Επαγγελματικά Ταμεία: Τι αλλάζει στη φορολόγηση, πότε συμφέρει η σύνταξη αντί του εφάπαξ και τι προβλέπεται για εργαζόμενους και ελεύθερους επαγγελματίες

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο εργαζόμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να δημιουργούν έναν πρόσθετο «κουμπαρά» για τη σύνταξή τους φέρνει το νέο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση που θα τεθεί προς ψήφιση σήμερα στη Βουλή.
Οι αλλαγές που φέρνει είναι σημαντικές, καθώς επηρεάζουν τόσο τη φορολογία της συμπληρωματικής σύνταξης και του εφάπαξ όσο και το ύψος των εισφορών που μπορούν να καταβάλλονται. Παράλληλα, ανοίγουν την επαγγελματική ασφάλιση σε περισσότερους εργαζόμενους, αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες.
Το βασικό που πρέπει να γνωρίζουν οι ασφαλισμένοι είναι ότι με το νέο σύστημα ο φόρος θα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ηλικία στην οποία θα επιλέξουν να πάρουν τα χρήματά τους και από το εάν θα τα λάβουν ως περιοδική σύνταξη ή ως εφάπαξ. Όσο αργότερα ξεκινήσει η καταβολή της παροχής και εφόσον ο ασφαλισμένος επιλέξει περιοδικές πληρωμές αντί για εφάπαξ, τόσο χαμηλότερη θα είναι η φορολογική επιβάρυνση.
Τι φόρο θα πληρώνετε από τα 62 έως τα 67
Για όσους αρχίσουν να παίρνουν την παροχή από το 62ο έως και το 67ο έτος, προβλέπεται φόρος 5% εάν επιλέξουν περιοδική παροχή και 10% εάν πάρουν τα χρήματα εφάπαξ. Για να χαρακτηριστεί μία παροχή περιοδική, θα πρέπει να καταβάλλεται είτε ισόβια είτε για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 15 ετών, με σταθερές ή αυξανόμενες καταβολές.
Με απλά λόγια, το νέο σύστημα δίνει μεγαλύτερο φορολογικό κίνητρο σε εκείνον που θα χρησιμοποιήσει το κεφάλαιο που έχει συγκεντρώσει ως μία δεύτερη, συμπληρωματική σύνταξη και όχι σε εκείνον που θα πάρει ολόκληρο το ποσό μαζί.
Ακόμη μικρότερος φόρος μετά τα 67
Ακόμη πιο ευνοϊκή είναι η φορολογία για όσους περιμένουν μέχρι μετά τη συμπλήρωση του 67ου έτους. Σε αυτή την περίπτωση ο φόρος μειώνεται στο 2,5% για την περιοδική παροχή και στο 5% για το εφάπαξ.
Για παράδειγμα, σε ένα εφάπαξ ύψους 50.000 ευρώ, ένας συντελεστής 10% αντιστοιχεί σε φόρο 5.000 ευρώ. Με συντελεστή 5%, ο φόρος περιορίζεται στα 2.500 ευρώ. Η ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος θα αποφασίσει να ενεργοποιήσει τον επαγγελματικό του «κουμπαρά» αποκτά επομένως καθοριστική σημασία.
Τι συμβαίνει πριν από τα 62
Διαφορετική είναι η εικόνα εάν η παροχή ληφθεί πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους. Σε αυτή την περίπτωση δεν εφαρμόζονται οι χαμηλοί αυτοτελείς συντελεστές του νέου συστήματος. Το ποσό της παροχής φορολογείται με βάση τη γενική κλίμακα φορολογίας εισοδήματος.Εξαιρέσεις προβλέπονται για συγκεκριμένες περιπτώσεις ασφαλισμένων που συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης και έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον το 55ο έτος, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Αυξάνονται οι εισφορές έως το 35%
Μεγάλη αλλαγή έρχεται και στα ποσά που μπορούν να κατευθύνονται στην επαγγελματική ασφάλιση. Για τους μισθωτούς, το ανώτατο όριο αυξάνεται από το 20% στο 35% των ακαθάριστων αποδοχών και των φορολογητέων παροχών σε είδος.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους υπόλοιπους μη μισθωτούς, το ετήσιο όριο αυξάνεται από τις 20.000 στις 35.000 ευρώ.Οι εισφορές στα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα εκπίπτουν φορολογικά κατά 100%, εντός των ορίων που προβλέπει το νέο πλαίσιο.Εξαίρεση αποτελούν όσοι ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους. Για αυτούς διατηρούνται τα χαμηλότερα όρια, δηλαδή 20% των ακαθάριστων αποδοχών για τους μισθωτούς και έως 20.000 ευρώ ετησίως για τους μη μισθωτούς.
