Politica 89.8
Καρακώστας στο Politica 89,8: «Ιστορική απόφαση – Η αποξένωση δεν είναι αόριστη έννοια, αλλά συγκεκριμένη παράβαση»
Ο Κωνσταντίνος Καρακώστας μίλησε στον Politica 89,8 και στην εκπομπή «ΟΛΑ ΜΑΖΙ» για την ιστορική – όπως τη χαρακτήρισε – απόφαση που επιδίκασε 4.000 ευρώ αποζημίωση σε πατέρα για πλήρη γονεϊκή αποξένωση, επισημαίνοντας τη σπουδαιότητά της για το οικογενειακό δίκαιο.
Αναφερόμενος στην υπ’ αριθμ. 1233/2026 απόφαση του Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, ο κ. Καρακώστας τόνισε στον Νίκο Τσιλιπουνιδάκη:
«Πρόκειται για μία πρωτοποριακή δικαστική απόφαση, στην οποία ο δικαστής αποτυπώνει μια πραγματική κατάσταση, στην οποία ο ένας γονέας -ο πατέρας- είναι ολοσχερώς αποξενωμένος από τα τρία παιδιά του. Είναι μία συνθήκη που απαντάται, δυστυχώς, πολύ συχνά σε υποθέσεις οικογενειακού δικαίου, όπου γονείς αποξενώνονται από τα παιδιά τους με την προσχηματική “αιτιολογία” της μη επιθυμίας των παιδιών να επικοινωνήσουν και την επίκληση της αόριστης και ουδέποτε αποδεικνυόμενης έννοιας της δήθεν “εξάντλησης κάθε μέσου ενθάρρυνσης των παιδιών να επικοινωνούν με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένουν”.»
Η συγκεκριμένη απόφαση, σύμφωνα με όσα ανέφερε, ξεχωρίζει διότι δεν περιορίζεται σε διαπιστώσεις, αλλά αποδίδει ευθύνες και επιβάλλει αστική συνέπεια για την πλήρη κατάλυση του δικαιώματος επικοινωνίας.
«Η ενθάρρυνση δεν είναι γενικόλογη υποχρέωση»
Ο κ. Καρακώστας υπογράμμισε ότι το Δικαστήριο θέτει ξεκάθαρο πλαίσιο υποχρεώσεων για τον γονέα που διαμένει με τα παιδιά:
«Εν προκειμένω, και σε τούτο στηρίζεται η μεγάλη αξία της εν λόγω απόφασης, το Δικαστήριο θέτει προ των ευθυνών τους τους γονείς, καταγράφοντας πως η ενθάρρυνση της επικοινωνίας με τον άλλο γονέα συνιστά θεμελιώδη παράγοντα ομαλής ψυχοσωματικής ανάπτυξης και δικαίωμα των παιδιών, το οποίο δεν είναι αόριστο αλλά τηρείται ή όχι με συγκεκριμένες ενέργειες.»
Η απόφαση αναγνωρίζει ότι η γονική αποξένωση δεν μπορεί να καλύπτεται πίσω από γενικές αναφορές περί «άρνησης» των παιδιών, όταν δεν αποδεικνύεται ότι καταβλήθηκε ουσιαστική προσπάθεια ενθάρρυνσης της επικοινωνίας.
Η νομική βάση: ΑΚ, Ν. 4800/2021 και ΕΣΔΑ
Ιδιαίτερη σημασία, όπως τόνισε, έχει και η νομική θεμελίωση της απόφασης:
«Σημαντικό είναι ότι η νομική βάση της αγωγής που έγινε δεκτή στηρίζεται στις διατάξεις του Αστικού Κώδικα, όπως ισχύουν μετά την τροποποίηση του Νόμος 4800/2021, αλλά γίνεται επίκληση και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Είναι μία νίκη της ισότητας των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.»
Το Δικαστήριο έκρινε ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ περί σεβασμού της οικογενειακής ζωής, ενώ αναγνώρισε ότι η συστηματική παρεμπόδιση συνιστά παράνομη προσβολή της προσωπικότητας του γονέα που αποξενώνεται.
«Η ισοτιμία των γονέων είναι όρος του βέλτιστου συμφέροντος»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Καρακώστας έδωσε έμφαση στη θεσμική διάσταση της απόφασης:
«Η ισοτιμία των γονέων και η σύμπραξή τους στην ανατροφή των παιδιών είναι αναγκαίος όρος για την εξυπηρέτηση του βέλτιστου συμφέροντος των τελευταίων. Η γονική υπόσταση / ιδιότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και η προσβολή αυτής θα έπρεπε να είναι αυταπόδεικτη όταν μιλάμε για καταστάσεις πλήρους αποξένωσης γονέων και παιδιών.»
Η απόφαση 1233/2026 θεωρείται κομβική, καθώς επιβεβαιώνει ότι η πλήρης αποξένωση δεν αποτελεί «ιδιωτική οικογενειακή διαφορά», αλλά παράνομη πράξη που μπορεί να επιφέρει οικονομική ευθύνη. Ένα σαφές μήνυμα ότι η επικοινωνία με τον άλλο γονέα δεν είναι προαιρετική διευκόλυνση – είναι νομική υποχρέωση και δικαίωμα των παιδιών.
