Politica 89.8
Εξωδικαστικός: Μειώνονται οι δόσεις για χιλιάδες οφειλέτες
Σημαντική ανάσα για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί ή πρόκειται να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό φέρνει η νέα ρύθμιση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα επιτόκια, καθώς προβλέπει σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια αποπληρωμής των οφειλών, χωρίς τον κίνδυνο αύξησης της μηνιαίας δόσης μετά τα πρώτα χρόνια.
Το όφελος μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 28.600 ευρώ για δάνειο 100.000 ευρώ με αποπληρωμή σε 20 χρόνια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η μηνιαία δόση μειώνεται κατά περίπου 131 ευρώ σε σχέση με εκείνη που θα προέκυπτε με το σημερινό καθεστώς.
Η αλλαγή περιλαμβάνεται στις δύο νέες τροπολογίες που παρουσιάστηκαν χθες στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος και τους servicers. Η δεύτερη παρέμβαση προβλέπει δεκαπλασιασμό του ανώτατου προστίμου για παραβάσεις των εταιρειών διαχείρισης δανείων, από τις 500.000 στα 5 εκατ. ευρώ.
Ποιοι δικαιούνται το επιτόκιο 3%
Το νέο ευνοϊκό καθεστώς δεν αφορά όλους ανεξαιρέτως τους οφειλέτες, αλλά δύο συγκεκριμένες κατηγορίες:
Ευάλωτους οφειλέτες, οι οποίοι πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και διαθέτουν βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
Επιλέξιμους οφειλέτες, σύμφωνα με τα διευρυμένα κριτήρια του εξωδικαστικού μηχανισμού, τα οποία καλύπτουν και μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης.
Για τις δύο αυτές κατηγορίες, το επιτόκιο θα παραμένει στο 3% από την αρχή μέχρι το τέλος της ρύθμισης, ακόμη και εάν η αποπληρωμή διαρκεί 20 χρόνια. Μάλιστα, το ίδιο επιτόκιο θα εφαρμόζεται είτε το δάνειο έχει εξασφάλιση, όπως προσημείωση ακινήτου, είτε δεν διαθέτει εξασφαλίσεις. Η ρύθμιση προβλέπεται να ισχύσει για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Τι αλλάζει στις μηνιαίες δόσεις
Σήμερα, το επιτόκιο στον εξωδικαστικό είναι 3% για τα πρώτα χρόνια στις οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 4% για τα πρώτα τρία χρόνια στις οφειλές χωρίς εξασφαλίσεις.
Στη συνέχεια, το επιτόκιο γίνεται κυμαινόμενο και συνδέεται με το Euribor τριμήνου, με αποτέλεσμα η μηνιαία δόση να μπορεί να αυξηθεί.
Με βάση το επίπεδο του Euribor που χρησιμοποιείται στα παραδείγματα της τροπολογίας, το επιτόκιο μετά την πρώτη τριετία θα έφτανε περίπου στο 5,17% για εξασφαλισμένα δάνεια και στο 5,67% για μη εξασφαλισμένα.
Με τη νέα παρέμβαση, οι δικαιούχοι θα γνωρίζουν από την πρώτη ημέρα το επιτόκιο που θα πληρώνουν σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.
Παράδειγμα 1: Δάνειο 100.000 ευρώ με υποθήκη
Για οφειλή 100.000 ευρώ, με διάρκεια αποπληρωμής 240 μηνών, δηλαδή 20 ετών, και εμπράγματη εξασφάλιση:
Με το σημερινό καθεστώς:
Η δόση είναι 554,60 ευρώ για τους πρώτους 36 μήνες.
Μετά την τριετία αυξάνεται στα 653,50 ευρώ, με βάση το επιτόκιο του παραδείγματος.
Με τη νέα ρύθμιση:
Η δόση παραμένει στα 554,60 ευρώ για όλη την εικοσαετία.
Έτσι, ο δανειολήπτης αποφεύγει αύξηση σχεδόν 99 ευρώ τον μήνα μετά την πρώτη τριετία, εξασφαλίζοντας συνολικό όφελος περίπου 20.200 ευρώ.
Παράδειγμα 2: Δάνειο 100.000 ευρώ χωρίς εξασφάλιση
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το όφελος για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.
Στο ίδιο παράδειγμα, με αποπληρωμή σε 20 χρόνια:
Με το σημερινό καθεστώς:
Η μηνιαία δόση είναι 605,98 ευρώ για την πρώτη τριετία.
Στη συνέχεια αυξάνεται στα 685,56 ευρώ.
Με τη νέα ρύθμιση:
Η μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 554,60 ευρώ και παραμένει σταθερή.
Αυτό σημαίνει ότι ο οφειλέτης πληρώνει περίπου 51 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα από την αρχή και αποφεύγει επιβάρυνση περίπου 131 ευρώ τον μήνα μετά την τριετία. Το συνολικό οικονομικό όφελος φτάνει περίπου τις 28.600 ευρώ.
Τα παραδείγματα αφορούν συγκεκριμένες παραδοχές επιτοκίων και αποπληρωμής, χωρίς εφαρμογή του μηχανισμού σταδιακής αύξησης δόσεων (step-up). Το πραγματικό όφελος εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά κάθε ρύθμισης.
Αυστηρότερα πρόστιμα στους servicers
Η δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά τις εταιρείες διαχείρισης δανείων, καθώς το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος αυξάνεται από τις 500.000 στα 5 εκατ. ευρώ.
Οι κυρώσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, παραβάσεις σχετικά με τη μεταχείριση των δανειοληπτών, την προστασία προσωπικών δεδομένων, την τήρηση των κανόνων λειτουργίας και τη διαχείριση παραπόνων.
Παράλληλα, στο υπό ψήφιση νομοσχέδιο προβλέπονται ξεχωριστά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη, όταν πραγματοποιούνται ενέργειες είσπραξης σε συνεπείς οφειλέτες ή σε όσους δεν καταβάλλουν δόσεις επειδή δεν τους έχουν χορηγηθεί τα απαραίτητα στοιχεία από τον πιστωτή ή τον servicer.
Τι πρέπει να προσέξουν οι δανειολήπτες
Όσοι εξετάζουν την ένταξή τους στον εξωδικαστικό μηχανισμό θα πρέπει να ελέγξουν εάν πληρούν τα κριτήρια ευάλωτου ή επιλέξιμου οφειλέτη και να εξετάσουν προσεκτικά τους όρους της προτεινόμενης σύμβασης.
Το σημαντικότερο είναι ότι το σταθερό 3% θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο στις συμβάσεις που υπάγονται στη νέα διάταξη, περιορίζοντας την αβεβαιότητα για τις μελλοντικές δόσεις.
Για όσους έχουν ήδη ενεργή ρύθμιση, χρειάζεται να διευκρινιστεί πώς θα εφαρμοστεί το νέο καθεστώς στη δική τους σύμβαση, καθώς η ανακοίνωση δεν περιγράφει αναλυτικά τη σχετική διαδικασία.
