Politica 89.8
Σταμάτησαν οι εργασίες κατασκευής της νέας γέφυρας δίπλα στην Καμάρα του Σίμα
Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει η υλοποίηση του «Τμήματος 3» του συνολικού έργου αναβάθμισης της Επαρχιακής Οδού 13, από το Ρέθυμνο έως το Φράγμα Ποταμών, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις από τη Γέφυρα του Σίμα έως την περιοχή του φράγματος Ποταμών όπως την κατασκευή νέας γέφυρας ρέματος ανοίγματος 8m, την κατασκευή νέας γέφυρας Σίμα με δύο ανοίγματα των 37,10 m, καθώς και την κατασκευή τριών νέων ισόπεδων κόμβων σύνδεσης με το υπάρχον τοπικό οδικό δίκτυο, προς Γιαννούδι, Πρασσές, Μύρθιο.
Το έργο του συνολικού δρόμου, το οποίο έχει προϋπολογισμό 14.039.000€ και χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, διανύοντας τώρα τον τρίτο χρόνο υλοποίησής του, απαρτίζεται ακόμη από άλλα δύο τμήματα: Το Τμήμα 1 που είναι το Ρέθυμνο (περιοχή Α/Κ Αμαρίου) – Τζιβέρα μήκους 1,81 km και το Τμήμα 2 που προβλέπει παρεμβάσεις από την έξοδο του οικισμού Πρασσές (νότια) – έως την εκκλησία Αγ. Φωτεινής.
Ωστόσο το 3ο τμήμα του δρόμου – του οποίου οι εργασίες έχουν ξεκινήσει από το 2025 – το οποίο προβλέπει την κατασκευή της νέας γέφυρας δίπλα στο ιστορικό μνημείο της Γέφυρας του Σίμα – ένα χαρακτηρισμένο μνημείο και επισήμως από το 2004 με το ΦΕΚ 340 Β/2004 – έχει ξεσηκώσει το τελευταίο διάστημα θύελλα αντιδράσεων από πολιτιστικούς συλλόγους, την τοπική κοινωνία και άλλους φορείς οι οποίοι ενώ δεν είναι αντίθετοι με την κατασκευή του βασικού δρόμου, καταγγέλλουν ότι οι εργασίες που εκτελούνται δίπλα στη Γέφυρα του Σίμα και τα βαριά μηχανήματα που χρησιμοποιούνται όπως σφύρες εκβράχωσης προκαλούν ζημιές στις βάσεις και στα πλευρικά προστατευτικά του μνημείου, παραβιάζοντας τον αρχαιολογικό νόμο (Ν. 3028/2002) και περιβαλλοντικούς όρους περιοχής Natura, ενώ παράλληλα εγείρονται σοβαροί φόβοι για εγκλωβισμό νερών και πλημμυρικά φαινόμενα σε περίπτωση σφοδρής βροχόπτωσης.
Αποκορύφωμα των αντιδράσεων ήταν η χθεσινή παρέμβαση από πολιτιστικούς συλλόγους και άλλους φορείς της τοπικής κοινωνίας οι οποίοι πραγματοποίησαν ειρηνική διαμαρτυρία σταματώντας τις εργασίες υλοποίησης του έργου και ζητώντας μια άμεση συνάντηση με την Τεχνική Υπηρεσία της Αντιπεριφέρειας Ρεθύμνου – η οποία είναι και ο φορέας υλοποίησης του έργου – με βασικό αίτημα να βρεθεί μια νέα χωροθέτηση για την κατασκευή της καινούργιας γέφυρας, μακριά από το μνημείο της Καμάρας του Σίμα, καθώς αυτή που προβλέπει η μελέτη του έργου το εξαφανίζει οπτικά και καταστρέφει τον περιβάλλοντα χώρο του.
Μεταξύ των αντιδρούντων της χθεσινής κινητοποίησης είναι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πρασσών ο οποίος πρώτος κινητοποιήθηκε ενάντια του έργου, απευθύνοντας κάλεσμά στο μη κερδοσκοπικό σωματείο ΕΛΛΕΤ – Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, εκπρόσωποι από την ΕΛΛΕΤ, το ΚΕΠΕΑ Αγίου Βασιλείου κ.ά.
«Να γίνει ο δρόμος χωρίς να καταστρέφει το μνημείο»
Το χρονικό του έργου βρίσκει τις ρίζες του πίσω στο 2004. Ο συνολικός δρόμος που προβλέπει το ενταγμένο πλέον στο ΕΣΠΑ έργο δεν είχε πάρει τις απαραίτητες εγκρίσεις από την αρχαιολογία και το ΥΠΕΝ μέχρι και το 2024.
