Politica 89.8
Παρά το ράλι των τιμών και τη μεγάλη ζήτηση για κατοικίες, το 70% των αγοραπωλησιών γίνεται χωρίς δάνειο. Πώς το «Σπίτι μου ΙΙ» αναζωογόνησε την αγορά και γιατί οι τράπεζες περιμένουν νέα άνοδο των στεγαστικών χορηγήσεων.
Παρά το γεγονός ότι οι τιμές των ακινήτων σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο και η αγορά κατοικίας βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη, οι τράπεζες διαπιστώνουν ένα παράδοξο: η μεγάλη πλειονότητα των αγοραστών εξακολουθεί να αποκτά σπίτι χωρίς στεγαστικό δάνειο.
Σύμφωνα με τραπεζικές εκτιμήσεις, περίπου το 70% των αγοραπωλησιών κατοικιών στην Ελλάδα πραγματοποιείται αποκλειστικά με ίδια κεφάλαια. Δηλαδή, επτά στους δέκα αγοραστές πληρώνουν ολόκληρο το τίμημα από τις αποταμιεύσεις τους ή από χρήματα που διαθέτουν ήδη, χωρίς να ζητούν χρηματοδότηση από τις τράπεζες.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί η στεγαστική πίστη εξακολουθεί να βρίσκεται σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα που θα περίμενε κανείς, με βάση τη μεγάλη κινητικότητα που καταγράφεται στην αγορά ακινήτων.
Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν οι επενδυτές, Έλληνες και ξένοι, οι οποίοι αγοράζουν ακίνητα με μετρητά, αλλά και νοικοκυριά που αξιοποιούν αποταμιεύσεις πολλών ετών, επιλέγοντας το ακίνητο ως ασφαλή επενδυτική λύση.
Στα 2,7 δισ. ευρώ τα νέα στεγαστικά
Παρά τη συγκρατημένη συμμετοχή των τραπεζών στις αγοραπωλησίες, η αγορά στεγαστικών δανείων παρουσιάζει σταθερή ανάπτυξη.
Οι νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων αναμένεται να φτάσουν φέτος τα 2,7 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 2,5 δισ. ευρώ το 2025. Οι τράπεζες εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια η ετήσια παραγωγή νέων στεγαστικών θα μπορούσε να προσεγγίσει ακόμη και τα 4 δισ. ευρώ, εφόσον συνεχιστεί η ζήτηση για κατοικίες και υπάρξουν νέα προγράμματα στήριξης των αγοραστών.
Καταλύτης το «Σπίτι μου ΙΙ»
Καθοριστικό ρόλο στην επανεκκίνηση της στεγαστικής πίστης έπαιξε το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», το οποίο έδωσε τη δυνατότητα σε χιλιάδες νέους να αποκτήσουν πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση.
Μέχρι τις 10 Ιουνίου 2026 είχαν εγκριθεί 15.193 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 1,83 δισ. ευρώ. Από αυτά, 12.266 δικαιούχοι είχαν ήδη υπογράψει συμβάσεις ύψους 1,339 δισ. ευρώ, ενώ οι εκταμιεύσεις είχαν ξεπεράσει τα 1,2 δισ. ευρώ.
Οι τράπεζες θεωρούν ότι το πρόγραμμα δεν λειτούργησε μόνο ως κοινωνικό μέτρο αλλά και ως εργαλείο επαναφοράς μιας ολόκληρης γενιάς στην αγορά κατοικίας, καθώς πολλοί νέοι που αδυνατούσαν να αγοράσουν σπίτι απέκτησαν πρόσβαση σε χρηματοδότηση με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους.
Ανεβαίνει το ύψος των δανείων
Η συνεχής αύξηση των τιμών των ακινήτων οδηγεί παράλληλα σε μεγαλύτερα στεγαστικά δάνεια. Οι υποψήφιοι αγοραστές χρειάζονται πλέον περισσότερα χρήματα για να αποκτήσουν το ίδιο ακίνητο σε σχέση με πριν από δύο ή τρία χρόνια, ενώ ακόμη και νοικοκυριά με σημαντικές αποταμιεύσεις αναγκάζονται να καταφύγουν σε μεγαλύτερο δανεισμό.
Τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν ότι το μέσο στεγαστικό δάνειο αυξάνεται σταθερά, καθώς το κόστος αγοράς κατοικίας έχει εκτοξευθεί σε πολλές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και τα δημοφιλή νησιά.
Οι τράπεζες παραμένουν αυστηρές
Παρά την αύξηση των χορηγήσεων, οι τράπεζες εξακολουθούν να εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή κάθε αίτηση στεγαστικού δανείου. Το ύψος του εισοδήματος, η εργασιακή σταθερότητα, η ηλικία του δανειολήπτη και οι υφιστάμενες οικονομικές υποχρεώσεις αποτελούν βασικά κριτήρια για την έγκριση χρηματοδότησης.
Οι τραπεζίτες τονίζουν ότι η σημερινή αγορά δεν έχει καμία σχέση με την περίοδο πριν από την οικονομική κρίση, όταν τα στεγαστικά εγκρίνονταν με πολύ πιο χαλαρές διαδικασίες. Σήμερα, η αξιολόγηση είναι αυστηρή, γεγονός που έχει συμβάλει στη δημιουργία ενός υγιούς χαρτοφυλακίου νέων δανείων.
Τι περιμένουν οι τράπεζες
Οι προοπτικές για τη στεγαστική πίστη παραμένουν θετικές, καθώς η ζήτηση για κατοικίες εξακολουθεί να είναι ισχυρή και η προσφορά διαθέσιμων ακινήτων παραμένει περιορισμένη.
Ωστόσο, η πορεία της αγοράς θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των επιτοκίων, την αύξηση των εισοδημάτων των νοικοκυριών και κυρίως από το αν θα υπάρξει διάδοχο πρόγραμμα μετά την ολοκλήρωση του «Σπίτι μου ΙΙ».
Προς το παρόν, πάντως, οι τράπεζες βλέπουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Όσο η πλειονότητα των αγοραστών συνεχίζει να αγοράζει σπίτι με μετρητά, η στεγαστική πίστη έχει ακόμη πολύ δρόμο μπροστά της για να φτάσει στα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
