Politica 89.8
Νέο τοπίο σε συντάξεις και εισφορές από το 2026 – Δέκα αλλαγές που τίθενται σε εφαρμογή
Με την έναρξη του 2026 τίθεται σε εφαρμογή δέκα αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα το εισόδημα συνταξιούχων, ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών.
Οι παρεμβάσεις αφορούν τόσο τις συντάξεις όσο και τις ασφαλιστικές εισφορές, ενώ σε ξεχωριστό επίπεδο καταγράφονται μεταβολές στη φορολογική επιβάρυνση, οι οποίες αποτυπώνονται στα καθαρά ποσά που λαμβάνουν οι δικαιούχοι.
Το τελικό αποτέλεσμα για κάθε ασφαλισμένο ή συνταξιούχο εξαρτάται από το ύψος της παροχής, την ύπαρξη προσωπικής διαφοράς, την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλεγεί και το φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται.
Αυξήσεις στις κύριες συντάξεις και ο ρόλος της προσωπικής διαφοράς
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 οι κύριες συντάξεις αυξάνονται κατά 2,4%, ποσοστό που προκύπτει από τον μέσο όρο της μεταβολής του ΑΕΠ και του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή του προηγούμενου έτους. Η αύξηση αφορά όλους τους συνταξιούχους, ωστόσο δεν αποδίδεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιπτώσεις.
Το σύνολο της αναπροσαρμογής λαμβάνουν όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά τον Μάιο του 2016, καθώς και οι παλαιότεροι συνταξιούχοι που δεν έχουν προσωπική διαφορά ή έχουν μικρή, η οποία απορροφάται από την αύξηση. Αντίθετα, όσοι διατηρούν μεγαλύτερη προσωπική διαφορά λαμβάνουν το 50% της αύξησης, με την πλήρη απόδοση να μετατίθεται για το 2027.
Σε επίπεδο μεικτών ποσών, η αύξηση κυμαίνεται από 12 ευρώ για σύνταξη 500 ευρώ έως 36 ευρώ για σύνταξη 1.500 ευρώ, πριν από τις κρατήσεις υγείας, την ΕΑΣ και τον φόρο.
Η αναπροσαρμογή της Εθνικής Σύνταξης
Αύξηση κατά 2,4% καταγράφεται και στην Εθνική Σύνταξη, η οποία από το 2026 διαμορφώνεται στα 446,86 ευρώ. Το νέο ποσό αφορά όσους θα συνταξιοδοτηθούν εντός του 2025 και θα λάβουν σύνταξη από το νέο έτος και μετά.
Η Εθνική Σύνταξη αποτελεί τη βάση υπολογισμού για όλες τις περιπτώσεις μειώσεων που προβλέπει η νομοθεσία, είτε λόγω λιγότερων ετών ασφάλισης είτε λόγω μειωμένης σύνταξης ή αναπηρίας, με τις σχετικές περικοπές να εφαρμόζονται επί του αυξημένου ποσού.
Κατώτατες παροχές και ανώτατο πλαφόν
Η αύξηση της Εθνικής Σύνταξης επηρεάζει και την κατώτατη σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου ή συνταξιούχου. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το ελάχιστο ποσό που δικαιούνται οι επιζώντες σύζυγοι και τα τέκνα διαμορφώνεται επίσης στα 446,86 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, αναπροσαρμόζεται και το ανώτατο όριο καταβαλλόμενης σύνταξης, το οποίο από το 2026 φτάνει τα 5.362,32 ευρώ, επηρεάζοντας τις υψηλές συνταξιοδοτικές παροχές.
Ενίσχυση για τους ανασφάλιστους υπερήλικες
Αυξημένη εμφανίζεται από το 2026 και η σύνταξη των ανασφάλιστων υπερηλίκων που καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΑ. Το ποσό διαμορφώνεται στα 418,93 ευρώ και αφορά όσους έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους, δεν λαμβάνουν άλλη σύνταξη ή παροχή άνω των προβλεπόμενων ορίων και υποβάλλουν αίτηση μετά την 1η Ιανουαρίου 2025.
Νέα όρια στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων
Από το 2026 μεταβάλλονται τα όρια της Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, με αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να απαλλάσσονται πλήρως από την παρακράτηση ή να μετατάσσονται σε χαμηλότερο συντελεστή.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί σύνταξη ύψους 1.460 ευρώ, η οποία παύει πλέον να επιβαρύνεται με ΕΑΣ, οδηγώντας σε άμεση αύξηση του καθαρού μηνιαίου ποσού.
Αυξήσεις εισφορών για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 αυξάνονται κατά περίπου 2,4% οι ασφαλιστικές εισφορές για περίπου 1,4 εκατ. αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες. Η αναπροσαρμογή αφορά όλες τις ασφαλιστικές κατηγορίες και επηρεάζει την κύρια σύνταξη, την επικουρική ασφάλιση, το εφάπαξ και την υγειονομική περίθαλψη.
Αντίστοιχες επιβαρύνσεις για τους αγρότες
Αυξήσεις στις εισφορές προβλέπονται και για περίπου 600.000 αγρότες που ασφαλίζονται στον πρώην ΟΓΑ. Από το 2026 οι εισφορές κύριας σύνταξης και υγείας αναπροσαρμόζονται επίσης κατά 2,4%, με διαφοροποιήσεις ανά ασφαλιστική κατηγορία.
Επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας για το νέο έτος
Περίπου 2 εκατ. αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες καλούνται από τις αρχές του 2026 να επιλέξουν ασφαλιστική κατηγορία για το νέο έτος. Σε περίπτωση μη επιλογής, οι νέοι ασφαλισμένοι εντάσσονται αυτόματα στην κατώτατη κατηγορία, ενώ οι ήδη ασφαλισμένοι παραμένουν στην κατηγορία που είχαν επιλέξει.
Παράταση στο ισχύον καθεστώς υπολογισμού των συντάξεων
Για ένα ακόμη έτος αναβάλλεται η εφαρμογή του Δείκτη Μεταβολής Μισθών στον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών. Έτσι, για όσους συνταξιοδοτηθούν από το 2026 και μετά, η ανταποδοτική σύνταξη θα συνεχίσει να υπολογίζεται με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή για τα έτη ασφάλισης έως και το τέλος του 2026.
Φορολογικές ελαφρύνσεις και καθαρό όφελος
Ξεχωριστή επίδραση στο εισόδημα των συνταξιούχων έχει και η μείωση των φορολογικών συντελεστών από το 2026. Η παρέμβαση αυτή οδηγεί σε μηνιαίο καθαρό όφελος που ξεκινά από περίπου 11 ευρώ για χαμηλές συντάξεις και φτάνει ή και ξεπερνά τα 40 ευρώ στις υψηλότερες αποδοχές, με ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση στις περιπτώσεις καταβολής κύριας και επικουρικής σύνταξης.
