Politica 89.8
Με αναδρομική ισχύ η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα «κόκκινα δάνεια» του Νόμου Κατσέλη
Αναδρομική ισχύ στον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη «κλειδώνει», σύμφωνα με πληροφορίες, η εισήγηση της απόφασης της Ολομέλειας του Άρειος Πάγος, η οποία αναμένεται να καθαρογραφεί και να δημοσιοποιηθεί το αμέσως επόμενο διάστημα. Η εξέλιξη αυτή αλλάζει ριζικά τα δεδομένα για τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, καθώς επεκτείνει σημαντικά το εύρος των επιπτώσεων.
Την ίδια στιγμή σημαντική ανάσα για χιλιάδες νοικοκυριά φέρνει η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια που έχουν ρυθμιστεί με τον Νόμος Κατσέλη. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο τόκος δεν θα υπολογίζεται πλέον πάνω στο συνολικό άληκτο κεφάλαιο, αλλά μόνο πάνω στη μηνιαία δόση που έχει ορίσει το δικαστήριο. Μάλιστα, όλα δείχνουν ότι η νέα ερμηνεία θα έχει αναδρομική ισχύ.
Για τους δανειολήπτες αυτό μεταφράζεται σε τριπλό όφελος: μικρότερη μηνιαία δόση, χαμηλότερο συνολικό ποσό αποπληρωμής και δυνατότητα επιστροφής ή συμψηφισμού ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.
Πώς αλλάζει η δόση στην πράξη
Με το παλιό σύστημα, ακόμη και μετά από δικαστική ρύθμιση, το ποσό που απέμενε προς αποπληρωμή αντιμετωπιζόταν σαν νέο δάνειο και εκτοκιζόταν στο σύνολό του. Αυτό οδηγούσε σε σημαντική επιβάρυνση, ειδικά όταν τα επιτόκια αυξήθηκαν την περίοδο 2022-2024.
Παράδειγμα:
Δάνειο 100.000 ευρώ, με επιτόκιο 3% και διάρκεια 20 ετών.
Με τον μέχρι σήμερα τρόπο υπολογισμού, η συνολική οφειλή έφθανε περίπου τις 135.000 ευρώ και η δόση διαμορφωνόταν κοντά στα 560 ευρώ. Με τον νέο τρόπο, όπου ο τόκος επιβαρύνει μόνο τη μηνιαία δόση, οι συνολικοί τόκοι περιορίζονται περίπου στις 3.000 ευρώ για όλη την 20ετία και η δόση πέφτει κοντά στα 416 ευρώ. Η διαφορά είναι εντυπωσιακή: περίπου 140 ευρώ λιγότερα τον μήνα και εξοικονόμηση δεκάδων χιλιάδων ευρώ σε βάθος χρόνου.
Τι γίνεται με τα «κουρεμένα» δάνεια
Το όφελος είναι ακόμη μεγαλύτερο σε περιπτώσεις προστασίας πρώτης κατοικίας, όπου το δικαστήριο είχε μειώσει την οφειλή στην εμπορική αξία του ακινήτου.
Αν, για παράδειγμα, από οφειλή 150.000 ευρώ το δικαστήριο όρισε αποπληρωμή 100.000 ευρώ, μέχρι σήμερα το ποσό αυτό εκτοκιζόταν σαν νέο κεφάλαιο. Με τη νέα ερμηνεία, το «κουρεμένο» ποσό δεν επιβαρύνεται με τον ίδιο τρόπο, με αποτέλεσμα μικρότερο τελικό υπόλοιπο και χαμηλότερες δόσεις.
Ποιοι μπορούν να πάρουν επιστροφή χρημάτων
Η αναδρομικότητα της απόφασης ανοίγει τον δρόμο για επανυπολογισμό των τόκων που έχουν ήδη πληρωθεί. Όσοι δανειολήπτες:
συνέχισαν να πληρώνουν κανονικά τις δόσεις τους,
επιβαρύνθηκαν από αυξήσεις επιτοκίων τα προηγούμενα χρόνια,
ή έχουν ήδη εξοφλήσει σημαντικό μέρος της ρύθμισης,
ενδέχεται να δικαιούνται επιστροφή ποσών ή συμψηφισμό με μελλοντικές δόσεις, εφόσον διαπιστωθεί ότι χρεώθηκαν επιπλέον τόκοι.
Τι πρέπει να κάνουν οι δανειολήπτες
Μόλις δημοσιευθεί η καθαρογραμμένη απόφαση, οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης θα κληθούν να προχωρήσουν σε νέο υπολογισμό. Οι δανειολήπτες καλό είναι:
Να ζητήσουν αναλυτική καρτέλα οφειλής.
Να ελέγξουν πώς έχουν υπολογιστεί οι τόκοι μέχρι σήμερα.
Να συμβουλευτούν νομικό ή οικονομικό σύμβουλο, αν προκύπτει σημαντική διαφορά.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, το 75%-80% των δανείων που είχαν ενταχθεί στον νόμο ήταν κυμαινόμενου επιτοκίου. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι δανειολήπτες είχαν δει τη δόση τους να αυξάνεται όταν ανέβηκαν τα επιτόκια. Με τη νέα φόρμουλα, ο κίνδυνος «φουσκώματος» της οφειλής περιορίζεται δραστικά.
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου επαναφέρει, σύμφωνα με νομικούς κύκλους, τον κοινωνικό και προστατευτικό χαρακτήρα της ρύθμισης. Για τα νοικοκυριά που προστάτευσαν την πρώτη κατοικία τους και αγωνίζονται να τη διατηρήσουν, η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς τεχνική: σημαίνει χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση, μικρότερο συνολικό χρέος και –σε αρκετές περιπτώσεις– χρήματα πίσω.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η εφαρμογή της απόφασης θα δείξει στην πράξη το ακριβές μέγεθος του οφέλους για κάθε δανειολήπτη.
