Μπλόκο στην ιατροφαρμακευτική κάλυψη για 400.000 επαγγελματίες και αγρότες – Ποιοι κινδυνεύουν και τι πρέπει να κάνουν τώρα

Από την 1η Μαρτίου αλλάζουν τα δεδομένα για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες που έχουν ανοιχτούς λογαριασμούς με τον e-ΕΦΚΑ.
Όσοι διατηρούν οφειλές άνω των 100 ευρώ και δεν τις εξοφλήσουν ή δεν τις ρυθμίσουν έως τις 28 Φεβρουαρίου, θα βρεθούν χωρίς ασφαλιστική ικανότητα για το νέο ασφαλιστικό έτος (1/3/2026 – 28/2/2027), με άμεσο αντίκτυπο στην ιατροφαρμακευτική τους κάλυψη.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι δεν θα έχουν πλήρη ιατροφαρμακευτική κάλυψη. Θα μπορούν μεν να απευθύνονται στα δημόσια νοσοκομεία και στις μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, όμως δεν θα δικαιούνται αποζημίωση για φάρμακα, εξετάσεις και ιατρικές πράξεις μέσω του ΕΟΠΥΥ. Δηλαδή, χάνεται η δυνατότητα συνταγογράφησης με συμμετοχή, οι εξετάσεις σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, καθώς και η κάλυψη για νοσηλεία σε ιδιωτικές κλινικές.
Το όριο των 100 ευρώ που «καίει»
Το πιο κρίσιμο σημείο είναι το χαμηλό όριο οφειλής. Για να δοθεί ετήσια ασφαλιστική ικανότητα, οι συνολικές εκκρεμότητες προς e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ για τα έτη 2017–2025 δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 100 ευρώ. Ακόμη και ένα μικρό υπόλοιπο μπορεί να μπλοκάρει την ανανέωση.
Όσοι χρωστούν περισσότερα, έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τις οφειλές τους σε έως 24 δόσεις. Σε αυτή την περίπτωση δεν χάνουν εντελώς την κάλυψη, αλλά λαμβάνουν μηνιαία ασφαλιστική ικανότητα, η οποία ανανεώνεται κάθε μήνα εφόσον πληρώνεται κανονικά η δόση. Αν η ρύθμιση «σπάσει», διακόπτεται και η κάλυψη.
Ποιοι επηρεάζονται
Η ρύθμιση αφορά κυρίως μη μισθωτούς – δηλαδή επαγγελματίες με «μπλοκάκι», αυτοαπασχολούμενους και αγρότες. Για να έχουν ασφαλιστική ικανότητα πρέπει να πληρούν δύο βασικές προϋποθέσεις: να έχουν τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο έτος και να έχουν τακτοποιήσει τις εισφορές τους.
Για τους μισθωτούς ισχύει διαφορετικός κανόνας: απαιτούνται τουλάχιστον 50 ημέρες εργασίας το 2025 ή στο τελευταίο 12μηνο. Αν δεν εμφανίζονται τα απαραίτητα ένσημα, θα πρέπει να γίνει έλεγχος με τον εργοδότη και, αν χρειαστεί, παρέμβαση από την αρμόδια υπηρεσία.
Η «παγίδα» που πολλοί αγνοούν
Πολλοί ασφαλισμένοι θεωρούν ότι με το που πληρώσουν το ποσό που οφείλουν, η ασφαλιστική τους ικανότητα επανέρχεται αυτόματα. Αυτό όμως δεν ισχύει. Ακόμη κι αν η πληρωμή γίνει ηλεκτρονικά – μέσω IRIS, myEFKA ή ΔΙΑΣ – απαιτείται επιπλέον ενέργεια.
Μετά την εξόφληση ή την ένταξη σε ρύθμιση, ο ασφαλισμένος πρέπει να υποβάλει αίτημα για «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς» στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ ή να απευθυνθεί σε Τοπική Διεύθυνση. Χωρίς αυτή τη διαδικασία, το σύστημα δεν ενεργοποιεί την κάλυψη. Αυτό το βήμα είναι που έχει δημιουργήσει τη μεγαλύτερη σύγχυση, καθώς αρκετοί θεωρούν ότι η ενημέρωση γίνεται αυτόματα. Στην πράξη, όμως, η ενεργοποίηση απαιτεί αίτηση.
Τι πρέπει να κάνουν άμεσα
Το πρώτο βήμα είναι ο έλεγχος της κατάστασης μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ. Εκεί φαίνεται αν υπάρχει ενεργή κάλυψη, μέχρι πότε ισχύει και ποια είναι η αιτία ενδεχόμενης διακοπής.
Στη συνέχεια, όσοι έχουν οφειλές πρέπει να επιλέξουν αν θα τις εξοφλήσουν πλήρως ή αν θα μπουν σε ρύθμιση. Η πλήρης εξόφληση οδηγεί σε ετήσια ασφαλιστική ικανότητα, ενώ η ρύθμιση σε μηνιαία. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται αίτηση ενεργοποίησης.
Για τον μήνα Μάρτιο προβλέπεται διευκόλυνση, καθώς οι ασφαλισμένοι μπορούν να εξυπηρετηθούν από οποιαδήποτε Τοπική Διεύθυνση, ανεξάρτητα από την περιοχή υπαγωγής τους. Παράλληλα, λειτουργεί το ενιαίο τηλεφωνικό κέντρο 1555 για πληροφορίες.