Politica 89.8
Επειδή καλό είναι να γνωρίζουμε τι “φίδια” έχουμε στην χώρα μας
Το BDS εμφανίστηκε το 2005, όταν 171 παλαιστινιακές οργανώσεις και φορείς απηύθυναν έκκληση για μποϊκοτάζ, αποεπένδυση και κυρώσεις κατά του Ισραήλ. Το ίδιο το κίνημα αναφέρει ως βασική πηγή έμπνευσής του τον διεθνή αγώνα κατά του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική.
Οι βασικές του θέσεις επικεντρώνονται στον τερματισμό της ισραηλινής κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών, στην πλήρη ισότητα των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ και στην εφαρμογή του δικαιώματος επιστροφής των Παλαιστινίων προσφύγων.
Οπότε , επίσημα τουλάχιστον, το BDS παρουσιάζεται ως ένα διεθνές, μη βίαιο κίνημα πολιτικής πίεσης. Το ίδιο το BDS Greece, άλλωστε, υποστηρίζει ότι οι δράσεις του στρέφονται εναντίον θεσμών και πολιτικών επιλογών και όχι εναντίον προσώπων ή ταυτοτήτων.
Αυτό όμως είναι μόνο το πρώτο επίπεδο της ανάλυσης. Αυτά που βλέπει η πεθερά όπως λέμε κοινώς.
Στα ζητήματα ασφαλείας δεν αρκεί να εξετάζεται όμως τι δηλώνει ένας φορέας για τον εαυτό του. Χρειάζεται να εξετάζεται και η οργανωτική του δομή, οι συμμετέχοντες σε αυτήν, οι σχέσεις μεταξύ των επιμέρους οργανώσεων και, κυρίως, το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο δρα.
Να δούμε λοιπόν αρχικά πώς το BDS δεν αποτελεί μια κλασική πολυεθνική οργάνωση με μία ενιαία διοικητική έδρα και αντίστοιχη ιεραρχία σε όλες τις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Ο βασικός συντονιστικός πυρήνας του είναι η Palestinian BDS National Committee (BNC), η οποία δημιουργήθηκε στη Ραμάλα και λειτουργεί ως ομπρέλα παλαιστινιακών οργανώσεων, ενώ το κίνημα δρα διεθνώς μέσω αποκεντρωμένων δικτύων και τοπικών σχημάτων.
Υπάρχουν πηγές που υποστηρίζουν ότι στο ευρύτερο παλαιστινιακό οργανωτικό περιβάλλον που συνδέεται με το BNC περιλαμβάνονται επίσης και οργανώσεις που συμμετέχουν στο Council of National and Islamic Forces in Palestine, μαζί με την Hamas, το PFLP και η Palestinian Islamic Jihad. Η ισραηλινή κυβέρνηση άλλωστε έχει αποδείξη πώς αυτή η σχέση αποτελεί στοιχείο οργανωτικής διασύνδεσης του BDS με οργανώσεις που θεωρούνται τρομοκρατικές.
Κάποιος τώρα μπορεί να πεί ότι είναι άλλο πράγμα η πολιτική ή οργανωτική διασύνδεση και άλλο η επιχειρησιακή συμμετοχή σε τρομοκρατική δραστηριότητα.
Όμως αυτό θα ήταν λάθος και να αγνοηθεί η ύπαρξη αυτών των διασυνδέσεων επειδή το BDS αυτοπροσδιορίζεται ως μη βίαιο κίνημα. Στην ανάλυση δικτύων, η σχέση μεταξύ διαφορετικών οργανώσεων δεν κρίνεται μόνο από το αν υπάρχει κοινή επιχειρησιακή δράση. Εξετάζονται επίσης οι θεσμικές σχέσεις, τα πρόσωπα, οι κοινές δομές, οι πολιτικές θέσεις και τα δίκτυα επιρροής.
Με απλά λόγια, η πολιτική επιρροή δεν χρειάζεται να έχει τη μορφή ένοπλης δράσης για να αποτελεί ρίσκο ασφαλείας.