Από το 2024 και έπειτα όπως ισχυρίζεται η ΕΛΛΕΤ και άλλοι τοπικοί φορείς και συλλογικότητες που κατάφερε να αδειοδοτηθεί το έργο, παραβιάζονται οι περιβαλλοντικοί όροι και ο αρχαιολογικός νόμος (Ν. 3028/2002) αγνοώντας τις προϋποθέσεις προστασίας του μνημείου και του περιβάλλοντα χώρου του.
«Από μια πρώτη έρευνα που πραγματοποιεί το κλιμάκιο της Τ.Ε ΕΛΛΕΤ Κρήτης υπάρχουν πολλά ερωτηματικά στις αδειοδοτήσεις – στην ασφάλεια και μία γενικότερη έλλειψη σεβασμού τόσο στον σχεδιασμό όσο και στην εκτέλεση του έργου. Χρησιμοποιήθηκε σφύρα εκβράχωσης σε απόσταση αναπνοής από την υφιστάμενη θεμελίωση της Καμάρας παραβιάζοντας κατάφωρα τους όρους εκτέλεσης του έργου. Επίσης ένα άλλο πρώτο σημαντικό εύρημα είναι ότι τμήμα της Ανατολικής πλευράς της Καμάρας του Σίμα είναι χαρακτηρισμένη Natura, καθώς υπήρξε παράνομο μπάζωμα στην έξοδο υφιστάμενου φαραγγιού και χειμάρρου», αναφέρει μεταξύ άλλων η ΕΛΛΕΤ.
Για τους αντιδρούντες επίσης σοβαρό είναι και το γεγονός ότι ποτέ δεν έγινε δημόσια διαβούλευση, όπως υποστηρίζουν. Όπως λένε, παρότι το έργο είναι αδειοδοτημένο και συμβασιοποιημένο δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι και σωστό, ειδικά όταν δεν έχει συζητηθεί λεπτομερώς με τις τοπικές κοινωνίες και δεν έχει προηγηθεί δημόσια διαβούλευση πράγμα που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την Σύμβαση του Aarhus της Ε.Ε. (Στην Ελλάδα έχει κυρωθεί με τον Ν. 3422/2005 (ΦΕΚ Α’ 303/13-12-2005) – δηλαδή το δικαίωμα των πολιτών να παίρνουν μέρος σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων για έργα, σχέδια και προγράμματα που επηρεάζουν το περιβάλλον.
«Από τη στιγμή που η τοπική κοινωνία είναι στα κάγκελα θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους (σ.σ. η Περιφέρεια) και την τοπική κοινωνία και την αντίδραση, καθώς δεν έγινε διαβούλευση. Λένε ότι έγινε δημόσια διαβούλευση αλλά η δημόσια διαβούλευση προϋποθέτει συζήτηση με την τοπική κοινωνία, κάτι το οποίο δεν έγινε. Επομένως υπάρχει μονομερής διαβούλευση», αναφέρει στα «Ρ.Ν.» ο κ. Σωτήρης Μαρινάκης, πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής Κρήτης της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ).
Από εδώ και πέρα, η τοπική κοινωνία αυτό που ζητάει είναι όχι η ακύρωση του έργου αλλά η συνέχιση υλοποίησης των υπόλοιπων τμημάτων του δρόμου και η άμεση προσωρινή αναστολή αποκλειστικά των εργασιών στο σημείο της Καμάρας του Σίμα, καθώς και η εξεύρεση και εφαρμογή μιας τεχνικά ώριμης εναλλακτικής λύσης για τη νέα χωροθέτηση της γέφυρας, ώστε να απομακρυνθεί από το μνημείο και να προστατευθεί η πολιτιστική και φυσική κληρονομιά. «Εμείς λέμε να γίνει ο δρόμος χωρίς να καταστρέφει το μνημείο», τονίζει χαρακτηριστικά στα «Ρ.Ν.» η Αρετή Μαρματάκη, από την ΕΛΛΕΤ, ενώ ο κ. Μαρινάκης, τονίζει ότι ανεξάρτητα από τη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί με την Αντιπεριφέρεια Ρεθύμνου, σκοπός είναι να γίνουν και ασφαλιστικά μέτρα ενώ το βλέμμα τους στρέφουν οι αντιδρούντες και στο ΣτΕ.
