Politica 89.8
Σημαντική «ανάσα» στην αγορά πρώτης κατοικίας έχει δώσει το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», που υλοποιείται μέσω της Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), βοηθώντας μέχρι σήμερα περίπου 11.500 νοικοκυριά να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία έχει ήδη απορροφηθεί πάνω από το 70% των διαθέσιμων πόρων του προγράμματος. Ωστόσο, από τα εγκεκριμένα κονδύλια ύψους 1,44 δισ. ευρώ, περίπου 1 δισ. ευρώ έχει φτάσει μέχρι στιγμής σε στάδιο συμβασιοποίησης, γεγονός που καταδεικνύει ότι ο χρόνος πιέζει. Και αυτό γιατί τα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης ολοκληρώνονται το καλοκαίρι του 2026, δημιουργώντας έναν αγώνα δρόμου για την πλήρη αξιοποίηση των πόρων. Η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΕΑΤ Ι. Παπακυρίλλου εμφανίζεται αισιόδοξη για την έγκαιρη ολοκλήρωση, ωστόσο αναγνωρίζει ότι οι αργές διαδικασίες αποτελούν «αγκάθι», ειδικά στο στάδιο της τελικής εκταμίευσης.
Η επαρχία στο προσκήνιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γεωγραφική κατανομή των δανείων. Η πλειοψηφία τους χορηγείται εκτός Αττικής και Νοτίου Αιγαίου, όπου οι τιμές των ακινήτων έχουν εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια. Το πρόγραμμα φαίνεται να λειτουργεί ως μοχλός στήριξης της περιφέρειας, δίνοντας ώθηση σε αγορές όπου οι τιμές παραμένουν πιο προσιτές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Έβρος, όπου η ανταπόκριση κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς κάθε νέο νοικοκυριό ενισχύει και τον δημογραφικό ιστό της περιοχής. Σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης και δημογραφικής ανησυχίας, το πρόγραμμα λειτουργεί όχι μόνο ως στεγαστικό εργαλείο αλλά και ως αναπτυξιακός και κοινωνικός μηχανισμός.
Πώς λειτουργεί το «Σπίτι μου 2»
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε άτομα ηλικίας 25 έως 50 ετών, με ετήσιο εισόδημα από 10.000 έως 35.000 ευρώ. Προσφέρει στεγαστικά δάνεια έως 190.000 ευρώ, με ένα ιδιαίτερα ελκυστικό χρηματοδοτικό σχήμα:
Το 50% του δανείου χρηματοδοτείται άτοκα από το Ταμείο Ανάκαμψης
Το υπόλοιπο 50% χορηγείται έντοκα από τις συνεργαζόμενες τράπεζες
Το αποτέλεσμα είναι ένα μεσοσταθμικό επιτόκιο σημαντικά χαμηλότερο από τα κλασικά στεγαστικά δάνεια της αγοράς, καθιστώντας το εργαλείο ιδιαίτερα ελκυστικό για νέα ζευγάρια και νέους εργαζόμενους που δυσκολεύονται να συγκεντρώσουν ίδια κεφάλαια σε ένα περιβάλλον αυξημένων τιμών.
Σε μια συγκυρία όπου τα επιτόκια, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση, παραμένουν σε επίπεδα υψηλότερα από την προηγούμενη δεκαετία, η δυνατότητα άτοκης χρηματοδότησης για το μισό δάνειο κάνει τη διαφορά στον μηνιαίο προϋπολογισμό των νοικοκυριών.
Υποτονικό το «Αναβαθμίζω το σπίτι μου»
Στον αντίποδα της επιτυχίας του «Σπίτι μου 2», το πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το σπίτι μου» δεν κατάφερε να προσελκύσει το αναμενόμενο ενδιαφέρον. Ο αρχικός προϋπολογισμός των 300 εκατ. ευρώ περιορίστηκε δραστικά στα 60 εκατ. ευρώ, προκειμένου να μη χαθούν πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης.
Μέχρι στιγμής, οι εγκεκριμένες αιτήσεις αγγίζουν μόλις το 20% του προβλεπόμενου προϋπολογισμού. Η βασική αιτία φαίνεται να είναι ο έντονος ανταγωνισμός από προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ», τα οποία προσφέρουν άμεση επιδότηση και όχι απλώς άτοκο δάνειο.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει μια ξεκάθαρη τάση: οι πολίτες προτιμούν προγράμματα με επιχορήγηση – δηλαδή με «ζεστό χρήμα» που δεν επιστρέφεται – ακόμη και αν τα δανειακά εργαλεία έχουν ευνοϊκούς όρους ή μηδενικό επιτόκιο.
Το στοίχημα της έγκαιρης απορρόφησης
Με το καλοκαίρι του 2026 να αποτελεί ορόσημο για την ολοκλήρωση των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, το βασικό στοίχημα για την ΕΑΤ είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών, ώστε να μετατραπούν οι εγκρίσεις σε οριστικές συμβάσεις και εκταμιεύσεις.
Η μέχρι τώρα πορεία του «Σπίτι μου 2» δείχνει ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη και ζήτηση για προσιτή χρηματοδότηση πρώτης κατοικίας, ειδικά εκτός των ακριβών μητροπολιτικών κέντρων. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν το πρόγραμμα θα προλάβει να αξιοποιήσει το σύνολο των πόρων του ή αν μέρος των κονδυλίων θα μείνει ανεκμετάλλευτο λόγω των γνωστών γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.