Η διεθνής αντιμετώπιση του BDS παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις επίσης. Δεν υπάρχει ένας ενιαίος διεθνής νομικός χαρακτηρισμός του BDS ως «τρομοκρατικής οργάνωσης». Υπάρχουν όμως κράτη τα οποία έχουν υιοθετήσει ιδιαίτερα αυστηρή πολιτική απέναντι στο κίνημα. Και όχι άδικα όπως θα εξηγήσω παρακάτω.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία. Τον Μάιο του 2019 η Bundestag καταδίκασε το BDS και τις εκκλήσεις για μποϊκοτάζ του Ισραήλ, συνδέοντας τη συγκεκριμένη πρακτική με τον αγώνα κατά του αντισημιτισμού. Παράλληλα, η γερμανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι έχει απαγορεύσει πράξεις και καλέσματα τα οποία καλούν σε μποϊκοτάζ του Ισραήλ. Επίσης έχει διακόψει κάθε χρηματοδότηση και συνεργασία με οντότητες που υποστηρίζουν ενεργά το BDS.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες επίσης η οργάνωση θεωρείται επικίνδυνη και η προσέγγιση είναι διαφορετική. Δεν υπάρχει ένας ενιαίος ομοσπονδιακός νόμος που να απαγορεύει συνολικά το BDS, όμως δεκάδες πολιτείες έχουν θεσπίσει νομοθεσία που συνδέει κρατικές συμβάσεις ή επενδύσεις με πολιτικές κατά του μποϊκοτάζ του Ισραήλ. Ο αριθμός των πολιτειών που διέθεταν τέτοια νομοθεσία είχε φθάσει τις 34 μέχρι το 2025.
Στην Ελλάδα το BDS έχει παρουσία μέσω δράσεων και καλεσμάτων που αφορούν κυρίως το μποϊκοτάζ ισραηλινών προϊόντων και εταιρειών, καθώς και μέσω συγκεντρώσεων σε χώρους πανεπιστημίων, πολιτισμού, λιμανιών και γενικότερα σε μέρη που ενδέχεται να είναι σημείο αναφοράς των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων. Το ίδιο το BDS Greece βέβαια παρουσιάζει τη δράση του ως μέρος ενός διεθνούς μη βίαιου κινήματος.
Το ελληνικό κράτος, από την άλλη πλευρά, δεν έχει χαρακτηρίσει το BDS ως τρομοκρατική οργάνωση ούτε έχει απαγορεύσει τη λειτουργία του ως τέτοιου.
Εδώ να τονίσω κάτι σημαντικό.
Σίγουρα σε ένα δημοκρατικό κράτος η πολιτική διαμαρτυρία, η έκφραση άποψης και το μποϊκοτάζ, ως μορφές πολιτικής δράσης, δεν ταυτίζονται αυτόματα με τρομοκρατική δραστηριότητα. Το γεγονός ότι μία οργάνωση ή ένα κίνημα υιοθετεί θέσεις που μπορεί να θεωρούνται ακραίες ή μονομερείς δεν αρκεί από μόνο του για να μετατραπεί σε τρομοκρατική οργάνωση.
Από την άλλη πλευρά, είναι εξίσου προβληματικό να θεωρείται ότι επειδή το BDS αυτοχαρακτηρίζεται ως μη βίαιο, δεν υπάρχει κανένα ζήτημα προς εξέταση σχετικά με τις οργανωτικές και πολιτικές του διασυνδέσεις.
Στον χώρο της ασφάλειας η πραγματικότητα είναι συνήθως πιο σύνθετη. Ένα δίκτυο επιρροής μπορεί να λειτουργεί χωρίς να χρησιμοποιεί όπλα. Μπορεί να επιχειρεί να μεταβάλει πολιτικές αποφάσεις, οικονομικές σχέσεις, ακαδημαϊκές συνεργασίες ή την κοινωνική αντίληψη γύρω από ένα ζήτημα. Αυτό δεν το καθιστά αυτομάτως τρομοκρατικό. Το καθιστά όμως στοιχείο προς διερεύνηση όσον αφορά πιθανές έμμεσες εμπλοκές του με τέτοιες οργανώσεις.
