Politica 89.8
Ιώσεις: Οι μύθοι που επιμένουν να μας… ταλαιπωρούν
Κάθε χειμώνα, μαζί με το συνάχι, το βήχα και τον πονόλαιμο, επιστρέφουν και οι γνώριμες συμβουλές: «Μη βγεις έξω με βρεγμένα μαλλιά», «Αφού δεν έχεις πυρετό, δεν κολλάς», «Ντύσου καλά, γιατί θα αρρωστήσεις». Πρόκειται για αντιλήψεις που έχουμε ακούσει τόσες φορές, ώστε συχνά τις θεωρούμε αυτονόητες. Κάποιες προέρχονται από την προσπάθεια προηγούμενων γενεών να εξηγήσουν γιατί αρρωσταίνουμε, ενώ άλλες βασίζονται σε πραγματικά συμπτώματα, αλλά οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα. Σήμερα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τους αναπνευστικούς ιούς, τον τρόπο με τον οποίο μεταδίδονται και τους παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία μιας λοίμωξης. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί μύθοι για τις ιώσεις εξακολουθούν να καθορίζουν τις καθημερινές μας επιλογές.
Ποιους αξίζει, λοιπόν, να αφήσουμε πίσω μας;
1. Το κρύο μάς κάνει να αρρωσταίνουμε
Έχουμε συνδέσει τόσο έντονα το κρύο με το κρυολόγημα, ώστε πολλές φορές θεωρούμε ότι το ένα προκαλεί αυτομάτως το άλλο. Στην πραγματικότητα, το κοινό κρυολόγημα προκαλείται από ιούς. Η έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες ή το να βγούμε έξω με βρεγμένα μαλλιά δεν αρκούν από μόνα τους για να νοσήσουμε.
Γιατί, όμως, οι ιώσεις εμφανίζονται συχνότερα τον χειμώνα;
Καταρχάς, περνάμε περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους, όπου η στενή επαφή και ο ανεπαρκής αερισμός διευκολύνουν τη μετάδοση των αναπνευστικών ιών. Παράλληλα, οι περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως η θερμοκρασία και η υγρασία, μπορούν να επηρεάσουν τόσο τη συμπεριφορά ορισμένων ιών όσο και τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας του αναπνευστικού συστήματος.
Επομένως, το κρύο μπορεί να παίζει έμμεσο ρόλο, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του την αιτία μιας ίωσης.
2. Αν δεν έχουμε πυρετό, δεν μεταδίδουμε τον ιό
Ο πυρετός είναι ένα συχνό σύμπτωμα πολλών λοιμώξεων, όχι όμως απαραίτητη προϋπόθεση για τη μετάδοσή τους.
Ένα άτομο μπορεί να μεταδώσει έναν αναπνευστικό ιό ακόμη κι αν δεν έχει ανεβάσει καθόλου πυρετό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μετάδοση είναι δυνατή πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η γρίπη, καθώς κάποιος μπορεί να είναι μεταδοτικός περίπου μία ημέρα πριν αισθανθεί άρρωστος.
Αυτό εξηγεί γιατί η απουσία πυρετού δεν αποτελεί ασφαλές κριτήριο για να αποφασίσουμε αν μπορούμε να επιστρέψουμε στις συνηθισμένες μας δραστηριότητες χωρίς προφυλάξεις.
Η συνολική εικόνα των συμπτωμάτων, η πορεία της ανάρρωσης και τα κατάλληλα μέτρα υγιεινής έχουν μεγαλύτερη σημασία από μία μόνο ένδειξη στο θερμόμετρο.
3. Αν περάσαμε γρίπη, αποκτήσαμε ανοσία για όλο το χειμώνα
Η ανάρρωση από τη γρίπη μάς προσφέρει ανοσολογική προστασία απέναντι στον ιό που προκάλεσε τη λοίμωξη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είμαστε προστατευμένοι από κάθε ιό της γρίπης. Κατά την ίδια περίοδο μπορεί να κυκλοφορούν διαφορετικοί τύποι και στελέχη. Επομένως, είναι δυνατόν να νοσήσουμε περισσότερες από μία φορές μέσα στην ίδια εποχή γρίπης, αν και αυτό δεν είναι το συνηθέστερο σενάριο.
