ελλάδα – και αυτό στη γενική φύσεως πληροφόρηση σημαίνει ότι γίνεται προσπάθεια από πλευράς αγοραστών να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι αφού η ανθοφορία είναι πλούσια άρα θα είναι πλούσια και η παραγωγή άρα οι τιμές θα πρέπει να πέσουν. Και επομένως αυτή είναι μια επιδίωξη των αγοραστών με την οποία δεν συμφωνούν οι παραγωγοί της Ισπανίας ούτε οι οργανώσεις τους οι οποίες βγαίνουν με συνεχείς ανακοινώσεις αυτές τις μέρες και συνιστούν ψυχραιμία. Αυτό είναι το γενικό συμπέρασμα αυτής της περιόδου. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή καμία εξέλιξη η οποία να είναι συγκεκριμένη σε ό,τι αφορά την πραγματική παραγωγή και την πραγματική εξέλιξη της ανθοφορίας», τονίζει ο κ. Μιχελάκης.
Οι τρέχουσες τιμές στην Κρήτη και η έλλειψη δεδομένων
Για τις τρέχουσες τιμές του ελαιολάδου, ο κ. Μιχελάκης ανέφερε ότι η τιμή που διδεται στην Κρήτη η μεγαλύτερη αγγίζει τα 5,05€ το κιλό ενώ η μικρότερο τα 4,50€.
Στην Πελοπόννησο δίνουν τη μεγαλύτερη τιμή στα 4,60€ και τη μικρότερη 3,70€.
Στην Ιταλία η μεγαλύτερη είναι 8,30€ και η μικρότερη 5,50€.
Στην Ισπανία 4,80€ η μεγαλύτερη και η μικρότερη 3,50€, ενώ στην Τυνησία η τιμή είναι στα 4,10€ (η τιμή εδώ είναι μια). «Αυτή τη στιγμή έχουμε αυτή την εικόνα αλλά είναι τόσο λίγες οι πληροφορίες που υπάρχουν ώστε δεν θεωρούνται αντιπροσωπευτικές αυτές οι τιμές. Το τι γίνεται στην πραγματικότητα δεν το γνωρίζει κανείς. Εξάλλου στοιχεία, μην ξεχνάμε, ότι διαθέτει μόνο η Ισπανία όπου έχει υπηρεσίες που παρακολουθούν τις τιμές και τις πωλήσεις. Στην Ελλάδα δυστυχώς έχουμε μηδέν στοιχεία και επομένως η πληροφόρηση που υπάρχει είναι από στόμα σε στόμα άρα τη μεταφέρει ο καθένας όπως θέλει. Και εμείς στο ΣΕΔΗΚ αντλούμε από τα ελαιοτριβεία τιμές τα οποία δυστυχώς είναι πάρα πολύ λίγα σε σχέση με εκείνα που μας έδιναν στις νορμάλ περιόδους και έχουμε τα νούμερα αυτά τα οποία δεν τα θεωρούμε αντιπροσωπευτικά της κατάστασης», επισημαίνει ο επιστημονικός σύμβουλος του του ΣΕΔΗΚ.
