Politica 89.8
Προηγμένη μέθοδος γενετικής τροποποίησης εφαρμόστηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπινα έμβρυα
Αμερικανοί ερευνητές εφάρμοσαν για πρώτη φορά σε ανθρώπινα έμβρυα μια προηγμένη μέθοδο γενετικής τροποποίησης, γνωστή ως «επεξεργασία βάσεων», μια εξέλιξη που ορισμένοι ερευνητές χαιρετίζουν ως πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση κληρονομικών ασθενειών, ενώ άλλοι ανησυχούν για «μωρά κατά παραγγελία» και άνοιγμα στην ευγονική.
Η «επεξεργασία βάσεων», παραλλαγή της τεχνικής CRISPR που βραβεύτηκε με Νόμπελ Χημείας το 2020, επιτρέπει την αντικατάσταση μεμονωμένων βάσεων, ή «γραμμάτων», στο μόριο του DNA. Δεδομένου ότι κόβει μόνο τη μια αλυσίδα του μορίου DNA, η μέθοδος θεωρείται πιο ασφαλής από το CRISPR, το οποίο κόβει και τις δύο αλυσίδες και ενίοτε οδηγεί σε ανεπιθύμητες γενετικές αλλαγές.
Η μελέτη του Ντίτερ Έγκλι, γενετιστή του Πανεπιστημίου Κολούμπια, παρουσιάζεται ως προδημοσίευση και δεν έχει ακόμα υποβληθεί σε ανεξάρτητο έλεγχο. Με δηλώσεις του στους New York Τimes, ο ερευνητής δήλωσε ότι η μέθοδος δεν είναι έτοιμη για κλινική εφαρμογή και ζήτησε δημόσιο διάλογο για τις ηθικές διαστάσεις του ζητήματος.
«Ως επιστήμονας μπορείς να παρέχεις τα δεδομένα για τη συζήτηση, εκεί όμως σταματά ο δικός σου ρόλος και αφήνεις άλλους να αναλάβουν», είπε ο Έγκλι.
Μωρά κατά παραγγελία
Στη μελέτη συμμετείχε ωστόσο και ο Νέιθαν Τρεφ, ερευνητής της Nucleus Genomics, εταιρείας στη Νέα Υόρκη που προσφέρει υπηρεσίες γενετικού ελέγχου για έμβρυα που δημιουργούνται με εξωσωματική γονιμοποίηση.
Η εταιρεία, η οποία θα χρηματοδοτήσει τις επόμενες μελέτες του Έγκι, προκάλεσε αντιδράσεις τον περασμένο Νοέμβριο, όταν έβαλε διαφημίσεις στο μετρό της Νέας Υόρκης καλώντας τον κόσμο να «κάνει το καλύτερο δυνατό μωρό του». Ανεξάρτητοι επιστήμονες έχουν αμφισβητήσει τις προβλέψεις της εταιρείας για χαρακτηριστικά όπως η ευφυία.
Η Nuclear Genomics ενδιαφέρεται τώρα για την εφαρμογή της επεξεργασίας βάσεων στη διόρθωση γενετικών ανωμαλιών σε έμβρυα, δήλωσε ο Τρεφ στους New York Tines. «Απομένει ακόμα πολλή δουλειά για να φτάσουμε σε αυτό το σημείο, όμως η νέα μελέτη μάς φέρνει πιο κοντά» είπε.
Άλλοι όμως ανησυχούν ότι μελέτες αυτού του είδους ανοίγουν τον δρόμο σε εταιρείες που επιτρέπουν στους πλούσιους πελάτες τους να αλλάζουν τα χαρακτηριστικά των μωρών τους κατά παραγγελία, μια πρακτική που ενέχει τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών.
«Πιθανότατα θα μπορούσες να στήσεις ένα εργαστήριο … για μερικά εκατομμύρια δολάρια και να αρχίσεις να το κάνεις… Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ άρρωστα παιδιά» είπε στο Nature ο Χανκ Γκρίλι του Στάνφορντ.
Κίνδυνος επιπλοκών
Ο Έγκρις και οι συνεργάτες του αναγνωρίζουν ότι, στην παρούσα τουλάχιστον φάση, ο κίνδυνος γενετικών ανωμαλιών παραμένει υπαρκτός. Η ομάδα του τροποποίησε το γονίδιο PCSK9, το οποίο ρυθμίζει την «κακή χοληστερόλη», καθώς και τα γονίδια HBG1 και HBG2 pπου εμπλέκονται στην παραγωγή της εμβρυϊκής αιμοσφδαιρίνης. Οι ερευνητές μελετούν τα δύο γονίδια επειδή οι ενεργοποίησή τους στην ενήλικη ζωή θα μπορούσε να αντιμετωπίσει παθήσεις του αίματος όπως η μεσογειακή αναιμία.
Η μέθοδος θα μπορούσε θεωρητικά να διορθώσει επιβλαβείς μεταλλάξεις αλλά δεν είναι έτοιμη για κλινική χρήση, αναγνωρίζουν οι συντάκτες της μελέτης. Ορισμένα από τα κύτταρα των εμβρύων τροποποιήθηκαν με επιτυχία ενώ άλλα όχι, οδηγώντας σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται μωσαϊκισμός και δυνητικά θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες.
«Είναι πιθανό ότι ορισμένες από τις πιθανές επιβλαβείς επιδράσεις δεν θα ήταν ορατές παρά μόνο μετά τη γέννηση» προειδοποίησε μιλώντας στους NY Times η Άνα Ίλτις του Πανεπιστημίου Wake Forest.
Άλλοι ερευνητές υποστήριξαν πως η μέθοδός είναι ουσιαστικά αχρείαστοι, καθώς όσοι αποκτούν παιδιά με εξωσωματική γονιμοποίηση έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τα έμβρυα και να απορρίπτουν όσα φέρουν επιβλαβείς μεταλλάξεις.
Η γενετική τροποποίηση εμβρύων για την πρόληψη ασθενειών «είναι μια λύση που αναζητά πρόβλημα» υποστήριξε στο Nature ο Φιόντορ Ούρνοφ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ.
«Σε πρακτικό επίπεδο, επομένως, η προδημοσίευση αυτή θα επηρεάσει αποκλειστικά το ταχέως αναπτυσσόμενο κίνημα της γονιδιακής επεξεργασίας εμβρύων με σκοπό τη “βελτίωση των μωρών”» προεοδοποίησε.
in.gr
