Politica 89.8
Νόμος Κατσέλη: Ποιοι κερδίζουν από την απόφαση του Αρείου Πάγου
Μια σημαντική οικονομική ανάσα για χιλιάδες νοικοκυριά φέρνει η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τα δάνεια που έχουν ρυθμιστεί μέσω του νόμου Κατσέλη. Η απόφαση αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, μειώνει το συνολικό χρέος πολλών δανειοληπτών και ανοίγει τον δρόμο για συμψηφισμό ποσών που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Η εξέλιξη αφορά δεκάδες χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο 3869/2010 και εξακολουθούν να εξυπηρετούν τη δικαστική ρύθμιση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας τους.
Τι αλλάζει με την απόφαση
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται πάνω στη μηνιαία δόση που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι πάνω στο συνολικό υπόλοιπο του δανείου.
Μέχρι σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και οι τράπεζες υπολόγιζαν τους τόκους με βάση ολόκληρο το ανεξόφλητο κεφάλαιο του δανείου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι οφειλέτες να πληρώνουν σημαντικά υψηλότερα ποσά σε βάθος χρόνου.
Με τη νέα ερμηνεία του Αρείου Πάγου, το ύψος των τόκων περιορίζεται σημαντικά, γεγονός που οδηγεί σε μικρότερο τελικό χρέος.
Ποιοι επηρεάζονται
Η απόφαση αφορά:
Δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη.
Υποθέσεις στις οποίες το δικαστήριο έχει ορίσει ρύθμιση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας.
Δάνεια που σήμερα διαχειρίζονται είτε τράπεζες είτε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Δεν αφορά όσους έχουν ρυθμίσει τα δάνειά τους μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού ή άλλων προγραμμάτων εκτός του νόμου Κατσέλη.
Τι κερδίζουν οι οφειλέτες
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η συνολική ελάφρυνση για τους δανειολήπτες μπορεί να προσεγγίσει το 1 δισ. ευρώ. Το όφελος για κάθε οφειλέτη θα εξαρτηθεί από:
το ύψος του δανείου,
τη διάρκεια της ρύθμισης,
το επιτόκιο,
τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί.
Σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορά μπορεί να ανέρχεται σε χιλιάδες ευρώ.
Θα πάρουν πίσω χρήματα;
Οι δανειολήπτες δεν πρόκειται να λάβουν τα ποσά σε μετρητά. Τα χρήματα που θεωρούνται πλέον «αχρεωστήτως καταβληθέντα» θα συμψηφιστούν με το υπόλοιπο της οφειλής τους.
Αυτό σημαίνει ότι:
θα μειωθεί το χρέος που απομένει,
μπορεί να συντομευθεί η διάρκεια αποπληρωμής,
ή να περιοριστεί το τελικό ποσό που θα καταβάλουν μέχρι το τέλος της ρύθμισης.
Τι πρέπει να κάνουν τώρα
Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους δανειολήπτες να μην περιμένουν παθητικά την εφαρμογή της απόφασης.
Το πρώτο βήμα είναι να ζητήσουν αναλυτική καρτέλα της οφειλής τους και να προχωρήσουν σε επανυπολογισμό των τόκων με τη βοήθεια δικηγόρου, οικονομολόγου ή άλλου ειδικού συμβούλου.
Στη συνέχεια μπορούν να αποστείλουν εξώδικο προς τον servicer ή την τράπεζα ζητώντας τον συμψηφισμό των ποσών που προκύπτουν από τη νέα νομολογία.
Με τον τρόπο αυτό κατοχυρώνουν τα δικαιώματά τους και αποφεύγουν πιθανά λάθη κατά τον επανυπολογισμό.
Τι σημαίνει για τους servicers
Η απόφαση προκαλεί σημαντικές απώλειες στα χαρτοφυλάκια των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, καθώς μειώνονται οι προσδοκώμενες εισπράξεις από τόκους.
Οι εκτιμήσεις της αγοράς ανεβάζουν την απώλεια εσόδων κοντά στα 940 εκατ. ευρώ για τα δάνεια που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη και βρίσκονται σε τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής».
Παρά το μεγάλο κόστος, τραπεζικές πηγές θεωρούν ότι το πλήγμα μπορεί να απορροφηθεί χωρίς να δημιουργηθεί ζήτημα ενεργοποίησης των κρατικών εγγυήσεων.
Η επόμενη μέρα
Με τη δημοσίευση της καθαρογραμμένης απόφασης ξεκινά η διαδικασία προσαρμογής των συστημάτων τραπεζών και servicers στα νέα δεδομένα. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί στην πράξη ο τρόπος με τον οποίο θα γίνουν οι συμψηφισμοί και οι αναπροσαρμογές των οφειλών.
Για χιλιάδες δανειολήπτες, πάντως, η απόφαση του Αρείου Πάγου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δικαστικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, καθώς μειώνει το βάρος των χρεών και ενισχύει την προστασία που επιδίωκε εξαρχής να προσφέρει ο νόμος Κατσέλη.