Αναφορικά με τις πληροφορίες που λένε ότι υπάρχουν αρκετοί παραγωγοί που έχει μείνει το λάδι τους απούλητο στις αποθήκες, ο κ. Μιχελάκης αναφέρει: «Στατιστικά στοιχεία δυστυχώς δεν υπάρχουν επομένως ό,τι λέει ο καθένας είναι εικασίες δικές του και απόψεις. Κανείς δεν ξέρει πόσο λάδι υπάρχει πίσω. Όλοι θέλουν να μάθουν αλλά κανένας δεν ξέρει την πραγματικότητα. Άλλοι λένε πως πουλήθηκε το λάδι, άλλοι λένε πως είναι απούλητο για την Ελλάδα. Για την Ισπανία οι πωλήσεις συνεχίζονται, έχουν οι άνθρωποι στατιστικά στοιχεία οπωσδήποτε καλύτερα από τα δικά μας, συνεχίζονται οι πωλήσεις, οι εξαγωγές αλλά τελευταία και εκεί υπάρχει μια κάμψη. Αυτό ισχυρίζονται όλοι. Μια κάμψη στις αγορές και πωλήσεις και μια κάμψη στις εξαγωγές. Ίσως γιατί υπάρχει αυτό το μούδιασμα που λέμε που προκαλείται από τη φοβία που δημιουργείται από την πλευρά του εμπορίου που λέει ότι έστω και έρθει η καινούργια παραγωγή και επομένως οι τιμές θα πέσουν άρα εγώ που είμαι έμπορος περιμένω να έρθει το καινούργιο, όμως αυτό θα έρθει μετά τον Οκτώβριο και τότε θα αγοράσουμε στις νέες τιμές. Και από την άλλη πλευρά οι παραγωγοί τι να κάνουν; Προσπαθούν να διαγνώσουν το τι πράγματι θα γίνει και βρίσκονται σε μια κατάσταση αγωνίας και προβληματισμού. Οι συνεταιριστές της Ισπανίας συνιστούν ψυχραιμία».
Από την πλευρά του πάντως, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ρεθύμνης, Γιώργος Κατσανέβας ανέφερε: «Να περιμένουν λίγο οι παραγωγοί, να περάσει και ο Μάιος και μπορεί μετά να διαμορφωθούν οι τιμές γιατί μετά τις 10 Ιουνίου που έχουν «δέσει» οι ελιές, και φαίνεται τι παραγωγή θα έχουμε του χρόνου μπορεί να διαμορφωθεί άλλο τοπίο στο λάδι. Δεν είναι όμως σίγουρο. Εγώ συμβουλεύω τους ελαιοπαραγωγούς μετά τις 10 Ιουνίου να δουν τι θα κάνουν μέχρι και τον Σεπτέμβρη. Διότι αν δεν το πουλήσουν μέχρι τότε και μπει ο άλλος χρόνος μετά πάει βιομηχανικό, χάνει επιτόπου 2€ στο κιλό. Αν περάσει ο χρόνος θεωρείται βιομηχανικό».
Η επόμενη μέρα
Ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ, Νίκος Μιχελάκης, παράλληλα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη θέση της Ελλάδας στη διεθνή αγορά του ελαιολάδου, υποστηρίζοντας ότι το μοντέλο της χύμα πώλησης έχει πλέον εξαντλήσει τα όριά του και ότι η μοναδική διέξοδος για να αποκτήσει το κρητικό ελαιόλαδο την αξία που του πρέπει βάσει της ιστορικότητάς του αλλά και της διατροφικής του αξίας και να μην εξαρτιέται από τις «ορέξεις» των μεσαζόντων, βρίσκεται τελικά στις οργανωμένες εξαγωγές επώνυμου, τυποποιημένου ελαιολάδου. «Η όλη κατάσταση όπως διαμορφώνεται δημιουργεί το σαφέστατο ερώτημα τι πρέπει να πράξουμε στο εγγύς μέλλον και στο πιο μακρινό μέλλον. Είναι γεγονός ότι αυτή η κατάσταση από πλευράς παραγωγής ελαιολάδου σε διεθνές επίπεδο τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει. Εξακολουθεί να παραμένει πρώτη χώρα στον κόσμο η Ισπανία και να έρχεται καταϊδρωμένη σαν δεύτερη η Ιταλία. Από κει και πέρα όμως η Ελλάδα έχασε την τρίτη θέση από την Τυνησία και την τέταρτη την κατέλαβε η Τουρκία. Η Ελλάδα έρχεται πέμπτη και έκτη. