Politica 89.8
IRIS στα καταστήματα: Γιατί οι περισσότεροι συνεχίζουν να πληρώνουν με κάρτα
Οι καταναλωτές επιμένουν στις κάρτες και τα mobile wallets, καθώς τα bonus, η ταχύτητα και η συνήθεια κρατούν ακόμη χαμηλά τη χρήση των άμεσων τραπεζικών πληρωμών.
Παρότι η δυνατότητα πληρωμών μέσω IRIS στα φυσικά καταστήματα είναι πλέον υποχρεωτική για χιλιάδες επιχειρήσεις, οι περισσότεροι καταναλωτές εξακολουθούν να βγάζουν… την κάρτα από το πορτοφόλι ή να πληρώνουν με το κινητό τους μέσω wallet.
Σούπερ μάρκετ, καφέ, φαρμακεία και μικρά καταστήματα έχουν πλέον τη δυνατότητα να δέχονται πληρωμές μέσω IRIS, ωστόσο στην καθημερινότητα η χρήση του παραμένει περιορισμένη. Τα στοιχεία του πρώτου πενταμήνου του 2026 δείχνουν ότι οι πληρωμές με IRIS σε φυσικά καταστήματα έφτασαν μόλις τις 270.000 συναλλαγές, συνολικής αξίας περίπου 11 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, οι κάρτες εξακολουθούν να κυριαρχούν απόλυτα στις συναλλαγές. Μόνο το 2025 οι πληρωμές με κάρτες στην Ελλάδα άγγιξαν τα 2,7 δισ. συναλλαγές, με συνολική αξία σχεδόν 120 δισ. ευρώ.
Τι είναι το IRIS και πώς λειτουργεί
Το IRIS είναι σύστημα άμεσων πληρωμών που επιτρέπει μεταφορά χρημάτων απευθείας από τραπεζικό λογαριασμό σε λογαριασμό, χωρίς να μεσολαβεί κάρτα. Στα φυσικά καταστήματα η πληρωμή γίνεται συνήθως ως εξής:
ο καταναλωτής ανοίγει το mobile banking,
επιλέγει πληρωμή IRIS,
σκανάρει το QR Code του POS,
εγκρίνει τη συναλλαγή.
Η χρέωση γίνεται άμεσα από τον λογαριασμό του και ο έμπορος πληρώνεται επίσης άμεσα.
Γιατί δεν έχει «κολλήσει» ακόμα στην αγορά
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι καταναλωτές έχουν ήδη συνηθίσει τις ανέπαφες πληρωμές με κάρτα ή κινητό.
Με ένα απλό «tap» ολοκληρώνεται η συναλλαγή σε λίγα δευτερόλεπτα. Αντίθετα, στο IRIS απαιτούνται περισσότερα βήματα μέσα από το mobile banking, κάτι που αρκετοί θεωρούν πιο χρονοβόρο.
Παράλληλα, οι τράπεζες εξακολουθούν να δίνουν bonus, πόντους και επιστροφές χρημάτων κυρίως μέσω καρτών. Έτσι, ο καταναλωτής δεν έχει ακόμη ουσιαστικό κίνητρο να αλλάξει συνήθειες.
Πού κερδίζει έδαφος το IRIS
Διαφορετική εικόνα εμφανίζει το ηλεκτρονικό εμπόριο. Στα online καταστήματα οι πληρωμές με IRIS αυξάνονται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς.
Στο πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026:
οι συναλλαγές μέσω IRIS στο e-commerce έφτασαν τα 5,3 εκατ.,
καταγράφοντας αύξηση 51%,
ενώ η αξία τους άγγιξε τα 458 εκατ. ευρώ.
Οι καταναλωτές φαίνεται ότι εξοικειώνονται πιο εύκολα με τη χρήση του στις ηλεκτρονικές αγορές, όπου η επιλογή εμφανίζεται πιο καθαρά κατά την πληρωμή.
Τι κερδίζουν οι επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις πληρώνουν χαμηλότερες προμήθειες στις συναλλαγές μέσω IRIS σε σχέση με τις κάρτες, αν και η διαφορά παραμένει σχετικά μικρή.
Τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι αν οι χρεώσεις μειωθούν περισσότερο και συνδυαστούν με επιβραβεύσεις προς τους καταναλωτές, τότε το IRIS θα μπορέσει να αποκτήσει μεγαλύτερη διείσδυση στην αγορά.
Το μεγάλο στοίχημα των τραπεζών
Για τις τράπεζες και την ευρωπαϊκή αγορά πληρωμών, το IRIS θεωρείται το πρώτο μεγάλο βήμα προς τις λεγόμενες «account-to-account» πληρωμές, δηλαδή συναλλαγές που γίνονται απευθείας μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών.
Η Ευρώπη επιδιώκει τα επόμενα χρόνια να μειώσει σταδιακά την εξάρτηση από τα διεθνή δίκτυα καρτών, ωστόσο η μετάβαση δεν φαίνεται εύκολη.
Όπως παραδέχονται στελέχη της αγοράς, για να αλλάξει η καθημερινή συνήθεια των πολιτών θα χρειαστούν:
πιο γρήγορη εμπειρία χρήσης,
καλύτερα bonus και επιβραβεύσεις,
αλλά και μεγαλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών για το πώς λειτουργεί το IRIS.