Τι γίνεται αν αλλάξετε δουλειά
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά όσους αλλάζουν εργοδότη ή επαγγελματική δραστηριότητα. Ο ασφαλισμένος θα μπορεί, με βάση τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μεταφέρει τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα και το κεφάλαιο που έχει δημιουργήσει σε άλλο επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σχήμα.
Έτσι, οι εισφορές και οι αποδόσεις που έχουν ήδη συσσωρευτεί μπορούν να ακολουθούν τον εργαζόμενο στην επαγγελματική του πορεία.
Τι γίνεται αν μείνετε άνεργος
Η απώλεια της εργασίας δεν θα σημαίνει υποχρεωτικά και έξοδο από την επαγγελματική ασφάλιση.
Ο ασφαλισμένος θα μπορεί να παραμένει στο επαγγελματικό σχήμα ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδου ανεργίας, διατηρώντας τη συνέχεια της ασφαλιστικής του σχέσης.Η πρόβλεψη είναι ιδιαίτερα σημαντική σε μία αγορά εργασίας όπου οι αλλαγές εργοδότη, αλλά και οι μετακινήσεις μεταξύ μισθωτής εργασίας και αυτοαπασχόλησης, είναι πλέον συχνότερες.
Ανοιχτά Ταμεία για περισσότερους
Με τη δημιουργία των νέων Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης διευρύνεται σημαντικά ο αριθμός όσων μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα.
Στα νέα σχήματα θα μπορούν να συμμετέχουν εργαζόμενοι μικρότερων επιχειρήσεων, αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες, χωρίς να χρειάζεται κάθε επιχείρηση ή επαγγελματική ομάδα να διαθέτει δικό της Ταμείο.
Παράλληλα, προβλέπονται Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, με ενιαίους κανόνες λειτουργίας, εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης.
Ο ασφαλισμένος θα βλέπει τον «κουμπαρά» του
Οι ασφαλισμένοι θα έχουν μεγαλύτερη ενημέρωση για την πορεία των χρημάτων τους, καθώς ενισχύονται οι υποχρεώσεις διαφάνειας των επαγγελματικών ταμείων.
Θα μπορούν να παρακολουθούν ψηφιακά τον ατομικό τους λογαριασμό, τις εισφορές που έχουν καταβληθεί, τις αποδόσεις και τα δικαιώματα που έχουν δημιουργηθεί.Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα πρόσθετων καλύψεων, μεταξύ άλλων και προγραμμάτων υγείας, τα οποία υπό προϋποθέσεις μπορούν να καλύπτουν και μέλη της οικογένειας του ασφαλισμένου.
Τα τρία σημεία που πρέπει να προσέξετε
Με το νέο σύστημα, τρία είναι τα βασικά στοιχεία που θα καθορίζουν τι θα πάρει και τι φόρο θα πληρώσει ο ασφαλισμένος: η ηλικία κατά την οποία θα αρχίσει να λαμβάνει την παροχή, η επιλογή μεταξύ εφάπαξ και συμπληρωματικής σύνταξης και η διάρκεια της περιοδικής παροχής.
Η κατεύθυνση του νέου πλαισίου είναι να ευνοείται φορολογικά η μακροχρόνια αποταμίευση και η λήψη των χρημάτων ως πραγματικής συμπληρωματικής σύνταξης.
Ταυτόχρονα, με τα υψηλότερα όρια εισφορών, τα Ανοιχτά Ταμεία και τη δυνατότητα μεταφοράς του ασφαλιστικού κεφαλαίου, η επαγγελματική ασφάλιση επιχειρείται να γίνει διαθέσιμη σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων και επαγγελματιών.