Επιπλέον, η γρίπη δεν μας προστατεύει από άλλες ιώσεις, όπως εκείνες που προκαλούνται από ρινοϊούς ή άλλους αναπνευστικούς ιούς.
Το ότι αρρωστήσαμε μία φορά δεν σημαίνει πως μπορούμε να εγκαταλείψουμε τα μέτρα πρόληψης για το υπόλοιπο του χειμώνα.
4. Το κρυολόγημα μπορεί να εξελιχθεί σε γρίπη
Όταν ένα αρχικά ήπιο συνάχι ακολουθείται από έντονη κόπωση, πυρετό και μυϊκούς πόνους, είναι εύκολο να πιστέψουμε ότι το κρυολόγημα «γύρισε» σε γρίπη. Ωστόσο, πρόκειται για διαφορετικές λοιμώξεις.
Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται από διάφορους αναπνευστικούς ιούς, ενώ η γρίπη οφείλεται συγκεκριμένα στους ιούς της γρίπης.
Το ένα, λοιπόν, δεν μετατρέπεται στο άλλο. Αυτό που μπορεί να συμβεί είναι να έχουμε εξαρχής γρίπη με ήπια πρώτα συμπτώματα, να παρουσιάσουμε επιδείνωση μιας άλλης λοίμωξης ή να μολυνθούμε διαδοχικά από διαφορετικούς ιούς. Παρότι η γρίπη συχνά χαρακτηρίζεται από πιο απότομη έναρξη και εντονότερα συμπτώματα, η διάκριση δεν είναι πάντα εύκολη χωρίς ιατρική αξιολόγηση.
5. Η γρίπη είναι απλώς ένα πιο δυνατό κρυολόγημα
Η γρίπη μπορεί να μας καθηλώσει στο κρεβάτι για μερικές ημέρες και στη συνέχεια να υποχωρήσει χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Δεν είναι, όμως, πάντα μια ήπια ασθένεια.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές, όπως πνευμονία, αφυδάτωση ή επιδείνωση χρόνιων νοσημάτων. Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης αντιμετωπίζουν, μεταξύ άλλων, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες, τα μικρά παιδιά και τα άτομα με συγκεκριμένα υποκείμενα προβλήματα υγείας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επεισόδιο γρίπης είναι επικίνδυνο. Σημαίνει, όμως, ότι δεν πρέπει να υποτιμούμε μια λοίμωξη που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον οργανισμό.
Η δυσκολία στην αναπνοή, ο πόνος ή η πίεση στο στήθος, η σύγχυση και η σοβαρή αφυδάτωση είναι συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση. Σε άτομα υψηλού κινδύνου ή με σοβαρή νόσηση, ο γιατρός μπορεί να κρίνει απαραίτητη τη χορήγηση ειδικής αντιιικής θεραπείας.
Ιώσεις: Ας αφήσουμε τους μύθους στην άκρη
Οι περισσότερες αναπνευστικές ιώσεις υποχωρούν χωρίς ειδική θεραπεία, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι όλες αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Η ξεκούραση, η επαρκής ενυδάτωση και η ανακούφιση των συμπτωμάτων αποτελούν βασικά στοιχεία της φροντίδας. Παράλληλα, η υγιεινή των χεριών, ο καλός αερισμός και ο εμβολιασμός, όπου ενδείκνυται, συμβάλλουν στην πρόληψη.
Τέλος, τα αντιβιοτικά δεν καταπολεμούν τους ιούς, επομένως δεν αποτελούν θεραπεία για το κοινό κρυολόγημα ή τη γρίπη. Η χορήγησή τους έχει θέση μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη βακτηριακή λοίμωξη και ιατρική ένδειξη.
vita.gr
