Politica 89.8
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Ποιοι κερδίζουν «κούρεμα» χρεών και ρύθμιση έως 25 χρόνια
Μεγάλες διαγραφές οφειλών, αποπληρωμή έως και σε 25 χρόνια και πάνω από 60.000 επιτυχείς ρυθμίσεις – Ποιοι μπορούν να μπουν στην πλατφόρμα και τι εξετάζουν τράπεζες και servicers πριν δώσουν το «πράσινο φως»
Χιλιάδες πολίτες και επαγγελματίες συνεχίζουν να στρέφονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό, αναζητώντας λύση για τα χρέη τους προς τράπεζες, servicers, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία. Τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν ότι οι επιτυχείς ρυθμίσεις έχουν ξεπεράσει πλέον τις 60.000, ενώ οι συνολικές οφειλές που έχουν ενταχθεί στην πλατφόρμα φτάνουν τα 59,7 δισ. ευρώ.
Η πλατφόρμα του εξωδικαστικού έχει εξελιχθεί στο βασικό εργαλείο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους, ιδιαίτερα για όσους κινδυνεύουν με κατασχέσεις ή πλειστηριασμούς και αναζητούν μια πιο μακροχρόνια και βιώσιμη ρύθμιση.
Σύμφωνα με την έκθεση προόδου για τον Απρίλιο του 2026, μόνο μέσα σε έναν μήνα πραγματοποιήθηκαν 2.172 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις χρεών ύψους 588 εκατ. ευρώ. Συνολικά, οι ρυθμισμένες οφειλές ανέρχονται πλέον στα 18,64 δισ. ευρώ.
Κούρεμα μέχρι και 40%
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν τα «κουρέματα» και οι μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής που προσφέρει ο μηχανισμός. Για τα χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς – δηλαδή τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων – το μέσο «κούρεμα» φτάνει το 28,5%, ενώ σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνά ακόμη και το 30% ή 40%, κυρίως σε καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια. Για οφειλές προς το Δημόσιο, το μέσο ποσοστό διαγραφής κινείται κοντά στο 13,5%.
Παράλληλα, οι δόσεις γίνονται πιο «ανάλαφρες» λόγω της μεγάλης διάρκειας αποπληρωμής. Στα στεγαστικά δάνεια η μέση διάρκεια φτάνει τα 25 χρόνια, στα επιχειρηματικά τα 19 χρόνια και στα καταναλωτικά περίπου τα 14 χρόνια. Για χρέη προς το Δημόσιο η μέση διάρκεια αποπληρωμής είναι τα 16 έτη.
Οι περισσότεροι που προσφεύγουν στον εξωδικαστικό είναι επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις. Σχεδόν το 59% των οφειλών που έχουν ενταχθεί στην πλατφόρμα αφορά φυσικά πρόσωπα με επαγγελματική δραστηριότητα, ενώ ακολουθούν τα νομικά πρόσωπα και τα φυσικά πρόσωπα χωρίς επαγγελματική ιδιότητα.
Η πιο συνηθισμένη κατηγορία χρεών αφορά ποσά από 50.000 έως 200.000 ευρώ, όπου συγκεντρώνεται περίπου το 39% των αιτήσεων. Ωστόσο, ιδιαίτερα υψηλό παραμένει και το ποσοστό των πολύ μεγάλων οφειλών, άνω του 1 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε πάνω από 32 δισ. ευρώ συνολικά.
Οι οφειλέτες που θέλουν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό πρέπει να γνωρίζουν ότι η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας. Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση, δηλώνει όλα τα εισοδήματα, τις οφειλές και την περιουσιακή του κατάσταση και στη συνέχεια οι πιστωτές εξετάζουν την πρόταση ρύθμισης.
Σημαντικό ρόλο παίζει η πραγματική οικονομική δυνατότητα αποπληρωμής. Αυτό φαίνεται και από τα στοιχεία των απορρίψεων. Ο βασικότερος λόγος που απορρίπτονται αιτήσεις από τράπεζες και servicers είναι ότι κρίνεται πως ο οφειλέτης δεν μπορεί να εξυπηρετήσει ούτε τη νέα ρύθμιση. Άλλες αιτίες είναι το ιστορικό αθέτησης προηγούμενων ρυθμίσεων ή η ύπαρξη ενήμερων οφειλών που δεν θεωρείται ότι χρειάζονται νέα ρύθμιση.
Από την άλλη πλευρά, αρκετοί είναι και οι ίδιοι οι οφειλέτες που τελικά απορρίπτουν τις προτάσεις που λαμβάνουν. Στις πολυμερείς διαπραγματεύσεις περίπου το 19% των προτάσεων απορρίπτεται από τους ίδιους τους δανειολήπτες, κυρίως επειδή θεωρούν ότι οι δόσεις παραμένουν υψηλές ή ότι η πρόταση δεν είναι συμφέρουσα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών. Μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί περισσότερες από 11.800 αιτήσεις από οικονομικά ευάλωτους οφειλέτες και έχουν επιτευχθεί σχεδόν 7.000 ρυθμίσεις. Παράλληλα, συνεχίζεται και η χρήση του μέτρου της προκαταβολής για την αναστολή πλειστηριασμών, δίνοντας προσωρινή «ανάσα» σε όσους κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους.
Το επόμενο διάστημα το οικονομικό επιτελείο αναμένει ακόμη μεγαλύτερη κινητικότητα στην πλατφόρμα, καθώς οι πιέσεις από ληξιπρόθεσμα χρέη αυξάνονται και όλο και περισσότεροι οφειλέτες αναζητούν λύσεις πριν βρεθούν αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
