Κρήτη

Λανθασμένες πρακτικές και ανομβρία πιέζουν τα αποθέματα υπόγειων νερών και στην Κρήτη – Τι αποκαλύπτει έκθεση του ΕΑΓΜΕ

Δημοσιεύτηκε στις 05/11/2026 17:08

Προσθήκη του politica.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Σοβαρές είναι οι επιπτώσεις στα αποθέματα υπόγειου νερού, από την παρατεταμήνη ανομβία τεσσάρων έως πέντε ετών, σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, μεταξύ των οποίων και η Κρήτη.

Συγκεκριμένα, και όπως επισημαίνεται σε Έκθεση Αποτελεσμάτων 2025 του έργου «Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών Ελλάδας», που ολοκλήρωσε η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), το 2025 περιλαμβάνεται σε μια σειρά 4 έως 5 ετών ανομβρίας και ο αντίκτυπος στα αποθέματα υπόγειου νερού ήταν σημαντικός, ειδικά στο ανατολικό τμήμα της χώρας (Θεσσαλία, Ανατολική Πελοπόννησο, Κρήτη, Νησιά Αιγαίου, Θράκη, Ανατολική Στερεά και Μακεδονία,).

Σημειώνεται επίσης πως “οι λανθασμένες πρακτικές και οι ανθρωπογενείς πιέσεις επιτείνουν τα προβλήματα αποθεμάτων και επάρκειας, καθώς οι αντλήσεις υπερβαίνουν τον ετήσιο ρυθμό αναπλήρωσης των Υπόγειων Υδατικών Συστημάτων.”

Η ανακοίνωση για το αποτελέσματα της έκθεσης της Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ):

Την ποσοτική και ποιοτική κατάσταση των υπόγειων υδάτων της χώρας καταγράφει η Έκθεση Αποτελεσμάτων 2025 του έργου «Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών Ελλάδας», που ολοκλήρωσε η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ).

Η εικόνα που προκύπτει αναδεικνύει τις επιπτώσεις της παρατεταμένης ανομβρίας στα αποθέματα υπόγειου νερού, ιδιαίτερα στο ανατολικό τμήμα της χώρας, καθώς και τις πιέσεις που ασκούνται στην ποιότητα των υδάτων από τη νιτρορύπανση, τη θαλάσσια διείσδυση και άλλους ανθρωπογενείς παράγοντες.

Το εθνικό δίκτυο περιλαμβάνει 2.074 σταθμούς ελέγχου, όπως γεωτρήσεις, πηγές και φρέατα, μέσω των οποίων παρακολουθούνται 588 Υπόγεια Υδατικά Συστήματα σε ολόκληρη τη χώρα.

Η έκθεση αποτελεσμάτων έτους 2025 του έργου «Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών Ελλάδας», η οποία συντάχθηκε από το Τμήμα Υδρογεωλογίας και Υδρολογίας της ΕΑΓΜΕ, είναι αποτέλεσμα συστηματικής εργασίας μιας πολυπληθούς ομάδας, επιστημόνων, τεχνικών και διοικητικών υπαλλήλων και περιλαμβάνει μετρήσεις πεδίου, δειγματοληψίες, εργαστηριακές αναλύσεις και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Πιο συγκεκριμένα,

Στο δίκτυο παρακολούθησης περιλαμβάνονται 2.074 Σταθμοί ελέγχου (γεωτρήσεις πηγές και φρέατα), με σκοπό την ποιοτική και ποσοτική παρακολούθηση των 588 Υπόγειων Υδατικών Συστημάτων (ΥΥΣ) της χώρας.

Πραγματοποιήθηκαν 4 περίοδοι μετρήσεων:

Μετρήσεις πεδίου:

4.200 ποσοτικές
4.850 φυσικοχημικές

Εργαστηριακές αναλύσεις:

4.650 για κύρια ιόντα (10 παραμέτρους)
1.700 ιχνοστοιχείων (10 παραμέτρους)
160 για φυτοφάρμακα και διαλύτες (30 παραμέτρους).

Άτομα που εργάστηκαν για το έργο: 48 γεωλόγοι και τεχνικοί, 8 χημικοί/χημ μηχανικοί – 20 συνεργεία πεδίου συνολικά.

Συμπεράσματα της έκθεσης έτους 2025:

Το 2025 περιλαμβάνεται σε μια σειρά 4 έως 5 ετών ανομβρίας και ο αντίκτυπος στα αποθέματα υπόγειου νερού ήταν σημαντικός, ειδικά στο ανατολικό τμήμα της χώρας (Θεσσαλία, Ανατολική Πελοπόννησο, Κρήτη, Νησιά Αιγαίου, Θράκη, Ανατολική Στερεά και Μακεδονία,). Οι λανθασμένες πρακτικές και οι ανθρωπογενείς πιέσεις επιτείνουν τα προβλήματα αποθεμάτων – επάρκειας καθώς οι αντλήσεις υπερβαίνουν τον ετήσιο ρυθμό αναπλήρωσης των Υπόγειων Υδατικών Συστημάτων.

