Πέρα από τις θερμίδες: Τι άλλο «μετράει» για τον μεταβολισμό;

Δημοσιεύτηκε στις 12/10/2026 23:00

Πέρα από τις θερμίδες: Τι άλλο «μετράει» για τον μεταβολισμό;
Προσθήκη του politica.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Αν δύο γεύματα έχουν τις ίδιες θερμίδες και σχεδόν την ίδια περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, υδατάνθρακες και λιπαρά, θα περιμέναμε ο μεταβολισμός να επηρεάζεται περίπου με τον ίδιο τρόπο. Μια νέα μελέτη, όμως, δείχνει ότι η διατροφική ετικέτα δεν αρκεί για να προβλέψει πλήρως την αντίδραση του οργανισμού. Ο βαθμός επεξεργασίας των τροφίμων φαίνεται να έχει επίσης σημασία.

Ερευνητές του Virginia Tech συνέκριναν δύο προσεκτικά σχεδιασμένα γεύματα και κατέγραψαν διαφορές τόσο στον μεταβολισμό όσο και στην εγκεφαλική απόκριση σε εικόνες τροφίμων. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Metabolism, προσφέρουν νέα στοιχεία για ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό… Τι ακριβώς αλλάζει στον τρόπο που ανταποκρινόμαστε στα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα;

Μεταβολισμός & δύο γεύματα σχεδόν ίδια στα χαρτιά

Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 57 υγιείς ενήλικες ηλικίας 18 έως 45 ετών. Από αυτούς, 32 ολοκλήρωσαν τόσο τις μεταβολικές μετρήσεις όσο και την εξέταση της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Κάθε συμμετέχων στις μεταβολικές δοκιμές κατανάλωσε, σε διαφορετικές ημέρες, ένα γεύμα με λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα και ένα με υπερ-επεξεργασμένα.

Κάθε γεύμα απέδιδε 300 θερμίδες. Η περιεκτικότητά τους σε υδατάνθρακες, λιπαρά, πρωτεΐνη, νερό και αλάτι ήταν σχεδόν ίδια, όπως και το συνολικό βάρος. Διέφεραν, όμως, τα τρόφιμα. Το γεύμα με τα λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα περιλάμβανε μπανάνα, αποξηραμένα κράνμπερι, τυρί και αυγό, ενώ εκείνο με τα υπερ-επεξεργασμένα μικρές ποσότητες από τροφές όπως μεταξύ άλλων μπισκότα και δημητριακά.

Πώς ανταποκρίνεται ο μεταβολισμός;

Για τρεις ώρες μετά τα γεύματα, οι ερευνητές παρακολούθησαν την απόκριση των συμμετεχόντων. Μετά τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα καταγράφηκαν μεγαλύτερη έκκριση ινσουλίνης, αυξημένη ενεργειακή δαπάνη και μικρότερη χρήση υδατανθράκων ως καυσίμου. Τα επίπεδα του σακχάρου παρέμειναν επίσης ελαφρώς αυξημένα για περισσότερο χρόνο.

Η ινσουλίνη είναι η ορμόνη που συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου. Η μεγαλύτερη έκκρισή της μετά από ένα γεύμα δεν αποδεικνύει από μόνη της διαβήτη ή αντίσταση στην ινσουλίνη. Αντίστοιχα, η υψηλότερη ενεργειακή δαπάνη δεν σημαίνει ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα βοηθούν στο αδυνάτισμα. Πρόκειται για βραχυπρόθεσμες μετρήσεις, όχι για αποτελέσματα ενός μακροχρόνιου διατροφικού πλάνου.

Και ο εγκέφαλος;

Σε ξεχωριστή επίσκεψη, οι συμμετέχοντες έβλεπαν φωτογραφίες τροφίμων ενώ υποβάλλονταν σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία. Παράλληλα, δήλωναν πόσα χρήματα θα ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν για καθένα.

Η διαφορετική αξιοποίηση των υδατανθράκων από τον οργανισμό μετά τα δύο γεύματα συνδεόταν με διαφορετική δραστηριότητα σε εγκεφαλικές περιοχές που σχετίζονται με την κινητοποίηση και την ανταμοιβή. Ωστόσο, οι συμμετέχοντες δεν δήλωσαν μεγαλύτερη προθυμία να πληρώσουν για τη μία κατηγορία τροφίμων. Το εύρημα υποδεικνύει μια πιθανή σύνδεση ανάμεσα στη μεταβολική αντίδραση και στην επεξεργασία εικόνων τροφής από τον εγκέφαλο. Δεν αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα γεύματα προκάλεσαν υπερκατανάλωση.

Τι κρατάμε από τη σύγκριση

Η μελέτη εξέτασε ένα μόνο ζευγάρι μικρών γευμάτων, σε νέους, υγιείς ανθρώπους. Επιπλέον, παρότι οι συνολικές ποσότητες θρεπτικών συστατικών ταίριαζαν, οι πηγές πρωτεΐνης και τα πρόσθετα διέφεραν. Επομένως, δεν γνωρίζουμε ποιο συγκεκριμένο χαρακτηριστικό εξηγεί τις διαφορετικές αντιδράσεις.

Οι θερμίδες και τα θρεπτικά συστατικά παραμένουν χρήσιμα δεδομένα. Η έρευνα δείχνει, όμως, γιατί αξίζει να κοιτάμε και τα ίδια τα τρόφιμα που συνθέτουν ένα γεύμα. Δύο σχεδόν ίδιες διατροφικές ετικέτες δεν εγγυώνται απαραίτητα την ίδια απόκριση.

vita.gr


Περισσότερα Video

Ακολουθήστε το Politica στο Google News και στο Facebook