Politica 89.8
Ελιές στο δέρμα: Πότε έχει σημασία ο αριθμός τους;
Άλλοι έχουν λίγες ελιές στο δέρμα και άλλοι δεκάδες. Κάποιες υπάρχουν από νωρίς, άλλες εμφανίζονται με τα χρόνια, πολλές δεν αλλάζουν ποτέ και οι περισσότερες είναι απολύτως καλοήθεις. Παρ’ όλα αυτά, ο αριθμός και η εικόνα των σπίλων μπορούν να δώσουν χρήσιμες πληροφορίες για την υγεία του δέρματος.
Η πρόληψη του μελανώματος δεν περιορίζεται μόνο στην αντηλιακή προστασία. Περιλαμβάνει και την εξοικείωση με το δέρμα μας, ώστε να μπορούμε να αναγνωρίζουμε έγκαιρα οποιαδήποτε αλλαγή στις ελιές μας.
Μεγάλη γενετική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, επισημαίνει ότι ο αριθμός των σπίλων δεν σχετίζεται μόνο με τον ήλιο ή τον τύπο του δέρματος. Η γενετική φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο, και μάλιστα μέσα από μηχανισμούς που ξεπερνούν τη μελάγχρωση.
Γιατί κάποιοι έχουν περισσότερες ελιές;
Οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από σχεδόν 86.000 ενήλικες ευρωπαϊκής καταγωγής, συνδυάζοντας στοιχεία από 14 προηγούμενες μελέτες. Στόχος τους δεν ήταν απλώς να μετρήσουν σπίλους, αλλά να κατανοήσουν γιατί ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν φυσικά περισσότερους από άλλους.
Οι ερευνητές εντόπισαν 29 γενετικές περιοχές που σχετίζονται με τον αριθμό των σπίλων, από τις οποίες οι 24 δεν είχαν συνδεθεί ξανά με αυτό το χαρακτηριστικό. Ανέδειξαν επίσης περισσότερα από 250 υποψήφια γονίδια που μπορεί να επηρεάζουν την εμφάνισή τους.
Όπως εξηγούν, πολλά από αυτά τα γονίδια δεν φαίνεται να σχετίζονται μόνο με το χρώμα του δέρματος ή την αντίδραση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Εμπλέκονται και σε διαδικασίες όπως η ανοσολογική ρύθμιση, η φλεγμονή, η ανάπτυξη των κυττάρων και η επιδιόρθωση του DNA.
Τι σχέση μπορεί να έχουν με το μελάνωμα;
Ένα από τα βασικά ευρήματα της μελέτης ήταν ότι σχεδόν όλες οι γενετικές περιοχές που συνδέθηκαν με μεγαλύτερο αριθμό ελιών φάνηκε να σχετίζονται με κίνδυνο μελανώματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ελιά εξελίσσεται σε καρκίνο, καθώς οι περισσότερες συνήθως δεν δημιουργούν προβλήματα.
Σημαίνει όμως ότι οι άνθρωποι με υψηλότερο αριθμό σπίλων μπορεί να χρειάζονται πιο συστηματική παρακολούθηση, ειδικά αν έχουν και άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος, πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα, ιστορικό έντονων ηλιακών εγκαυμάτων ή άτυπους σπίλους.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι περίπου το ένα τρίτο των μελανωμάτων αναπτύσσεται πάνω σε προϋπάρχουσα ελιά. Τα υπόλοιπα μπορεί να εμφανιστούν ως νέα σημάδια στο δέρμα. Γι’ αυτό και η παρακολούθηση δεν αφορά μόνο τις παλιές ελιές, αλλά και οτιδήποτε καινούργιο ή διαφορετικό.
Ο κανόνας ABCDE και το «ασχημόπαπο»
Η πιο πρακτική μέθοδος αρχικής αυτοεξέτασης είναι ο κανόνας ABCDE, που βοηθά να αναγνωρίζουμε έγκαιρα ύποπτες αλλαγές σε μια ελιά.
- Το Α (Asymmetry) αφορά την ασυμμετρία, όταν δηλαδή τα δύο μισά της ελιάς δεν μοιάζουν μεταξύ τους.
- Το Β (Border) αναφέρεται στα όρια, που είναι ακανόνιστα, «σπασμένα» ή ασαφή.
- Το C (Color) αφορά το χρώμα, όταν υπάρχουν διαφορετικές αποχρώσεις στο ίδιο σημείο, όπως καφέ, μαύρο ή ακόμη και κόκκινο.
- Το D (Diameter) σχετίζεται με το μέγεθος, συνήθως πάνω από περίπου 6 χιλιοστά, αν και μικρότερες ελιές μπορεί επίσης να χρειάζονται έλεγχο.
- Τέλος, το Ε (Evolution) είναι ίσως το πιο σημαντικό και αφορά κάθε αλλαγή με τον χρόνο, στο μέγεθος, το σχήμα, το χρώμα ή την εμφάνιση συμπτωμάτων, όπως φαγούρα, πόνος ή αιμορραγία.
Εξίσου χρήσιμο είναι και το λεγόμενο σημάδι του «ασχημόπαπου». Αν μια ελιά μοιάζει ξεκάθαρα διαφορετική από τις υπόλοιπες στο σώμα, ακόμη κι αν δεν πληροί όλα τα κλασικά κριτήρια, καλό είναι να αξιολογηθεί από δερματολόγο.
Η αλλαγή είναι πάντα σημαντική εξέλιξη. Μια ελιά που μεγαλώνει, σκουραίνει, αλλάζει σχήμα, αιμορραγεί, προκαλεί φαγούρα ή πονάει δεν πρέπει να αγνοείται.
vita.gr