Το BDS δεν χρειάζεται προφανώς να χαρακτηριστεί «τρομοκρατική οργάνωση» για να εξεταστεί υπό το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας. Αρκεί να αναγνωρίσουμε ότι αποτελεί ένα διεθνές δίκτυο ιδεολογικής κινητοποίησης, το οποίο δρα σε ένα περιβάλλον όπου συνυπάρχουν πολιτικές οργανώσεις, ακτιβιστικά δίκτυα και, στην ευρύτερη παλαιστινιακή πολιτική σκηνή, .. και κυρίως ακόμα και οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατικές από διάφορα κράτη.
Το ερώτημα εδώ βέβαια είναι αν η οργάνωση που βάζει αυτές τις αφίσες και κόπτεται ώς οντότητα ότι ασκεί πολιτική κριτική, ποιά απάντηση θα είχε στο ερώτημα εάν η στοχοποίηση ενός ολόκληρου εθνικού κράτους και, κατ’ επέκταση, κάθε φορέα, επιχείρησης ή τοπικής κοινωνίας που διατηρεί οποιαδήποτε σχέση μαζί του, παραμένει πολιτική κριτική ή μετατρέπεται σε μορφή συλλογικής στοχοποίησης.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο επίπεδο, το οποίο συνήθως απουσιάζει από τη δημόσια παράθεση δεδομένων τους, και αυτό είναι η οικονομική διαφάνεια. Ένα διεθνές δίκτυο μπορεί να λειτουργεί μέσω τοπικών ομάδων, χωρίς αυτές να αποτελούν απαραίτητα αυτοτελή νομικά πρόσωπα. Αυτό από μόνο του προφανώς δεν αποτελεί παρανομία.
Παρά τη συνεχή και δημόσια δραστηριότητά του στην Ελλάδα, το BDS Greece δεν εμφανίζεται, τουλάχιστον από τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία που εντόπισα, ως αυτοτελές ελληνικό νομικό πρόσωπο με σαφώς δηλωμένη εταιρική ή σωματειακή μορφή, δημοσιευμένο ΑΦΜ και αντίστοιχα στοιχεία καταχώρισης. Το ίδιο αυτοπροσδιορίζεται ως “συλλογικότητα”, ενώ στην ιστοσελίδα του αναγράφει ως διεύθυνση επικοινωνίας τη Γ. Γενναδίου 6 στην Αθήνα.
Οπότε είναι σαφές το εύλογο ερώτημα ως προς το ποια ακριβώς νομική ή φυσική οντότητα αναλαμβάνει τις οικονομικές υποχρεώσεις της συλλογικότητας, ποιος διαχειρίζεται τις τυχόν εισφορές και δωρεές, ποιοι λογαριασμοί χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση των δράσεων και εάν υπάρχουν οικονομικές σχέσεις με το διεθνές δίκτυο BDS ή άλλες οργανώσεις του εξωτερικού.
Επίσης κάτι εξαιρετικά σημαντικό που έχει και ποινικό πλέον ενδιαφέρον. Όταν το BDS Greece ανακοινώνει μια δημόσια δράση, ποιο φυσικό πρόσωπο εμφανίζεται απέναντι στην Ελληνική Αστυνομία ως οργανωτής; Αν συμβεί το οτιδήποτε ποιός θα κληθεί προς απολογία;
Καταληκτικά λοιπόν…
Μία ένδειξη μπορεί να είναι σύμπτωση. Δύο μπορεί να είναι σύμπτωση. Όταν όμως συσσωρεύονται διαφορετικές και ανεξάρτητες ενδείξεις που αφορούν την οικονομική διαφάνεια, τη νομική υπόσταση, την οργανωτική δομή, τις δραστηριότητες και τις διασυνδέσεις ενός φορέα, τότε η συζήτηση παύει να αφορά μεμονωμένες συμπτώσεις. Μετατρέπεται σε ζήτημα που απαιτεί θεσμικό και ερευνητικό έλεγχο αλλιώς ενδέχεται να βρεθούμε μπροστά σε ένα ζήτημα εθνικής ασφαλείας που αγνοήθηκε και γιγαντώθηκε.
Πηγή: Geopolitics & Daily News
