Συντάξεις: Μαζική έξοδος πριν από το 2027 – Τι φοβούνται οι ασφαλισμένοι και σπεύδουν να συνταξιοδοτηθούν

Χιλιάδες εργαζόμενοι σπεύδουν να βγουν στη σύνταξη, με την ανησυχία για πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας από το 2027 να επηρεάζει τις αποφάσεις τους.
Μέσα στους πρώτους δέκα μήνες του 2026 οι αιτήσεις συνταξιοδότησης ξεπέρασαν τις 190.000, ενώ πολλοί ασφαλισμένοι που έχουν ήδη συμπληρώσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις επιλέγουν να αποχωρήσουν χωρίς να περιμένουν τις εξελίξεις στο ασφαλιστικό.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε ο καθηγητής και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ, Αλέξης Μητρόπουλος, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο του 2026 έφτασαν τις 190.214, συμπεριλαμβανομένων περίπου 7.000 αιτήσεων διεθνούς ασφάλισης.
Από αυτές, οι 183.214 αφορούν την εσωτερική νομοθεσία, ενώ ο μέσος μηνιαίος αριθμός αιτήσεων ξεπερνά τις 19.000. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ, περίπου επτά στις δέκα νέες αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες.
Γιατί χιλιάδες ασφαλισμένοι επιλέγουν να φύγουν
Οι ειδικού συνδέουν τη μαζική έξοδο με την αβεβαιότητα που επικρατεί γύρω από τις μελλοντικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης:
1ος λόγος είναι ο φόβος για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027. Εργαζόμενοι που έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα ή βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης ανησυχούν ότι ενδεχόμενες αλλαγές μπορεί να παρατείνουν τον εργασιακό τους βίο.
2ος παράγοντας είναι οι προβληματισμοί για το ύψος των νέων συντάξεων και τον τρόπο υπολογισμού τους. Οι ασφαλισμένοι εξετάζουν εάν τους συμφέρει να παραμείνουν στην εργασία ή να αξιοποιήσουν άμεσα το συνταξιοδοτικό δικαίωμα που έχουν αποκτήσει.
3ος λόγος είναι η δυνατότητα συνέχισης της απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση, χωρίς τη γενική περικοπή της σύνταξης κατά 30% που ίσχυε παλαιότερα.
Θα αυξηθούν τα όρια ηλικίας από το 2027;
Το ενδεχόμενο αλλαγών στα όρια ηλικίας αποτελεί βασική πηγή ανησυχίας για όσους πλησιάζουν στη σύνταξη. Σήμερα, τα γενικά όρια προβλέπουν πλήρη σύνταξη στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης. Παράλληλα, εξακολουθούν να ισχύουν ειδικές και μεταβατικές διατάξεις για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων.
Η νομοθεσία προβλέπει περιοδική επανεξέταση των ορίων ηλικίας σε συνάρτηση με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής.Σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ, η προοπτική ενεργοποίησης αυτού του μηχανισμού ενισχύει την ανησυχία και οδηγεί αρκετούς εργαζομένους στην απόφαση να συνταξιοδοτηθούν.
Ωστόσο, δεν έχει αποφασιστεί αύξηση των ορίων ηλικίας από την 1η Ιανουαρίου 2027. Επομένως, οι ασφαλισμένοι δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι οι προϋποθέσεις θα αλλάξουν από το νέο έτος.
Τι ισχύει για τα πλασματικά έτη
Ένα ακόμη ζήτημα που προβληματίζει τους εργαζομένους είναι το ενδεχόμενο αλλαγών στην αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης. Πρόκειται για χρόνους που μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να προστεθούν στα πραγματικά χρόνια εργασίας, βοηθώντας τον ασφαλισμένο να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο για συνταξιοδότηση.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται, ανάλογα με την περίπτωση, ο χρόνος στρατιωτικής θητείας, σπουδών και τέκνων. Η ΕΝΥΠΕΚΚ εκτιμά ότι η αβεβαιότητα για το μέλλον των πλασματικών ετών επηρεάζει τις αποφάσεις αποχώρησης. Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί γενική κατάργηση της δυνατότητας αναγνώρισής τους.
Πάνω από 310.000 συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται
Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από 310.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να εργάζονται, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Αλέξης Μητρόπουλος, με τη μέση ηλικία τους να διαμορφώνεται στα 68 με 69 έτη. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργήθηκε η γενική περικοπή κατά 30% της σύνταξης για όσους συνεχίζουν να εργάζονται.
Πλέον, οι συνταξιούχοι μπορούν, κατά κανόνα, να λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξή τους και παράλληλα εισόδημα από εργασία, καταβάλλοντας τις προβλεπόμενες εισφορές και τον ειδικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, όπου εφαρμόζεται. Η δυνατότητα αυτή αποτελεί σημαντικό οικονομικό κίνητρο, ιδιαίτερα για όσους λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Η αυξημένη υποβολή αιτήσεων δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να βιαστούν να συνταξιοδοτηθούν. Όσοι πλησιάζουν στη σύνταξη χρειάζεται να ελέγξουν εάν έχουν θεμελιώσει δικαίωμα, πόσα χρόνια ασφάλισης διαθέτουν και εάν μπορούν να αξιοποιήσουν πλασματικά έτη.
Η απόφαση για συνταξιοδότηση πρέπει να βασίζεται στις πραγματικές προϋποθέσεις και στο ποσό της σύνταξης που δικαιούται κάθε ασφαλισμένος.