Politica 89.8
Σε μια περίοδο που η τοπική αυτοδιοίκηση καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις, η Κρήτη εξασφαλίζει ένα ισχυρό χρηματοδοτικό «οπλοστάσιο» για το μέλλον. Η έγκριση του νέου Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΠΑ) για την προγραμματική περίοδο 2026–2030 δεν αποτελεί απλώς μια τυπική επικύρωση κονδυλίων, αλλά χαράσσει τον στρατηγικό οδικό χάρτη του νησιού για την επόμενη δεκαετία, με συνολικούς διαθέσιμους πόρους που αγγίζουν τα 260 εκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που έρχεται να απαντήσει στο διττό στοίχημα της Κρήτης: από τη μια η κάλυψη του ελλείμματος στις βασικές υποδομές και από την άλλη η άμεση προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την ψηφιακή εποχή.
Αύξηση Πόρων και Υπερδέσμευση
Τα οικονομικά μεγέθη του νέου προγράμματος αποτυπώνουν μια σαφή αναπτυξιακή δυναμική. Ο αρχικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 200 εκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση της τάξεως του 14,29% σε σύγκριση με την τρέχουσα περίοδο 2021-2025. Ωστόσο, το «κλειδί» για την απορροφητικότητα και την ευελιξία του προγράμματος βρίσκεται στον μηχανισμό της υπερδέσμευσης. Μέσω αυτού, η Περιφέρεια Κρήτης αποκτά τη δυνατότητα να εντάξει και να δρομολογήσει έργα συνολικού προϋπολογισμού 260 εκατομμυρίων ευρώ. Αυτή η «δεξαμενή» πόρων είναι κρίσιμη για να μην χαθεί ούτε ευρώ, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι θα υπάρχουν εναλλακτικά έργα προς χρηματοδότηση σε περίπτωση που κάποιες μελέτες καθυστερήσουν.
Πού πάνε τα λεφτά
Η ανάλυση της κατανομής των πόρων, όπως εγκρίθηκε από τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ, φανερώνει τις προτεραιότητες της Περιφέρειας, με τη μερίδα του λέοντος να κατευθύνεται στις υποδομές και το περιβάλλον.
1.Υποδομές και Μεταφορές (35%): Η μεγαλύτερη φέτα της «πίτας», που αντιστοιχεί σε πάνω από το 1/3 του προϋπολογισμού, κατευθύνεται στην ανάπτυξη υποδομών. Για νομούς όπως το Λασίθι, αυτό μεταφράζεται σε κρίσιμα έργα, βελτίωση της ασφάλειας του επαρχιακού δικτύου και εκσυγχρονισμό υποδομών, που αποτελούν πυλώνες για τον τουρισμό και το εμπόριο.
2.Το «Πράσινο» Στοίχημα και η Πολιτική Προστασία (36%): Αθροίζοντας το 19% που προορίζεται για την Πράσινη Ανάπτυξη και το 17% για την Πολιτική Προστασία, γίνεται σαφές ότι η Κρήτη επενδύει μαζικά στην θωράκισή της. Αντιπλημμυρικά έργα, διαχείριση υδάτινων πόρων και ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, καθώς η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά καθημερινή απειλή.
3.Καινοτομία και Εξωστρέφεια (14,5%): Σημαντικοί πόροι δεσμεύονται για την τόνωση της επιχειρηματικότητας, με στόχο η κρητική οικονομία να γίνει πιο ανταγωνιστική και εξωστρεφής, συνδέοντας τον πρωτογενή τομέα με τον τουρισμό.
4.Κοινωνική Συνοχή (9,53%): Σε μια εποχή κοινωνικών πιέσεων, σχεδόν το 10% του προγράμματος αφορά τη στήριξη της δημόσιας υγείας, της εκπαίδευσης και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
5.Ψηφιακός Μετασχηματισμός (1,42%): Αν και το ποσοστό φαντάζει μικρό, η ειδική μνεία στην Τεχνητή Νοημοσύνη δείχνει την πρόθεση της Περιφέρειας να εκσυγχρονίσει τις διοικητικές της υπηρεσίες, μειώνοντας τη γραφειοκρατία για τον πολίτη.
Στόχοι και Προκλήσεις
Ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, χαιρετίζοντας την έγκριση του προγράμματος, έκανε λόγο για «διαρκή εδραίωση της θέσης της Κρήτης ως ισχυρού αναπτυξιακού μηχανισμού». Όπως τόνισε, στόχος είναι η ορθολογική διαχείριση να μετατρέψει τους δείκτες σε «απτά αποτελέσματα, ορατά σε κάθε πολίτη».
Το νέο ΠΠΑ 2026-2030 οργανώνεται σε επτά στρατηγικούς τομείς και εξήντα άξονες παρέμβασης. Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση παραμένει η υλοποίηση. Η ύπαρξη των πόρων είναι η αναγκαία συνθήκη, αλλά όχι η ικανή. Απαιτείται πλέον ταχύτητα στην ωρίμανση των μελετών από τους Δήμους και τις τεχνικές υπηρεσίες, ώστε να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις του παρελθόντος.
Η Κρήτη έχει μπροστά της μια πενταετία ευκαιριών. Με 260 εκατομμύρια ευρώ στο τραπέζι, το νησί καλείται να χτίσει τις υποδομές που του λείπουν, να προστατεύσει το περιβάλλον του και να διασφαλίσει την κοινωνική συνοχή, δημιουργώντας συνθήκες βιώσιμης ευημερίας για όλους τους κατοίκους του.
Πηγή: anatolh.gr
