Politica 89.8
Τα νέα όρια για υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOH) στην ΕΕ σε ελαιόλαδα και πυρηνέλαια, ποια είναι και από πότε ισχύουν
Ψηφίστηκαν, στις Βρυξέλλες, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα νέα όρια για τους υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων (MOH) στα ελαιόλαδο και τα πυρηνέλαια.
Ο ΑγροΤύπος έχει ασχοληθεί στο παρελθόν σε σχετικά ρεπορτάζ με τους υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων ή παραφινελαίων που είναι επιμολυντές του ελαιολάδου. Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι για να έχουμε δεσμευτικά όρια υπολειμμάτων θα πρέπει να υπάρχει και αξιόπιστη μέθοδος ελέγχων.
Να θυμίσουμε ότι το 2012 η EFSA γνωμοδότησε για πρώτη φορά για τις επιπτώσεις που έχουν οι υδρογονάνθρακες στην υγεία του ανθρώπου. Αφορμή ήταν ότι βρέθηκαν το 2008 σε ηλιέλαιο που προερχόταν από την Ουκρανία και το οποίο διακινήθηκε σε όλη την ΕΕ.
Το 2017 η Κομισιόν δημοσίευσε σύσταση για την παρακολούθηση της παρουσίας αυτών των ουσιών σε όλα τα τρόφιμα και συνεργασία με τις βιομηχανίες τροφίμων.
Το 2019 εκδόθηκε Οδηγία από την ΕΕ για δειγματοληψία και εργαστηριακή ανάλυση για να γίνει πιο αξιόπιστη η μελέτη.
Το 2021 ξεκίνησαν οι συστηματικοί έλεγχοι στα ελαιόλαδα για την ανίχνευση αυτών των ουσιών.
Το 2022 η αρμόδια Επίτροπος Υγείας της ΕΕ ζήτησε από τα κράτη μέλη να κάνουν συστηματικούς ελέγχους σε όλα τα τρόφιμα, μεταξύ αυτών σε ελαιόλαδα και στο πυρηνέλαιο για να εκτιμηθεί η παρουσία τους. Κατόπιν αυτών των ελέγχων που έγιναν αποφασίστηκε η εφαρμογή ενός ορίου δράσης για το οποίο θα έπρεπε να αναλάβουν μέτρα τα κράτη μέλη.
Το 2024 η Κομισιόν παρουσίασε σχέδιο Κανονισμού για θέσπιση ορίων σε όλες τις κατηγορίες τροφίμων στην ΕΕ. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται τα λίπη και έλαια.
Σύμφωνα με το ψήφισμα στην ΕΕ, που έγινε την Τετάρτη (13 Μάϊου), τα νέα όρια και οι ημερομηνίες εφαρμογής τους είναι οι ακόλουθες:
Για τα ελαιόλαδα:
• 4,0 mg/kg από 01/03/2027
• 2,0 mg/kg από 01/01/2028
Για τα πυρηνέλαια:
• 10,0 mg/kg από 01/03/2028
• 5,0 mg/kg από 01/01/2029
• 2,0 mg/kg από 01/01/2030
Ο νέος κανονισμός επίσης προβλέπει την εξαίρεση των λαμπάντε ελαιολάδων και των ακατέργαστων πυρηνελαίων από την εφαρμογή των νέων ορίων.
Ανακοίνωση ΣΕΒΙΤΕΛ
Ο ΣΕΒΙΤΕΛ, με ανακοίωνση που εξέδωσε, τονίζει ότι είχε ήδη από το 2022 επισημάνει προς την Ελληνική Πολιτεία τη σημασία του ζητήματος. Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα είχαν πραγματοποιηθεί ελάχιστες ενέργειες τόσο για τη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων όσο και για την ενημέρωση των παραγωγών.
