Politica 89.8
Χ.Τσιλιώτης: «Η Βουλή είναι υποχρεωμένη να άρει την ασυλία όσων βουλευτών ζητάει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία»
Σε μια συγκυρία όπου η πολιτική αντιπαράθεση λόγω του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ διασταυρώνεται με κρίσιμα συνταγματικά ζητήματα, η παρέμβαση του καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Χάρη Τσιλιώτη, στην εκπομπή «Καθαρά Πολιτικά» με τον Χρήστο Κώνστα στον Politica 89.8, ήρθε να βάλει στο τραπέζι μια ερμηνεία που, αν υιοθετηθεί, αλλάζει τους όρους του πολιτικού παιχνιδιού.
Η δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν είναι απλώς μια ακόμη υπόθεση. Είναι –όπως προκύπτει από την ανάλυση του καθηγητή– μια διαδικασία με σαφείς νομικές δεσμεύσεις για τη Βουλή, οι οποίες δεν αφήνουν περιθώρια πολιτικών ελιγμών.
Η δικογραφία με ονοματεπώνυμα και αδικήματα
Ο Χάρης Τσιλιώτης στάθηκε αρχικά στη φύση της δικογραφίας, επισημαίνοντας ότι αυτή τη φορά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εμφανίζεται σαφώς πιο συγκεκριμένη, καθώς περιγράφει τόσο τα αδικήματα –κακουργηματικού και πλημμεληματικού χαρακτήρα– όσο και την ανάγκη άρσης ασυλίας.
Αυτό, όπως εξήγησε, διαφοροποιεί πλήρως τη διαδικασία: δεν πρόκειται για μια γενική διαβίβαση στη Βουλή για διερεύνηση, αλλά για μια στοχευμένη κίνηση που ζητά συγκεκριμένες ενέργειες από το ελληνικό κοινοβούλιο.
«Υποχρεωτική» η άρση ασυλίας – όχι πολιτική επιλογή
Ο καθηγητής ήταν κατηγορηματικός: η Βουλή είναι υποχρεωμένη να άρει την ασυλία των βουλευτών που κατονομάζονται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Κατά την ερμηνεία που –όπως είπε– κυριαρχεί στον χώρο του συνταγματικού και ποινικού δικαίου, η Βουλή δεν έχει διακριτική ευχέρεια να αξιολογήσει την ουσία της υπόθεσης. Ο ρόλος της είναι τυπικός: να επιτρέψει στη Δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της.
Η αντίθετη άποψη, που φαίνεται να διακινείται από την κυβερνητική πλευρά περί «εξέτασης κατά περίπτωση», χαρακτηρίζεται από τον ίδιο ως διαφορετική ερμηνευτική επιλογή, με την οποία δηλώνει ρητά ότι διαφωνεί.
Υπεροχή του ευρωπαϊκού δικαίου έναντι του Συντάγματος
Ο Χάρης Τσιλιώτης πήγε ακόμη ένα βήμα παραπέρα, θέτοντας το ζήτημα της σύγκρουσης μεταξύ εθνικού και ενωσιακού δικαίου.
Υποστήριξε ότι ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάσει του οποίου λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, υπερισχύει του ελληνικού Συντάγματος σε περίπτωση σύγκρουσης, επικαλούμενος τόσο το άρθρο 28 του Συντάγματος όσο και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με απλά λόγια, αν υπάρχει αντίθεση μεταξύ των δύο, η Ελλάδα οφείλει να εφαρμόσει το ευρωπαϊκό δίκαιο – ακόμη και αν αυτό περιορίζει την ερμηνευτική ευχέρεια της Βουλής.
Η Βουλή δεν είναι εισαγγελέας
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάκριση που έκανε ο καθηγητής ανάμεσα σε βουλευτές και πρώην υπουργούς.
Για τους βουλευτές, η Βουλή δεν εξετάζει την ουσία της υπόθεσης, αλλά απλώς αίρει ή όχι την ασυλία. Από εκεί και πέρα, η διαδικασία περνά στη Δικαιοσύνη.
Αντίθετα, για τους πρώην υπουργούς ενεργοποιείται το άρθρο 86 του Συντάγματος, που προβλέπει ειδική κοινοβουλευτική διαδικασία. Ωστόσο, όπως σημείωσε, δεν υπάρχει ακόμη σαφές προηγούμενο για το πώς θα εφαρμοστεί αυτό στην πράξη.
Το πολιτικό παιχνίδι πίσω από τη διαδικασία
Παρότι ο καθηγητής επιμένει στη νομική διάσταση, αναγνωρίζει ότι η διαδικασία δεν είναι αποκομμένη από την πολιτική πραγματικότητα.
Η επιλογή της «κατά περίπτωση» εξέτασης, όπως σχολίασε, συνιστά ήδη πολιτική στάση που απομακρύνεται από το γράμμα του ευρωπαϊκού κανονισμού.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: η απόφαση της Βουλής δεν θα είναι απλώς νομική, αλλά θα έχει άμεσες πολιτικές συνέπειες, ακόμη και για τη συνοχή της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Εκλογές και… καμία παραγραφή
Στο ερώτημα τι θα συμβεί σε περίπτωση πρόωρων εκλογών, ο Χάρης Τσιλιώτης ξεκαθάρισε ότι δεν τίθεται θέμα παραγραφής.
Μετά την αναθεώρηση του 2019, καταργήθηκε η σύντομη αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 86 και πλέον ισχύουν οι γενικοί κανόνες παραγραφής του Ποινικού Κώδικα.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν αλλάξει η Βουλή, η υπόθεση συνεχίζει κανονικά – χωρίς να «σβήνει» πολιτικά ή νομικά.
Κλείνοντας, ο καθηγητής έδωσε και μια κρίσιμη πρακτική πληροφορία: σε περίπτωση διάλυσης της Βουλής, οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν μέσα σε 21 έως 30 ημέρες, με το κατώτατο όριο να προβλέπεται από τον εκλογικό νόμο και το ανώτατο από το Σύνταγμα.
Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο διάστημα προμηνύεται ως ένα από τα πιο κρίσιμα τεστ για τη σχέση πολιτικής εξουσίας, Δικαιοσύνης και ευρωπαϊκού δικαίου στη χώρα.