Τα ποιοτικά προβλήματα που εντοπίστηκαν, αφορούν την νιτρορύπανση των αγροτικών περιοχών και τη θαλάσσια διείσδυση στους παράκτιους υδροφορείς, η οποία προκαλείται από την εντατική άντληση και συνδέεται με τη μείωση των αποθεμάτων λόγω ανομβρίας. Ανθρωπογενούς προέλευσης ποιοτική επιβάρυνση (ιχνοστοιχεία ή/και οργανικές ενώσεις) εντοπίζεται στην Αττική, στην Αν. Στερεά, στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι υπερβάσεις παραμετρικών τιμών σχετίζονται με το γεωλογικό υπόβαθρο της περιοχής (κυρίως Μακεδονία)

Το έργο «Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών» εντάσσεται στο Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υδάτων και αποτελεί υποχρέωση της χώρας, στο πλαίσιο εφαρμογής της οδηγίας 2000/60 EK. Oι φορείς υλοποίησης και οι σταθμοί παρακολούθησης καθορίζονται στην Κοινή Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΠΔΥΠ/107168/1444/2021 (ΦΕΚ 5384/Β`/19.11.2021).

Η εικόνα του δικτύου το 2025

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που αποτυπώνονται στους χάρτες της έκθεσης, ως προς την ποσοτική κατάσταση, το 58,3% των σταθμών κατατάσσεται σε καλή κατάσταση, το 28,4% σε κακή, ενώ για το 13,3% η κατάσταση χαρακτηρίζεται άγνωστη.

Ως προς την ποιοτική κατάσταση, το 53,9% των σταθμών κατατάσσεται σε καλή κατάσταση και το 28,6% σε κακή, ενώ στο 11,6% καταγράφονται υπερβάσεις που αποδίδονται σε φυσικά αίτια και για το 5,9% η κατάσταση χαρακτηρίζεται άγνωστη.

Οι επιπτώσεις της παρατεταμένης ανομβρίας

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης, το 2025 εντάσσεται σε μια περίοδο τεσσάρων έως πέντε ετών ανομβρίας, με σημαντικές επιπτώσεις στα αποθέματα υπόγειου νερού, ιδιαίτερα στο ανατολικό τμήμα της χώρας.

Οι επιπτώσεις καταγράφονται ιδιαίτερα στη Θεσσαλία, την Ανατολική Πελοπόννησο, την Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου, τη Θράκη, την Ανατολική Στερεά Ελλάδα και τη Μακεδονία. Παράλληλα, οι λανθασμένες πρακτικές και οι ανθρωπογενείς πιέσεις επιτείνουν τα προβλήματα αποθεμάτων και επάρκειας, καθώς οι αντλήσεις υπερβαίνουν τον ετήσιο ρυθμό αναπλήρωσης των Υπόγειων Υδατικών Συστημάτων.

Οι βασικές ποιοτικές πιέσεις

Στο μέτωπο της ποιότητας των υπόγειων υδάτων, τα κυριότερα προβλήματα που εντοπίζονται αφορούν:

Τη νιτρορύπανση στις αγροτικές περιοχές
Τη θαλάσσια διείσδυση στους παράκτιους υδροφορείς, η οποία προκαλείται από την εντατική άντληση και συνδέεται με τη μείωση των αποθεμάτων λόγω ανομβρίας
Την ανθρωπογενούς προέλευσης ποιοτική επιβάρυνση από ιχνοστοιχεία ή/και οργανικές ενώσεις στην Αττική, την Ανατολική Στερεά Ελλάδα, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία.

Παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι υπερβάσεις των παραμετρικών τιμών σχετίζονται με το γεωλογικό υπόβαθρο των εξεταζόμενων περιοχών, κυρίως στη Μακεδονία.

Μέσα από τη συστηματική συλλογή, παρακολούθηση και επιστημονική αξιολόγηση των δεδομένων, η ΕΑΓΜΕ, υπό την επίβλεψη του προϊσταμένου του τμήματος Υδρογεωλογίας και Υδρολογίας της Διεύθυνσης Υδατικών Πόρων και Γεωθερμίας της ΕΑΓΜΕ, κ. Βασίλειου Ζόραπα, συμβάλλει στην τεκμηριωμένη καταγραφή της κατάστασης των υπόγειων υδάτων της χώρας και στην παροχή της αναγκαίας επιστημονικής γνώσης για την προστασία και την ορθολογική διαχείριση ενός κρίσιμου φυσικού πόρου.