Politica 89.8
«Μίνι εγκεφαλικό»: Ο αθέατος κίνδυνος που επιμένει για χρόνια
Ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, γνωστό και ως «μίνι εγκεφαλικό», συμβαίνει όταν η ροή του αίματος σε ένα τμήμα του εγκεφάλου διακόπτεται προσωρινά. Τα συμπτώματά του μοιάζουν με εκείνα ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, αλλά συνήθως υποχωρούν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να τα αγνοήσουμε. Ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό και σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι για τον κίνδυνο ενός μελλοντικού εγκεφαλικού.
Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της φροντίδας μετά από ένα τέτοιο επεισόδιο επικεντρώνεται ακριβώς στην πρόληψη ενός εγκεφαλικού. Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, στρέφει όμως την προσοχή σε μια διαφορετική πιθανή μακροπρόθεσμη συνέπεια: την άνοια.
34% υψηλότερος κίνδυνος για άνοια
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα υγείας που κάλυπταν ένα χρονικό διάστημα 20 ετών. Στην έρευνα συμμετείχαν περισσότεροι από 110.000 άνθρωποι που είχαν υποστεί το πρώτο τους παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο. Η μέση ηλικία τους ήταν τα 70 έτη και περίπου οι μισοί ήταν γυναίκες. Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε προηγούμενο ιστορικό εγκεφαλικού ή άνοιας.
Κάθε άτομο που είχε υποστεί «μίνι εγκεφαλικό» συγκρίθηκε με ένα αντίστοιχο άτομο από τον γενικό πληθυσμό χωρίς ιστορικό παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου ή εγκεφαλικού.
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, άνοια διαγνώστηκε στο 19,3% των ανθρώπων που είχαν υποστεί παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, έναντι 15,2% στην ομάδα σύγκρισης.
Όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες υγείας και δημογραφικά χαρακτηριστικά, το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο συνδέθηκε με 34% υψηλότερο συνολικό κίνδυνο άνοιας.
Ο κίνδυνος παρέμενε αυξημένος για χρόνια
Η διαφορά ήταν ακόμη μεγαλύτερη αμέσως μετά το επεισόδιο. Κατά τον πρώτο χρόνο, ο κίνδυνος διάγνωσης άνοιας ήταν 75% υψηλότερος.
Μέρος αυτής της μεγάλης αύξησης ενδέχεται να εξηγείται από το γεγονός ότι οι ασθενείς βρίσκονται σε στενότερη ιατρική παρακολούθηση μετά το επεισόδιο και επομένως μια ήδη υπάρχουσα γνωστική δυσκολία είναι πιθανότερο να εντοπιστεί.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα, σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, δρ Ράεντ Τζούντι, ήταν ότι ο αυξημένος κίνδυνος δεν περιοριζόταν σε αυτή την πρώτη περίοδο. Παρέμενε αυξημένος σε όλη τη διάρκεια της παρακολούθησης, η οποία έφτανε τα 20 χρόνια.
Οι επιστήμονες συνέκριναν επίσης τους συμμετέχοντες με ανθρώπους που είχαν υποστεί κανονικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Τον πρώτο χρόνο, όσοι είχαν περάσει παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο εμφάνιζαν 33% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας από όσους είχαν υποστεί εγκεφαλικό.
Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, η διαφορά περιοριζόταν. Περίπου πέντε χρόνια αργότερα, οι δύο ομάδες εμφάνιζαν νέες διαγνώσεις άνοιας με παρόμοιο ρυθμό.
Γιατί μπορεί να υπάρχει αυτή η σχέση;
Η μελέτη ήταν παρατηρητική. Αυτό σημαίνει ότι δεν αποδεικνύει πως ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο προκαλεί άνοια.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι το «μίνι εγκεφαλικό» αποτελεί ένδειξη μιας ευρύτερης αγγειακής ή εγκεφαλικής επιβάρυνσης, η οποία μπορεί να συμβάλλει τόσο στο επεισόδιο όσο και στον μελλοντικό κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η σχέση με την άνοια παρέμενε σε μεγάλο βαθμό ακόμη και όταν έλαβαν υπόψη εγκεφαλικά επεισόδια που συνέβησαν αργότερα. Αυτό υποδηλώνει ότι η συσχέτιση δεν εξηγείται απλώς από το γεγονός ότι ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο αυξάνει τον κίνδυνο ενός επόμενου εγκεφαλικού.
Υπάρχουν, ωστόσο, σημαντικά ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα. Η μελέτη δεν διέθετε λεπτομερή δεδομένα από απεικονίσεις του εγκεφάλου ή γνωστικά τεστ και έτσι οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν ποιον τύπο άνοιας εμφάνισαν οι συμμετέχοντες.
Το «μίνι εγκεφαλικό» δεν σημαίνει ότι θα εμφανιστεί άνοια
Παρά την αύξηση του κινδύνου, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ένα κρίσιμο σημείο: οι περισσότεροι άνθρωποι που είχαν παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο δεν εμφάνισαν άνοια.
«Κάποιος που έχει υποστεί παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο δεν είναι καταδικασμένος να εμφανίσει άνοια», τονίζει ο δρ Τζούντι.
Τα νέα ευρήματα, επομένως, δεν αποτελούν λόγο πανικού. Υποδεικνύουν όμως ότι μετά από ένα τέτοιο επεισόδιο ίσως αξίζει να δίνεται μεγαλύτερη προσοχή όχι μόνο στην πρόληψη του εγκεφαλικού αλλά και στη γνωστική υγεία σε βάθος χρόνου.
Ο αγγειοχειρουργός Κρίστοφερ Γι, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, σημειώνει ότι οι γιατροί θα μπορούσαν να εξετάζουν τη γνωστική κατάσταση των ασθενών και να ρωτούν τους ίδιους και τις οικογένειές τους εάν παρατηρούν αλλαγές στη μνήμη ή σε άλλες νοητικές λειτουργίες.
Το βασικό μήνυμα, όπως λέει, είναι ότι ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο δεν πρέπει ποτέ να υποτιμάται επειδή τα συμπτώματά του εξαφανίστηκαν. Η νέα έρευνα δείχνει ότι μπορεί να αποτελεί ένα σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι όχι μόνο για τον άμεσο κίνδυνο εγκεφαλικού, αλλά ενδεχομένως και για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.
vita.gr
