Παρακράτηση έως και το 10% της σύνταξης για λάθος πληρωμές – Τι αλλάζει για χιλιάδες συνταξιούχους

Νέος τρόπος επιστροφής χρημάτων που καταβλήθηκαν κατά λάθος σε συνταξιούχους και ασφαλισμένους φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.
Η νέα διάταξη αφορά τις λεγόμενες «αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές», δηλαδή ποσά συντάξεων ή άλλων επιδομάτων που καταβλήθηκαν από τον e-ΕΦΚΑ χωρίς να δικαιούνται τελικά οι ασφαλισμένοι.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ασφαλιστικός φορέας θα μπορεί να αναζητά τα χρήματα μέσω παρακράτησης από τις μελλοντικές συντάξεις.
Στόχος της ρύθμισης είναι να μπει ένα ενιαίο πλαίσιο στην επιστροφή των χρημάτων, ώστε να αποφεύγονται μεγάλες και αιφνίδιες οικονομικές επιβαρύνσεις για τους συνταξιούχους.
Πόσα χρήματα θα παρακρατούνται
Σύμφωνα με τη διάταξη, ο e-ΕΦΚΑ θα εκδίδει απόφαση με την οποία θα καθορίζεται η επιστροφή του ποσού σε μηνιαίες δόσεις.
Η παρακράτηση θα ανέρχεται στο 10% της μηνιαίας σύνταξης μετά τις νόμιμες κρατήσεις.
Παράλληλα προβλέπεται ότι το ποσό που θα παρακρατείται δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 50 ευρώ τον μήνα.
Για παράδειγμα:
Συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 700 ευρώ θα έχει παρακράτηση 70 ευρώ τον μήνα.
Συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 1.000 ευρώ θα έχει παρακράτηση 100 ευρώ.
Συνταξιούχος με σύνταξη 500 ευρώ θα δει παρακράτηση 50 ευρώ, καθώς αυτό είναι το ελάχιστο ποσό που ορίζει ο νόμος.
Η διαδικασία θα συνεχίζεται μέχρι να επιστραφεί ολόκληρο το ποσό που θεωρεί ο e-ΕΦΚΑ ότι καταβλήθηκε χωρίς να δικαιούται ο ασφαλισμένος.
Γιατί προκύπτουν οι οφειλές
Οι περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών δεν είναι λίγες.
Συχνά προκύπτουν από λάθη στον υπολογισμό της σύνταξης, από καθυστερήσεις στη διασταύρωση στοιχείων ή από αλλαγές που δεν δηλώθηκαν έγκαιρα στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αφορά μεταβολές στην οικογενειακή κατάσταση, στη χορήγηση επιδομάτων ή σε ασφαλιστικά στοιχεία που επηρεάζουν το ύψος της παροχής.
Αποτέλεσμα είναι ο συνταξιούχος να ενημερώνεται μετά από μήνες ή ακόμη και χρόνια ότι έχει λάβει περισσότερα χρήματα από όσα δικαιούνταν.
Τι γίνεται με τα αναδρομικά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τα αναδρομικά.
Εάν ένας συνταξιούχος έχει οφειλή προς τον e-ΕΦΚΑ αλλά ταυτόχρονα δικαιούται αναδρομικά από σύνταξη ή άλλη παροχή, ο φορέας θα μπορεί να συμψηφίσει τα δύο ποσά.
Με απλά λόγια, τα χρήματα των αναδρομικών θα χρησιμοποιούνται πρώτα για να καλύψουν την οφειλή.
Αν περισσέψει υπόλοιπο, θα καταβληθεί στον συνταξιούχο. Αντίθετα, εάν τα αναδρομικά δεν επαρκούν για να καλύψουν ολόκληρο το χρέος, θα συνεχιστούν οι μηνιαίες παρακρατήσεις από τη σύνταξη.
Δυνατότητα εξόφλησης όποτε θέλει ο συνταξιούχος
Η διάταξη δίνει τη δυνατότητα στον ασφαλισμένο να εξοφλήσει οποιαδήποτε στιγμή ολόκληρη την οφειλή του.
Έτσι, όποιος διαθέτει τα χρήματα μπορεί να καταβάλει εφάπαξ το ποσό και να σταματήσει η διαδικασία παρακράτησης από τη σύνταξή του.
Τι γίνεται αν σταματήσει η σύνταξη
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η σύνταξη διακόπτεται πριν εξοφληθεί το χρέος.
Τότε το υπόλοιπο ποσό δεν διαγράφεται. Αντίθετα, αναζητείται μέσω των διαδικασιών του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, όπως συμβαίνει με τις οφειλές προς το Δημόσιο.
Αυτό σημαίνει ότι η οφειλή εξακολουθεί να υφίσταται και μπορεί να εισπραχθεί με τα μέσα που προβλέπει η νομοθεσία για τα δημόσια χρέη.
Δικαίωμα ένστασης
Οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν ειδοποίηση για επιστροφή χρημάτων έχουν δικαίωμα να ζητήσουν αναλυτική ενημέρωση για τον τρόπο με τον οποίο υπολογίστηκε η οφειλή. Παράλληλα μπορούν να υποβάλουν ένσταση ή να ακολουθήσουν τις προβλεπόμενες διαδικασίες προσφυγής εάν θεωρούν ότι το ποσό που τους ζητείται είναι λανθασμένο.
Η νέα ρύθμιση αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες συνταξιούχους, καθώς τα τελευταία χρόνια οι έλεγχοι του e-ΕΦΚΑ έχουν εντοπίσει μεγάλο αριθμό περιπτώσεων όπου καταβλήθηκαν ποσά που, σύμφωνα με τον φορέα, δεν έπρεπε να είχαν δοθεί. Οι παρακρατήσεις από τις συντάξεις θα αποτελέσουν πλέον τον βασικό μηχανισμό επιστροφής αυτών των χρημάτων.