Politica 89.8
Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Νέα ευκαιρία για έως 1 εκατ. οφειλέτες – Σώζουν το σπίτι τους και ρυθμίζουν χρέη σε έως 420 δόσεις
Από τον Σεπτέμβριο ανοίγει η πλατφόρμα για μικροοφειλέτες με χρέη από 5.000 ευρώ – θεσπίζεται για πρώτη φορά η δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας με επιλογή ρευστοποίησης άλλων ακινήτων – δεύτερη ευκαιρία θα έχουν και όσοι έχασαν παλαιότερες ρυθμίσεις του Εξωδικαστικού.
Μεγάλες αλλαγές φέρνει από τον Σεπτέμβριο ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, ανοίγοντας τον δρόμο για περισσότερες ρυθμίσεις χρεών, μεγαλύτερα «κουρέματα» και καλύτερη προστασία της πρώτης κατοικίας. Οι παρεμβάσεις που προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκτιμάται ότι θα δώσουν λύση σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός της διαδικασίας.
Στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι να αντιμετωπιστούν χρόνιες αδυναμίες του συστήματος, οι οποίες εμπόδιζαν πολλούς οφειλέτες να αξιοποιήσουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Με το νέο πλαίσιο, περισσότεροι πολίτες θα μπορούν να ρυθμίζουν τα χρέη τους προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers, ενώ παράλληλα θα αποκτούν περισσότερες δυνατότητες για να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους.
Μέσα και οι μικροοφειλέτες
Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή αφορά τα μικρά χρέη. Μέχρι σήμερα, όσοι είχαν βασική οφειλή κάτω από 10.000 ευρώ δεν μπορούσαν να ενταχθούν στον Εξωδικαστικό.
Από τον Σεπτέμβριο, το όριο αυτό καταργείται και η διαδικασία ανοίγει για οφειλέτες με χρέη από 5.000 έως 10.000 ευρώ. Πρόκειται κυρίως για ασφαλιστικές οφειλές προς το ΚΕΑΟ και τον ΕΦΚΑ, αλλά και χρέη προς την ΑΑΔΕ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η αλλαγή αυτή μπορεί να δώσει πρόσβαση στη ρύθμιση σε έως και ένα εκατομμύριο πολίτες, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν είχαν καμία δυνατότητα να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Προστασία της πρώτης κατοικίας
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά όσους διαθέτουν περισσότερα από ένα ακίνητα. Για πρώτη φορά ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητήσει τη διάσωση της κύριας κατοικίας του και να επιλέξει ποια άλλα ακίνητα θα αξιοποιηθούν ή θα ρευστοποιηθούν για την εξυπηρέτηση του χρέους.
Μέχρι σήμερα, ο αλγόριθμος του Εξωδικαστικού υπολόγιζε το σύνολο της ακίνητης περιουσίας ως ένα ενιαίο πακέτο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλοί οφειλέτες να μην μπορούν να προστατεύσουν το σπίτι τους, ακόμη και όταν διέθεταν άλλα περιουσιακά στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μερική αποπληρωμή των οφειλών. Με το νέο σύστημα, η κύρια κατοικία αποκτά ειδική μεταχείριση και ο πολίτης θα έχει περισσότερες επιλογές για να τη διατηρήσει.
Δύο προτάσεις ρύθμισης από τον αλγόριθμο
Η αναβάθμιση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας θα επιτρέψει στον αλγόριθμο να παρουσιάζει δύο διαφορετικά σενάρια ρύθμισης.
Το πρώτο θα βασίζεται στο σημερινό μοντέλο, όπου λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της περιουσίας του οφειλέτη.
Το δεύτερο θα αφορά την περίπτωση κατά την οποία ο πολίτης επιλέγει να εξαιρέσει την κύρια κατοικία του και να προχωρήσει σε διαφορετική διαχείριση της υπόλοιπης περιουσίας του. Έτσι, ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να συγκρίνει τις δύο προτάσεις και να επιλέγει εκείνη που τον εξυπηρετεί περισσότερο.
Μεγαλύτερα «κουρέματα» και χαμηλότερες δόσεις
Η τρίτη αλλαγή συνδέεται άμεσα με την προστασία της κύριας κατοικίας. Καθώς ο αλγόριθμος θα υπολογίζει μικρότερη διαθέσιμη περιουσία, οι προτάσεις ρύθμισης αναμένεται να περιλαμβάνουν μεγαλύτερες διαγραφές οφειλών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, πολλοί οφειλέτες θα αποκτούν βιώσιμες λύσεις αποπληρωμής, χωρίς να κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους. Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 420 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή σε βάθος έως και 35 ετών για ορισμένες κατηγορίες οφειλών.
Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν τη ρύθμιση
Το νέο πλαίσιο προβλέπει και μια σημαντική διευκόλυνση για όσους είχαν ενταχθεί στο παρελθόν στον Εξωδικαστικό αλλά έχασαν τη ρύθμιση επειδή δεν μπόρεσαν να καταβάλουν τις απαιτούμενες δόσεις. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 7.000 οφειλέτες βρίσκονται σήμερα σε αυτή τη θέση.
Από τον Σεπτέμβριο και για διάστημα έξι μηνών θα μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση και να επανεξεταστούν με βάση τους νέους κανόνες, αποκτώντας μια δεύτερη ευκαιρία για ευνοϊκότερη ρύθμιση.
Παράδειγμα
Ένας οφειλέτης χρωστά 150.000 ευρώ και διαθέτει κύρια κατοικία αξίας 100.000 ευρώ και δύο οικόπεδα αξίας 50.000 ευρώ το καθένα. Με το σημερινό καθεστώς, το σύνολο της περιουσίας του θεωρείται διαθέσιμο για την ικανοποίηση των πιστωτών.
Με το νέο πλαίσιο θα μπορεί να επιλέξει να ρευστοποιηθούν τα δύο οικόπεδα, να μειώσει το χρέος του κατά 100.000 ευρώ και να διατηρήσει την κύρια κατοικία του, εξοφλώντας το υπόλοιπο ποσό με μακροχρόνια ρύθμιση και χαμηλή μηνιαία δόση.
Ακόμη και αν επιλέξει να αξιοποιήσει μόνο το ένα οικόπεδο, θα μπορεί να μειώσει σημαντικά την οφειλή του και να διαμορφώσει ένα πιο διαχειρίσιμο πλάνο αποπληρωμής.
Οι αλλαγές αναμένεται να τεθούν σε ισχύ από τον Σεπτέμβριο, με το οικονομικό επιτελείο να εκτιμά ότι θα δώσουν νέα ώθηση στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, ο οποίος ήδη καταγράφει ιστορικά υψηλά επίπεδα ρυθμίσεων χρεών.