«Εμείς σε πρώτη φάση ζητάμε μια συνάντηση στην Αντιπεριφέρεια να έρθουνε όλοι οι πολιτιστικοί σύλλογοι και οι παράγοντες και οι τεχνικοί σύμβουλοι να κάνουμε μια εποικοδομητική συζήτηση ώστε να βρούμε μια εναλλακτική συζήτηση. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει να γίνει μια άμεση προσωρινή όμως αναστολή των εργασιών στο σημείο της Καμάρας του Σίμα και μόνο εκεί. Θα πρέπει όμως να δούμε και το νομικό κομμάτι. Δηλαδή αυτή τη στιγμή το υπουργείο Πολιτισμού το οποίο έχει δώσει την έγκριση και έχει αδειοδοτήσει έχει παραβιάσει ένα συγκεκριμένο νόμο κατά τη γνώμη μας. Θα το δούμε και με τους νομικούς συμβούλους της ΕΛΛΕΤ και ο νόμος είναι ο 3028 ο οποίος μιλάει για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς μας όπου το άρθρο 10 συγκεκριμένα μιλάει ότι οτιδήποτε είναι προστατευμένο μνημείο ο περιβάλλον χώρος προστατεύεται και αυτός παράλληλα. Αυτή τη στιγμή ο περιβάλλον χώρος της Κάμαρας έχει «βιαστεί» σε ό,τι αφορά το κομμάτι της τσιμεντοποίησης και η σφύρα συνεχίζει. Υπάρχουνε εναλλακτικές τεχνικές λύσεις αυτή τη στιγμή. Αλλά πρέπει να τις συμφωνήσουμε όλοι μαζί. Εμείς θα επιχειρήσουμε να κάνουμε και παρέμβαση στον Εισαγγελέα και μάλιστα προσανατολιζόμαστε και ως ΕΛΛΕΤ σε ασφαλιστικά μέτρα. Θα ακολουθήσουμε αυτή την οδό με προοπτική το ΣτΕ», τονίζει ο κ. Μαρινάκης.
Από την πλευρά του μιλώντας στα «Ρ.Ν.» ο Παναγιώτης Μαγκαφουράκης, πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Πρασσών τόνισε, μεταξύ άλλων, στα «Ρ.Ν.»: «Εμείς από την αρχή είχαμε τις διαφωνίες μας με αυτό το έκτρωμα που γίνεται στη γέφυρα. Μας είχανε πει ότι θα πάει πιο χαμηλά και ότι θα πάει τέσσερα μέτρα πιο πέρα πράγμα που δεν ισχύει γιατί πάει ακριβώς δίπλα στη γέφυρα. Είχαμε συμφωνήσει, είχαμε μιλήσει, πολλές φορές με την κ. Λιονή γιατί έχουμε το πρόβλημα με τον κάτω δρόμο στη Τζιβέρα. Είχε πει ότι θα φτιαχτεί ο δρόμος και μετά θα δουλευότανε η γέφυρα. Εμείς θέλουμε μια συνάντηση με την τεχνική υπηρεσία της Περιφέρειας και του δικού μας μηχανικού να αποφασίσουνε τι είναι το καλύτερο για τη γέφυρα. Γιατί εμάς μας ενδιαφέρει το ιστορικό αυτό μνημείο να μην πάθει ζημιά και να γίνει το καλύτερο. Όλοι λένε ότι αυτό που γίνεται αυτή τη στιγμή είναι έκτρωμα. Αύριο άμα δούμε ότι θα πάνε να δουλέψουνε τα μηχανήματα θα ξαναπάμε στη γέφυρα».
