Σχέδια για την αντιμετώπιση έκτακτων μεταναστευτικών ροών, ενίσχυση της συνεργασίας με τη Λιβύη και προώθηση των επιστροφών σε τρίτες χώρες περιλαμβάνει ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός

Η αυξημένη μεταναστευτική πίεση στην Κρήτη βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί νέο πλαίσιο διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων και πρόσθετη χρηματοδότηση για δράσεις στην Ανατολική Λιβύη.

Οι πρωτοβουλίες περιγράφονται σε επιστολή της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, ενόψει της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται η ενίσχυση των επιστροφών μεταναστών σε τρίτες χώρες και η δυνατότητα λήψης έκτακτων μέτρων σε περιπτώσεις ιδιαίτερα αυξημένων αφίξεων.

Νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις έκτακτες μεταναστευτικές ροές

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί το European Emergency Response Framework, έναν μηχανισμό που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αντίδρασης των κρατών-μελών όταν καταγράφονται αιφνίδιες ή μαζικές παράτυπες αφίξεις.

Η πρωτοβουλία είχε παρουσιαστεί αρχικά τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο της ομιλίας της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με την επιστολή, το νέο πλαίσιο συνδέεται με τις πρόσφατες εξελίξεις στην Κρήτη και στη Θέουτα της Ισπανίας, όπου έχουν καταγραφεί αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις.

Στο σχετικό κείμενο γίνεται επίσης αναφορά στο άρθρο 72 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την επισήμανση ότι ο υπό διαμόρφωση μηχανισμός δεν θα επηρεάζει τις εθνικές νομοθεσίες έκτακτης ανάγκης που βασίζονται στη συγκεκριμένη διάταξη.

Το αίτημα της Ελλάδας για το άσυλο

Η ελληνική πλευρά έχει ζητήσει να εξεταστεί η δυνατότητα ενεργοποίησης έκτακτων μέτρων σε περιπτώσεις ιδιαίτερα αυξημένων μεταναστευτικών ροών.

Στο πρόσφατο Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων, η Αθήνα επανέφερε την πρόταση για έναν μηχανισμό που θα μπορούσε, υπό εξαιρετικές συνθήκες, να προβλέπει ακόμη και προσωρινή αναστολή των διαδικασιών ασύλου.

Ωστόσο, παραμένει αδιευκρίνιστο εάν η συγκεκριμένη δυνατότητα θα περιλαμβάνεται τελικά στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Ειδική αναφορά στην Κρήτη

Η Κρήτη περιλαμβάνεται, μαζί με τη Θέουτα, στις περιπτώσεις που αναδεικνύουν την ανάγκη καλύτερου συντονισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών.

Σύμφωνα με το συνοδευτικό παράρτημα της επιστολής, οι πρόσφατες εξελίξεις καθιστούν αναγκαία την αποτελεσματικότερη ανταλλαγή πληροφοριών, την ενισχυμένη ανάλυση των μεταναστευτικών δεδομένων και την ταχύτερη ενεργοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών μηχανισμών.

Η αναφορά έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αφίξεις στις νότιες ακτές της Κρήτης ασκούν αυξημένη πίεση στις τοπικές υποδομές υποδοχής και διαχείρισης.

Πρόσθετη χρηματοδότηση 25 εκατ. ευρώ για τη Λιβύη

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεργασία με τη Λιβύη, την οποία η πρόεδρος της Κομισιόν περιγράφει ως βασική χώρα αναχώρησης παράτυπων μεταναστών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως αναφέρεται στην επιστολή, έχει υπογραφεί πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 25 εκατομμυρίων ευρώ για την επέκταση δράσεων στην Ανατολική Λιβύη.

Τα κονδύλια αφορούν παρεμβάσεις που σχετίζονται με:

• Τη διαχείριση και την επιτήρηση των συνόρων.
• Τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
• Την αντιμετώπιση των δικτύων διακίνησης μεταναστών.

Η Κομισιόν επικαλείται τη μείωση των παράτυπων αφίξεων στην Ευρώπη, αναφέροντας υποχώρηση κατά 55% την τελευταία διετία και περίπου 35% εντός του 2026. Παράλληλα, συνεχίζονται οι τεχνικές αποστολές και οι επαφές με τις λιβυκές αρχές, χωρίς να έχουν προσδιοριστεί αναλυτικά η κατανομή των νέων κονδυλίων και το χρονοδιάγραμμα των παρεμβάσεων.

Σχέδια για κέντρο θαλάσσιας διάσωσης στη Βεγγάζη

Στις πρωτοβουλίες που εξετάζονται περιλαμβάνεται και η δημιουργία Κέντρου Συντονισμού Θαλάσσιας Διάσωσης στη Βεγγάζη.

Για την προώθηση του σχεδίου προβλέπεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συνδρομή της ευρωπαϊκής επιχείρησης IRINI και χρηματοδότηση από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη.

Εξετάζεται, επίσης, η συμμετοχή της ευρωπαϊκής αποστολής EUBAM Libya, καθώς και η παροχή υποστήριξης από κράτη-μέλη προς τις αρχές της Ανατολικής Λιβύης.

Επιστροφές μεταναστών σε τρίτες χώρες

Ένα ακόμη σκέλος του σχεδιασμού αφορά τη δημιουργία των λεγόμενων return hubs, δηλαδή εγκαταστάσεων επιστροφής μεταναστών σε τρίτες χώρες.

Όπως αναφέρεται, ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει το σχετικό νομικό πλαίσιο, ενώ ορισμένα κράτη-μέλη έχουν ήδη ξεκινήσει προπαρασκευαστικές συζητήσεις.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύει η «Καθημερινή», η Ελλάδα συμμετέχει σε ομάδα χωρών μαζί με τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ολλανδία, η οποία διερευνά τη δυνατότητα σύναψης συμφωνιών με τρίτα κράτη.

Μεταξύ των χωρών που εξετάζονται αναφέρονται η Ρουάντα και η Ουγκάντα, με στόχο να καταστεί δυνατή η λειτουργία της πρώτης τέτοιας δομής εντός του 2027. Πρόκειται, ωστόσο, για σχεδιασμό που βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διερεύνησης.

Στο 32% το ποσοστό επιστροφών στην ΕΕ

Στην επιστολή της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρεται και στο ποσοστό επιστροφών μεταναστών, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, ανέρχεται στο 32% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η πρόεδρος της Κομισιόν ζητά την επιτάχυνση των σχετικών διαδικασιών και την ταχύτερη εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων.

Παράλληλα, επαναφέρει την πρόταση για ενίσχυση της Frontex, με αύξηση του μόνιμου προσωπικού και διεύρυνση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται η δημιουργία ευρωπαϊκής εφεδρείας για τη φύλαξη των συνόρων και τις επιστροφές, η ανάπτυξη δύναμης ταχείας αντίδρασης και η λειτουργία κέντρου συντονισμού επιστροφών.

Η εφαρμογή του Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, η στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών και οι επαφές με τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία, αποτελούν επίσης βασικούς άξονες των ευρωπαϊκών σχεδιασμών.

---

Περισσότερα Video

Ακολουθήστε το Politica στο Google News και στο Facebook