Ανάσα για οικοδομές με μπόνους ΝΟΚ: Aναστολή προστίμων και διευκόλυνση δικαιοπραξιών για όσα έχουν δικαστικές εμπλοκές

Με μια εκτενή τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να κλείσει ανοιχτές πληγές στην αγορά ακινήτων και να επιλύσει πολεοδομικές εκκρεμότητες που θα έβαζαν σοβαρά εμπόδια σε οικοδομές και αγοραπωλησίες.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι περιπτώσεις που αξιοποίησαν τα μπόνους δόμησης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) αλλά βρέθηκαν αντιμέτωπες με ακυρώσεις αδειών και δικαστικές προσφυγές, αντιμετωπίζοντας ένα ντόμινο ακινησίας σε επενδύσεις και μεταβιβάσεις.
Η ρύθμιση προβλέπει αναστολή των κυρώσεων που συνδέονται με τα κίνητρα και τις προσαυξήσεις του ΝΟΚ για κτίρια των οποίων οι οικοδομικές άδειες έχουν ακυρωθεί δικαστικά ή έχουν προσβληθεί με αίτηση ακύρωσης. Η αναστολή αφορά το επίμαχο τμήμα που σχετίζεται με τα μπόνους, ενώ ταυτόχρονα αίρονται οι απαγορεύσεις δικαιοπραξιών, επιτρέποντας ξανά μεταβιβάσεις, αγοραπωλησίες και σύσταση εμπράγματων δικαιωμάτων.
Η «ασπίδα» του νόμου συνδέεται με τη δυνατότητα επανέκδοσης της οικοδομικής άδειας μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος e-Άδειες και αφορά μόνο κτίρια στα οποία έχει ήδη ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο νομοθέτης θέτει σαφή «κόφτη» καθώς καμία διαδικασία δεν μπορεί να παραταθεί πέραν της 31ης Δεκεμβρίου 2026.
Παράλληλα, το ΥΠΕΝ προχωρά σε διετή παράταση της προθεσμίας τακτοποίησης αυθαίρετων κατασκευών μικρής και μεσαίας κλίμακας, μεταφέροντας την καταληκτική ημερομηνία στις 31 Μαρτίου 2028 από τις 31 Μαρτίου 2026.
Η ρύθμιση αφορά αυθαίρετα Κατηγοριών 1 έως 4 και έρχεται να καλύψει την αδυναμία χιλιάδων ιδιοκτητών να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις απαιτούμενες διαδικασίες, χωρίς όμως να ανοίγει παράθυρο για βαριές και νέες παραβάσεις όπως είναι η κατηγορία 5 που παραμένει εγκλωβισμένη.
Χρόνος δίνεται και για την έκδοση Ταυτότητας Κτιρίου στα ιδιωτικά κτίρια δημόσιας χρήσης, όπως σχολεία, θέατρα, κινηματογράφοι, υγειονομικές μονάδες και μεγάλα τουριστικά καταλύματα. Η προθεσμία μετατίθεται στην 1η Φεβρουαρίου 2028, αντί για τον Ιανουάριο του 2026, αναγνωρίζοντας τον μεγάλο όγκο ελέγχων και τεχνικών φακέλων που απαιτείται για τη συμμόρφωση αυτών των υποδομών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο μέτωπο των κατεδαφίσεων αυθαιρέτων, όπου επιχειρείται να μπει τέλος στο διοικητικό μπέρδεμα των τελευταίων ετών. Η αρμοδιότητα παραμένει στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις έως τα τέλη Ιουνίου 2026, ενώ ξεκαθαρίζεται ότι οι εκθέσεις αυτοψίας και τα πρωτόκολλα κατεδάφισης που θα έχουν εκδοθεί έως τις 30 Ιουνίου 2026 θα εκτελούνται κατά προτεραιότητα με βάση τη χρονική εγγύτητα της αυθαιρεσίας. Στην πράξη, πρώτα μπαίνουν στο στόχαστρο τα πιο πρόσφατα αυθαίρετα, χωρίς περιθώρια χρονοτριβής ή μεταγενέστερης νομιμοποίησης.
Η τροπολογία περιλαμβάνει και ρύθμιση για τα τέλη ταφής απορριμμάτων, με τρίμηνη παράταση έως τις 31 Μαρτίου 2026 για την καταβολή 35 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Εσωτερικών προς τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης. Η καθυστέρηση αποδίδεται σε διαδικαστικά προβλήματα χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό, ώστε να καλυφθεί μέρος των τελών που πληρώνονται για λογαριασμό των δήμων.
newmoney.gr