Παρά ταύτα, πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία και με την πρωτοβουλία του ΣΕΒΙΤΕΛ και του ΓΧΚ κατέστη δυνατό να πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων – του ΥπΑΑΤ, του ΕΦΕΤ και του Γενικού Χημείου του Κράτους – με στόχο τη διαμόρφωση της εθνικής θέσης ενόψει της καθοριστικής ψηφοφορίας της 13ης Μαΐου.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο ΣΕΒΙΤΕΛ και η ΕΔΟΕ (Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου) παρουσίασαν τις θέσεις τους σχετικά με τη στάση που όφειλε να τηρήσει η ελληνική πλευρά στην ψηφοφορία, θέσεις με τις οποίες συμφώνησαν οι εκπρόσωποι του ΥπΑΑΤ, του Γενικού Χημείου του Κράτους και του ΕΦΕΤ.
Είναι ιδιαίτερα θετικό ότι, έστω και την ύστατη στιγμή, όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές κατάφεραν να συνεργαστούν και να καθορίσουν κοινή Eθνικη γραμμή για το ζήτημα των υδρογονανθράκων ορυκτελαίου. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμούμε ότι εάν αντίστοιχες πρωτοβουλίες είχαν αναληφθεί νωρίτερα, ενδεχομένως να είχαν επιτευχθεί ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.
Η στάση που τήρησε η Ελλάδα κατά την ψηφοφορία συνέβαλε ουσιαστικά στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και κατέδειξε έμπρακτα το ενδιαφέρον της για την προστασία και την προώθηση του εθνικού μας προϊόντος, του ελαιολάδου. Παράλληλα, ανέδειξε τη βούληση της Ελληνικής πλευράς να διαδραματίσει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στις εξελίξεις και στις ρυθμιστικές διαδικασίες που αφορούν το ευρωπαϊκό ελαιόλαδο.
Θα θέλαμε επίσης να εκφράσουμε τις ιδιαίτερες ευχαριστίες μας προς τον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Ανδριανό, για το άμεσο ενδιαφέρον που επέδειξε από την πρώτη στιγμή που ενημερώθηκε για το ζήτημα. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή του τόσο στη διοργάνωση όσο και στη συμμετοχή του στην τηλεδιάσκεψη για τη διαμόρφωση των εθνικών μας θέσεων. Επιπλέον, ευχαριστούμε θερμά τους εκπροσώπους του ΕΦΕΤ και του Γενικού Χημείου του Κράτους για την εξαιρετική συνεργασία, τη θετική ανταπόκριση και το πνεύμα συνεννόησης που επέδειξαν καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Από εδώ και στο εξής ξεκινά μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδος προσαρμογής, κατά την οποία ολόκληρη η αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης του ελαιολάδου θα πρέπει να εναρμονιστεί με τα νέα όρια και τις απαιτήσεις του Κανονισμού. Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η έγκαιρη και συστηματική ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων μερών – παραγωγών, ελαιοτριβείων, τυποποιητών και εξαγωγέων – ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή των νέων δεδομένων χωρίς να δημιουργηθούν προβλήματα στην παραγωγή και στην εμπορία του ελληνικού ελαιολάδου.
Για τον λόγο αυτό, έχουμε ήδη εισηγηθεί προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τη δημιουργία μιας Εθνικής Επιτροπής για τους υδρογονάνθρακες ορυκτελαίων, με τη συμμετοχή τόσο των αρμόδιων κρατικών αρχών όσο και εξειδικευμένων επιστημονικών φορέων. Στόχος της Επιτροπής θα είναι η επιστημονική ερμηνεία του νέου κανονιστικού πλαισίου, η υποστήριξη της ορθής εφαρμογής του, η καταγραφή πιθανών προβλημάτων που θα προκύπτουν στην πράξη, καθώς και η συνεχής ενημέρωση και καθοδήγηση των παραγωγών αναφορικά με τις βέλτιστες καλλιεργητικές και μεταποιητικές πρακτικές.
Πηγή: agrotypos.gr
