Politica 89.8
Σε μια προσπάθεια να αποσυμπιέσει χιλιάδες οφειλέτες, η κυβέρνηση ενεργοποιεί εκ νέου τη ρύθμιση αποπληρωμής χρεών προς τον e-ΕΦΚΑ σε έως 72 δόσεις.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια συγκυρία όπου το ιδιωτικό χρέος προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχει διογκωθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ η δυνατότητα εξυπηρέτησής του από τη μεγάλη πλειονότητα των ασφαλισμένων παραμένει περιορισμένη.
Η αύξηση των δόσεων από 24 σε 72 για οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023 οδηγεί σε χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο. Ωστόσο, η υποχρέωση τακτοποίησης όλων των μεταγενέστερων οφειλών λειτουργεί ήδη ως βασικό «φίλτρο», αφήνοντας εκτός σημαντικό αριθμό ασφαλισμένων που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας.
Το κόστος ακυρώνει το όφελος
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την επιτυχία της ρύθμισης παραμένει το κόστος. Το επιτόκιο που αγγίζει το 5,84% θεωρείται ιδιαίτερα επιβαρυντικό για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, οι οποίοι ήδη βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες εισφορές και περιορισμένα εισοδήματα. Στην πράξη, το επιτόκιο αυτό ανεβάζει αισθητά το συνολικό ποσό αποπληρωμής, μειώνοντας το πραγματικό όφελος από τη διεύρυνση των δόσεων.
Ταυτόχρονα, η απουσία ουσιαστικής μείωσης στις προσαυξήσεις και στα πρόσθετα τέλη διατηρεί υψηλή τη βάση της οφειλής. Δεν είναι τυχαίο ότι σημαντικό μέρος της αύξησης των χρεών προέρχεται από αυτές τις επιβαρύνσεις. Μόνο στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, από την αύξηση των 633 εκατ. ευρώ, τα 447,9 εκατ. ευρώ συνδέονται με πρόσθετα τέλη, αποτυπώνοντας τον μηχανισμό συνεχούς διόγκωσης του χρέους.
Η παγίδα των «μικρών» οφειλών
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του ΚΕΑΟ είναι ενδεικτική της πίεσης που δέχονται οι μικρομεσαίοι. Στο τέλος του 2025, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έφτασαν τα 51,31 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας ετήσια αύξηση 2,03 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 10,5 δισ. ευρώ θεωρούνται ουσιαστικά μη εισπράξιμα, περιορίζοντας το ποσό που μπορεί ρεαλιστικά να ανακτηθεί.
Η κατανομή των χρεών αποκαλύπτει ότι το πρόβλημα είναι διάχυτο: σχεδόν 9 στους 10 οφειλέτες χρωστούν έως 30.000 ευρώ, ενώ περίπου 7 στους 10 κάτω από 15.000 ευρώ. Πρόκειται για μικρά, διαχειρίσιμα θεωρητικά ποσά, τα οποία όμως αποδεικνύονται δυσβάστακτα για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες που λειτουργούν με περιορισμένα περιθώρια.
Συγκεκριμένα, 1,44 εκατομμύρια οφειλέτες έχουν χρέη έως 15.000 ευρώ, συνολικού ύψους 5,35 δισ. ευρώ. Αν προστεθεί και η επόμενη κατηγορία, τότε πάνω από 1,8 εκατομμύρια οφειλέτες συγκεντρώνουν χρέη έως 30.000 ευρώ. Παρά το σχετικά χαμηλό ύψος, η αδυναμία ένταξης και διατήρησης ρύθμισης παραμένει κυρίαρχη.
Οι επαγγελματικοί φορείς επιμένουν ότι η αύξηση των δόσεων δεν αρκεί. Ζητούν ρυθμίσεις έως και 120 δόσεων, χαμηλότερα επιτόκια και ουσιαστική μείωση προσαυξήσεων, προκειμένου η αποπληρωμή να γίνει βιώσιμη και να υπάρξει πραγματική αποσυμφόρηση.
«Φαύλος κύκλος» χρεών για τους μικρομεσαίους
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας, Κωνσταντίνο Δαμίγο, «Το πρόβλημα είναι βαθύτερο και διαρθρωτικό, καθώς η συσσώρευση οφειλών συνδέεται τόσο με την αύξηση των εισφορών όσο και με τον μηχανισμό προσαυξήσεων που λειτουργεί σωρευτικά εδώ και χρόνια».
Όπως τονίζει, «Σε ό,τι αφορά τη ρύθμιση οφειλών, πρόκειται για μια θετική εξέλιξη, καθώς δίνει τη δυνατότητα επανεκκίνησης σε χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Η αποδέσμευση λογαριασμών και η αποκατάσταση της ενημερότητας, είναι κρίσιμα εργαλεία. Παρ’ όλα αυτά, το επιτόκιο στο 5,84% παραμένει υψηλό και δεν συνάδει με την ανάγκη ουσιαστικής ελάφρυνσης.
Παράλληλα, η πρόβλεψη για έως 72 δόσεις, δεν ανταποκρίνεται στο μέγεθος των οφειλών. Απαιτούνται πιο ευέλικτα σχήματα αποπληρωμής, με 100 ή ακόμη και 120 δόσεις, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να ανταποκριθούν χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητά τους.
Εξίσου σημαντική, είναι και η απουσία πρόβλεψης για διαγραφή μέρους της οφειλής (κούρεμα). Χωρίς ένα τέτοιο εργαλείο, ειδικά για παλαιά και μη εξυπηρετήσιμα χρέη, υπάρχει ο κίνδυνος οι ρυθμίσεις να λειτουργήσουν ως μηχανισμός ανακύκλωσης των οφειλών και όχι ως πραγματική λύση.
Η ελληνική μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, χρειάζεται μια πιο ολοκληρωμένη και γενναία πολιτική στήριξης, που θα συνδυάζει τη ρύθμιση των οφειλών με τη μείωση του λειτουργικού κόστους και την ενίσχυση της ρευστότητας. Μόνο έτσι μπορεί να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και η ανάπτυξη της οικονομίας».