«Δεν απειλείται το μνημείο»
Από την πλευρά της μιλώντας στα «Ρ.Ν.» η Μαίρη Λιονή, αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου ξεκαθαρίζει ότι το μνημείο δεν απειλείται από τις εργασίες που εκτελούνται σήμερα στην Καμάρα του Σίμα. Υποστηρίζει ότι για το έργο έχουν ληφθεί όλες οι αναγκαίες εγκρίσεις μεταξύ των οποίων και από το ΚΑΣ επισημαίνοντας τις αυστηρές διαδικασίες που ακολουθούνται για την εξασφάλιση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων. Σε κάθε περίπτωση όπως είπε η Αντιπεριφέρεια με την τεχνική της υπηρεσία θα συμμετέχει σε όποια συνάντηση επιθυμούν οι εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας και άλλοι φορείς για το θέμα αυτό. Όπως ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η μελέτη του έργου είχε παραγγελθεί και είχε παραληφθεί επί Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Εμείς τη βρήκαμε τη μελέτη αυτή, έχει περιβαλλοντικούς όρους, την περάσαμε από ΚΑΣ Νεωτέρων Μνημείων και μετά την εντάξαμε στο ΕΣΠΑ πριν 3-4 χρόνια. Έχει και περιβαλλοντικούς όρους, έχει περάσει και από ΚΑΣ και μάλιστα το ΚΑΣ είναι πάρα πολύ αυστηρό, άρα οπότε εμείς έχουμε λάβει λες τις εγκρίσεις. Επίσης βέβαιον είναι ότι δεν απειλείται το μνημείο διότι αν απειλείτο ούτε περιβαλλοντικούς όρους θα έπαιρνε το έργο ούτε και το ΚΑΣ θα άφηνε να απειλήσουμε το μνημείο. Απεναντίας η Υπηρεσία έχει κάνει για το μνημείο και στερεοποιήσεις και εργασίες ανάδειξης με φωτισμούς, προϋπολογισμού 800.000€ τα οποία έχουμε επίσης περάσει από ΚΑΣ».
Η αντιπεριφερειάρχης αναφορικά με τη ρεαλιστικότητα του σεναρίου τροποποίησης της μελέτης του έργου και τη νέα χωροθέτηση της γέφυρας αναφέρει: «Η γέφυρα είναι το πιο δύσκολο κομμάτι της μελέτης. Γιατί από τη μια μεριά είναι το μνημείο και το βουνό και από την άλλη μεριά είναι ένας τεράστιος γκρεμός που σημαίνει ότι θέλει τελείως άλλα περιβαλλοντικά και δεν μπορεί να γίνει. Δεν μπορεί να γίνει δηλαδή και οικονομικά και στατικά, άλλη χωροθέτηση. Για να το κάνουν αυτό οι μηχανικοί, και μάλιστα ο διευθυντής της υπηρεσίας τότε που είχανε παραλάβει ομόφωνα το νομαρχιακό συμβούλιο τη μελέτη, πάει να πει ότι δεν είχε και πολλές λύσεις. Αν μπορούσε να γίνει πιο μακριά γιατί να μην γίνει; Δεν έχουμε εμείς εμμονή. Αλλά είναι θέμα τεχνικής λύσης περισσότερο. Αν μπορούσε να γίνει πιο μακριά να φαίνεται το μνημείο ακόμη περισσότερο θα ήταν ευχής έργο για όλους. Όμως τεχνικά δεν μπορεί να γίνει μάλλον».
Η Ελένη Ρανουτσάκη, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Αντιπεριφέρειας Ρεθύμνου, σημείωσε επίσης μεταξύ άλλων: «Το έργο και όλα αυτά έχουν αποφασιστεί πριν πάρα πολλά χρόνια και έχουν πάρει όλες τις εγκρίσεις της νομιμότητας και έχει κλείσει ο κύκλος της διαβούλευσης εδώ και χρόνια. Ως εκ τούτου η σημερινή υπηρεσία είναι υποχρεωμένη να υλοποιήσει μια μελέτη για την οποία οι αποφάσεις έχουν ληφθεί χρόνια πριν. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε κάτι, δεν υπάρχει βέβαια και εναλλακτική πρόταση μελέτης. Σε κάθε περίπτωση αυτή τη στιγμή ό,τι και να λέμε υπάρχει μια μελέτη η οποία πρέπει να εφαρμοστεί γιατί το έργο είναι ενταγμένο στο ΕΣΠΑ με χρονοδιάγραμμα και κάθε παρεμπόδισή του καθυστερεί το έργο και απειλεί και την πορεία του. Βαδίζουμε τον τρίτο χρόνο τώρα στην υλοποίησή του», ενώ σε ό,τι αφορά τα βαριά μηχανήματα που χρησιμοποιούνται η κ. Ρανουτσάκη τόνισε: «Η σφύρα χρησιμοποιείται από απόσταση δεν χρησιμοποιείται κοντά στη γέφυρα του Σίμα. Χρησιμοποιείται σε απόσταση επιτρεπτή. Το έργο είναι και ώριμο και νόμιμο εξάλλου δεν μπορεί να ενταχθεί σε ΕΣΠΑ έργο που δεν έχει τις νόμιμες εγκρίσεις».
rethnea.gr