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε στην πώληση του ελαιολάδου χύμα. Πρέπει να θεωρήσουμε ότι η χύμα πώληση έχει τελειώσει διότι θα είναι πλέον ασύμφορη. Οι αγοραστές εξωτερικού δεν διστάζουν να αγοράσουν λάδι από την Τυνησία ή την Τουρκία σε τιμές πολύ χαμηλές της τάξεως 3-4€ και όχι να αγοράζουν από την Ελλάδα με τιμές από 5€ και άνω. Πρέπει να αλλάξουμε τρόπο διάθεσης του ελαιολάδου πάση θυσία. Η αλλαγή αυτή δεν είναι άλλη από το να πάμε στις εξαγωγές τυποποιημένου ελαιολάδου. Πρέπει να εκμεταλλευτούμε τα δικά μας πραγματικά προσόντα που έχουμε και να μην βασιζόμαστε από το τι θα κάνει η Ιταλία αν έρθει να αγοράσει λάδι από εμάς ή η Ισπανία. Τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα είναι ότι εμείς διαθέτουμε έναν πολιτισμό και μια ιστορία του ελαιολάδου που δεν τη διαθέτει κανένα άλλο κράτος και παράλληλα διαθέτουμε αρκετά στοιχεία για την υγιεινή αξία του ελαιολάδου. Αυτά τα δύο είναι στοιχεία που θα προβληθούν στην ημερίδα που οργανώνει ο ΣΕΔΥΚ στις 4 Ιουνίου στα Χανιά και είναι εκείνα που θα μπουν σαν αιχμή του δόρατος για τις παραπέρα κινήσεις τις οποίες που θα κάνουμε και τις προσπάθειες ώστε τελικά να πουλάμε το ελαιόλαδο επώνυμο – τυποποιημένο ώστε να απολαμβάνουμε τις τιμές που αποκτά στην πραγματική κατανάλωση και όχι τις τιμές που μας δίνουν οι διάφοροι ενδιάμεσοι».
Όπως τονίζει ο κ. Μιχελάκης αυτό βέβαια δεν είναι κάτι εύκολο καθώς αυτή η συζήτηση ενώ απασχολεί χρόνια τον κλάδο στο τέλος για διάφορους λόγους «ναυαγεί» με αποτέλεσμα να μην έχει επιτευχθεί στον μαζικό βαθμό που είναι το ζητούμενο. Ο ίδιος επισημαίνει πως πρέπει να παρθούν μέτρα και πολιτικές αποφάσεις για το ζήτημα αλλά και οι ίδιοι οι παραγωγοί να προχωρήσουν στον σχηματισμό συλλογικών οργάνων ώστε να καταφέρουν να πετύχουν τις εξαγωγές του ελαιολάδου σε επώνυμο τυποποιημένη μορφή. Όπως τονίζει ο κ. Μιχελάκης ειδικά για την οργάνωση των παραγωγών, αυτό αποτελεί τον στόχο. «Χρειάζονται μέτρα, διαφήμιση, σχεδιασμός, σε ποιες χώρες θα πάμε, πως θα πάμε, να γίνει διαφήμιση στοχευεμένη στις χώρες και όχι εδώ να δίνουμε βραβεία στον εαυτό μας. Τα βραβεία να τα πάρουμε στο εξωτερικό, στις πωλήσεις. Παράλληλα, πρέπει να το σκεφτούν κάποτε οι παραγωγοί τη συλλογική οργάνωσή τους. Και κυρίως οι νεότεροι. Είναι ο στόχος. Να οργανωθούν οι παραγωγοί. Εδώ βλέπουμε και στην Ισπανία η οποία παράγει το μισό της παγκόσμιας παραγωγής ότι οι συναιτερισμοί εξακολουθούν να κρατούν τη μερίδα του λέοντος και καταφέρνουν να επιβάλλουν τις απόψεις στους στο εμπόριο. Αυτό πρέπει να γίνει και εδώ. Λίγο δύσκολο αλλά πρέπει κάποτε να το επιχειρήσουμε. Και κυρίως το νέο αίμα που δυστυχώς έρχεται από τα γλυκά μάτια του τουρισμού».
Πηγή: rethnea.gr
