Politica 89.8
Κρίση στη Μέση Ανατολή: Γιατί οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές κερδίζουν και οι αμερικανικές χάνουν έδαφος
Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή λειτουργεί για ακόμη μία φορά ως καταλύτης αναδιανομής κερδών στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλών αποδόσεων για τον κλάδο, αλλά όχι με ομοιόμορφο τρόπο. Οι πετρελαϊκές εταιρείες βλέπουν τα αποτελέσματά τους να ενισχύονται, ωστόσο οι αποκλίσεις μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών είναι πλέον εμφανείς.
Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι πέντε μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες παγκοσμίως συγκέντρωσαν συνολικά κέρδη που έφτασαν τα 19,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Το μέγεθος αυτό αποτυπώνει τη δυναμική που δημιουργεί η άνοδος των τιμών, αλλά και τις ευκαιρίες που ανοίγονται για όσους μπορούν να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τη μεταβλητότητα της αγοράς.
Ευρωπαϊκή υπεροχή στα αποτελέσματα
Στην κορυφή της κερδοφορίας βρίσκονται οι ευρωπαϊκές εταιρείες, οι οποίες εμφανίζουν εντυπωσιακές επιδόσεις. Η BP καταγράφει ισχυρή επιστροφή στην κερδοφορία, με καθαρά κέρδη που αγγίζουν τα 3,842 δισεκατομμύρια δολάρια στο τρίμηνο, έναντι μόλις 687 εκατομμυρίων την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η αύξηση αυτή, που ξεπερνά το 450%, αναδεικνύει την ικανότητα της εταιρείας να επωφεληθεί από τις συνθήκες της αγοράς.
Η TotalEnergies κινείται επίσης σε υψηλά επίπεδα, με κέρδη περίπου 5,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων και σημαντική ενίσχυση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η Repsol παρουσιάζει ακόμη πιο έντονη ποσοστιαία άνοδο, καθώς τα καθαρά της κέρδη φτάνουν τα 929 εκατομμύρια ευρώ, αυξημένα κατά 154% σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν, παρά το γεγονός ότι υπολείπονται των επιδόσεων του 2024.
Η ιταλική Eni εμφανίζει πιο συγκρατημένη εικόνα, με κέρδη περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ και μικρή υποχώρηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η διαφοροποίηση αυτή δείχνει ότι ακόμη και εντός της Ευρώπης, οι επιδόσεις εξαρτώνται από τη δομή των δραστηριοτήτων και την έκθεση σε συγκεκριμένες αγορές.
Η αγορά αναμένει με ενδιαφέρον και τα αποτελέσματα της Shell, τα οποία θα αποτυπώσουν αν η ανοδική πορεία των τιμών μεταφράζεται σε αντίστοιχη ενίσχυση κερδοφορίας και για τον βρετανικό κολοσσό.
Πίεση στους αμερικανικούς κολοσσούς
Σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή εικόνα, οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες εμφανίζουν σημαντικές απώλειες. Η Exxon Mobil και η Chevron καταγράφουν μείωση κερδών κατά το πρώτο τρίμηνο, παρά το ευνοϊκό περιβάλλον τιμών. Η Exxon βλέπει τα καθαρά της κέρδη να υποχωρούν κατά 45%, ενώ η Chevron καταγράφει πτώση της τάξης του 36% σε ετήσια βάση.
Η εικόνα αυτή αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που σχετίζονται με τις επιχειρησιακές και χρηματοοικονομικές συνθήκες του πολέμου. Η Exxon επηρεάζεται άμεσα από τη μείωση της παραγωγής, με περίπου το 15% της δραστηριότητάς της να πλήττεται από τις εξελίξεις. Η πιθανότητα παρατεταμένου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ εντείνει τις ανησυχίες, καθώς θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά την παραγωγή στη Μέση Ανατολή και να επηρεάσει τις ροές πετρελαίου.
Ταυτόχρονα, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις επηρεάζουν τη λογιστική αποτύπωση των εσόδων. Η Exxon διοχέτευσε μεγάλες ποσότητες πετρελαίου σε αγορές με αυξημένες ανάγκες, αλλά τα έσοδα από αυτές τις αποστολές δεν καταγράφηκαν στο ίδιο τρίμηνο. Η χρήση εργαλείων αντιστάθμισης κινδύνου δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, οδηγώντας σε λογιστικές ζημίες που προσεγγίζουν τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια, αποτέλεσμα κυρίως χρονικής υστέρησης.
Επιπλέον, πρόσθετες επιβαρύνσεις προέκυψαν από κλεισμένες θέσεις αντιστάθμισης που δεν αντισταθμίστηκαν από φυσικές παραδόσεις, εντείνοντας την πίεση στα αποτελέσματα. Η διοίκηση της εταιρείας εκτιμά ότι οι επιπτώσεις αυτές είναι προσωρινές και θα αντιστραφούν στα επόμενα τρίμηνα, όταν ολοκληρωθούν οι παραδόσεις.
Ανάκαμψη και χρονικές υστερήσεις στην αγορά
Η αποκατάσταση των ροών πετρελαίου μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης δεν αναμένεται άμεσα. Ακόμη και με την επαναλειτουργία των βασικών θαλάσσιων διαδρομών, απαιτούνται εβδομάδες για την πλήρη ομαλοποίηση της αγοράς. Ο χρόνος μεταφοράς και διανομής παραμένει κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει τα οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών.
Η Chevron, αν και λιγότερο εκτεθειμένη στη Μέση Ανατολή, δεν μένει ανεπηρέαστη. Η γεωγραφική διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων της περιορίζει τις απώλειες, αλλά δεν αποτρέπει τη συνολική υποχώρηση της κερδοφορίας. Οι επιπτώσεις της αστάθειας διαχέονται σε ολόκληρο τον κλάδο, ανεξαρτήτως γεωγραφικής παρουσίας.
Η συνολική εικόνα επιβεβαιώνει ότι η αγορά πετρελαίου παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι διακυμάνσεις στις τιμές, οι διαταραχές στις ροές και οι διαφοροποιήσεις στην κερδοφορία αποτελούν άμεσες συνέπειες της αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Για τις εταιρείες, τους επενδυτές και τους καταναλωτές, η παρακολούθηση αυτών των εξελίξεων αποτελεί βασικό δείκτη για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και των ενεργειακών αγορών.
Πηγή: nemmoney.gr
