Politica 89.8
Νέα σύνταξη για χιλιάδες εργαζόμενους – Τι αλλάζει στα επαγγελματικά ταμεία
Μια νέα δυνατότητα συμπληρωματικής σύνταξης για χιλιάδες εργαζόμενους, επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους φέρνει το νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί στο Υπουργικό Συμβούλιο της ερχόμενης Τρίτης από την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει νέα ώθηση στον λεγόμενο δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, δηλαδή στα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα που λειτουργούν συμπληρωματικά προς τη σύνταξη του ΕΦΚΑ. Στόχος είναι περισσότεροι εργαζόμενοι να αποκτήσουν πρόσβαση σε ένα πρόσθετο αποταμιευτικό «κουμπαρά» για τα χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει μια σειρά από παρεμβάσεις που φιλοδοξούν να κάνουν τα επαγγελματικά ταμεία πιο προσιτά και πιο ελκυστικά, ενώ παράλληλα επιχειρούν να λύσουν προβλήματα που είχαν αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σχετικά με τη λειτουργία και τη φορολόγησή τους.
Ανοίγουν τα ταμεία για όλους
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δημιουργία των λεγόμενων «ανοιχτών» Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Μέχρι σήμερα τα περισσότερα επαγγελματικά ταμεία αφορούσαν μεγάλες επιχειρήσεις ή συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους. Στην πράξη, ένας εργαζόμενος σε μια μικρή επιχείρηση ή ένας ελεύθερος επαγγελματίας είχε ελάχιστες δυνατότητες συμμετοχής.
Με το νέο πλαίσιο αυτό αλλάζει. Οι εργαζόμενοι μικρών επιχειρήσεων, οι αυτοαπασχολούμενοι, οι επιστήμονες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα μπορούν να συμμετέχουν σε ανοιχτά επαγγελματικά ταμεία χωρίς να απαιτείται η δημιουργία ξεχωριστού φορέα για κάθε κλάδο ή εργοδότη.
Στο υπουργείο Εργασίας εκτιμούν ότι η παρέμβαση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των ασφαλισμένων στα ΤΕΑ μέσα στα επόμενα χρόνια, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών επιχειρήσεων είναι μικρού μεγέθους.
Τι είναι η επαγγελματική ασφάλιση
Η επαγγελματική ασφάλιση λειτουργεί συμπληρωματικά προς την κύρια και την επικουρική σύνταξη. Ο εργαζόμενος και, σε αρκετές περιπτώσεις, ο εργοδότης καταβάλλουν εισφορές σε ένα επαγγελματικό ταμείο. Τα χρήματα αυτά επενδύονται και δημιουργούν ένα ατομικό κεφάλαιο, το οποίο επιστρέφεται στον ασφαλισμένο όταν συνταξιοδοτηθεί είτε με τη μορφή εφάπαξ παροχής είτε με τη μορφή πρόσθετης σύνταξης.
Η λογική είναι ότι ο ασφαλισμένος δημιουργεί σταδιακά μια πρόσθετη πηγή εισοδήματος για την περίοδο μετά την αποχώρησή του από την εργασία.
Νέος τρόπος φορολόγησης
Ένα από τα βασικά ζητήματα που επιδιώκει να λύσει το νομοσχέδιο αφορά τη φορολόγηση των παροχών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην υιοθέτηση ενός νέου συστήματος που θα συνδέει τη φορολογική μεταχείριση κυρίως με την ηλικία κατά την οποία ο ασφαλισμένος λαμβάνει τα χρήματά του.
Με απλά λόγια, το οικονομικό όφελος θα είναι μεγαλύτερο για όσους παραμένουν στο σύστημα μέχρι τη συνταξιοδότηση και δεν προχωρούν σε πρόωρη αποχώρηση. Η φιλοσοφία της αλλαγής είναι να ενισχυθεί ο πραγματικός συνταξιοδοτικός χαρακτήρας των επαγγελματικών ταμείων και να ενθαρρυνθεί η μακροχρόνια αποταμίευση. Παράλληλα εξετάζονται πρόσθετα φορολογικά κίνητρα για εργαζομένους και επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε τέτοια προγράμματα.
Μεταφορά δικαιωμάτων χωρίς απώλειες
Σημαντική αλλαγή φέρνει και η πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Σήμερα ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργοδότη ή επαγγελματική δραστηριότητα συχνά αντιμετωπίζει δυσκολίες ως προς τη συνέχιση της συμμετοχής του στο ίδιο επαγγελματικό ταμείο.
Με το νέο σύστημα οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να μεταφέρουν τα δικαιώματά τους και το ασφαλιστικό τους κεφάλαιο από ένα ταμείο σε άλλο χωρίς να χάνουν εισφορές ή επενδυτικές αποδόσεις. Η αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε μια αγορά εργασίας όπου οι μετακινήσεις εργαζομένων είναι πλέον πολύ συχνότερες σε σχέση με το παρελθόν.
Τι ισχύει σήμερα
Παρά τις προσπάθειες των τελευταίων ετών, η επαγγελματική ασφάλιση παραμένει σχετικά περιορισμένη στην Ελλάδα.
Σήμερα λειτουργούν περίπου 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, τα οποία καλύπτουν περίπου 55.000 εργαζομένους. Τα περιουσιακά στοιχεία που διαχειρίζονται αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ελληνικού ΑΕΠ.
Η εικόνα αυτή απέχει σημαντικά από όσα ισχύουν στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα επαγγελματικά ταμεία αποτελούν βασικό πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος και διαχειρίζονται κεφάλαια δισεκατομμυρίων ευρώ.
Γιατί προωθείται τώρα η μεταρρύθμιση
Το δημογραφικό πρόβλημα και η γήρανση του πληθυσμού βρίσκονται πίσω από τη νέα πρωτοβουλία. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα σε όλη την Ευρώπη δέχονται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις, καθώς μειώνεται ο αριθμός των εργαζομένων που χρηματοδοτούν τις συντάξεις και αυξάνεται ο αριθμός των συνταξιούχων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης δεν υποκαθιστά τη δημόσια κοινωνική ασφάλιση, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά, προσφέροντας στους εργαζόμενους ένα επιπλέον δίχτυ προστασίας για το μέλλον.
Με την παρουσίαση του νομοσχεδίου στο Υπουργικό Συμβούλιο ξεκινά ουσιαστικά η αντίστροφη μέτρηση για μια σημαντική αναμόρφωση του θεσμού των επαγγελματικών ταμείων, με στόχο να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια «δεύτερη σύνταξη» πολύ περισσότεροι εργαζόμενοι από όσους καλύπτονται σήμερα.
