Συντάξεις χηρείας: Ποιοι θα δουν έως 470 ευρώ επιπλέον στον λογαριασμό τους

Αυξημένες συντάξεις θα λάβουν μέσα στην εβδομάδα 8.552 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας του Δημοσίου, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η νέα ρύθμιση που καταργεί την περικοπή μετά την πρώτη τριετία.
Τα επιπλέον χρήματα θα καταβληθούν με τις συντάξεις Σεπτεμβρίου, με τη μέση μηνιαία αύξηση να υπολογίζεται περίπου στα 470 ευρώ. Για τους συγκεκριμένους δικαιούχους, η διαφορά θα φανεί στην πληρωμή της Παρασκευής 28 Αυγούστου, όταν η σύνταξη χηρείας θα επιστρέψει στο 70% της σύνταξης του θανόντος.
Πρόκειται για μία σημαντική αλλαγή για όσους μέχρι σήμερα, μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας, έβλεπαν τη σύνταξή τους να μειώνεται κατά 50%, επειδή λάμβαναν παράλληλα δική τους σύνταξη ή εξακολουθούσαν να εργάζονται.
Πώς αλλάζουν οι συντάξεις χηρείας
Η αλλαγή αφορά συντάξεις λόγω θανάτου που έχουν απονεμηθεί μετά τις 13 Μαΐου 2016. Με το καθεστώς που ίσχυε, ο επιζών σύζυγος λάμβανε για την πρώτη τριετία το 70% της σύνταξης του θανόντος. Μετά την παρέλευση των τριών ετών, εφόσον εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη, η σύνταξη χηρείας μειωνόταν κατά 50%. Αυτό σήμαινε ότι το ποσοστό περιοριζόταν ουσιαστικά από το 70% στο 35%.
Με τη νέα ρύθμιση η συγκεκριμένη περικοπή καταργείται. Έτσι, ακόμη και μετά τη συμπλήρωση της τριετίας, ο δικαιούχος θα συνεχίζει να λαμβάνει το 70% της σύνταξης του θανόντος, ανεξάρτητα από το εάν εργάζεται ή λαμβάνει παράλληλα σύνταξη από δικό του δικαίωμα.
Οι πρώτοι που ωφελούνται άμεσα είναι οι 8.552 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου, στους οποίους η περικοπή είχε ήδη εφαρμοστεί. Η μέση αύξηση για τους συγκεκριμένους δικαιούχους υπολογίζεται περίπου στα 470 ευρώ τον μήνα, ενώ το συνολικό καθαρό δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης ανέρχεται σε περίπου 4 εκατ. ευρώ τον μήνα.
Παράδειγμα: Από τα 450 στα 900 ευρώ
Η διαφορά στο μηνιαίο εισόδημα μπορεί να είναι σημαντική. Για παράδειγμα, εάν ένας δικαιούχος λάμβανε αρχικά σύνταξη χηρείας 900 ευρώ, μετά τη συμπλήρωση της πρώτης τριετίας και εφόσον είχε δική του σύνταξη ή εργαζόταν, το ποσό μειωνόταν στα 450 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση η σύνταξη επιστρέφει στα 900 ευρώ.
Ο συγκεκριμένος συνταξιούχος θα έχει επομένως 450 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα, χωρίς να επηρεάζεται πλέον το ποσό από το γεγονός ότι λαμβάνει δική του σύνταξη ή έχει εισόδημα από εργασία.
Ποιοι είναι οι κερδισμένοι
Στην πρώτη κατηγορία των κερδισμένων βρίσκονται οι 8.552 δικαιούχοι του Δημοσίου που είχαν ήδη υποστεί την περικοπή. Αυτοί είναι που θα δουν άμεσα αύξηση στο ποσό που θα πιστωθεί στον τραπεζικό τους λογαριασμό.
Ωφελημένοι είναι όμως και όσοι λαμβάνουν σήμερα σύνταξη χηρείας και δεν έχουν ακόμη συμπληρώσει την πρώτη τριετία. Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι δεν θα δουν τώρα κάποια αύξηση, καθώς εξακολουθούν να λαμβάνουν το 70%, όμως γλιτώνουν την περικοπή που θα αντιμετώπιζαν μετά τη συμπλήρωση των τριών ετών.
Σημαντική είναι η αλλαγή και για περίπου 80.000 δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα, στους οποίους η περικοπή δεν είχε εφαρμοστεί στην πράξη.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία δεν θα αναζητηθούν τα ποσά που είχαν καταβληθεί χωρίς να γίνει η προβλεπόμενη μείωση. Έτσι, αποφεύγεται το ενδεχόμενο να βρεθούν αντιμέτωποι με αναδρομικές απαιτήσεις που, ανάλογα με την περίπτωση, θα μπορούσαν να φθάσουν ακόμη και τις 20.000 έως 30.000 ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων όταν ένας συνταξιούχος λαμβάνει τόσο σύνταξη από δικό του δικαίωμα όσο και σύνταξη χηρείας. Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Ποιοι μένουν εκτός
Η νέα ρύθμιση, ωστόσο, δεν καλύπτει όλους τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας. Εκτός παραμένουν όσοι λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου που σημειώθηκε πριν από τις 13 Μαΐου 2016. Πρόκειται για τις παλαιές συντάξεις χηρείας, οι οποίες εξακολουθούν να διέπονται από το προηγούμενο ασφαλιστικό καθεστώς.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των συνταξιουχικών οργανώσεων, η συγκεκριμένη κατηγορία αφορά περίπου 100.000 δικαιούχους, οι οποίοι δεν επηρεάζονται από τη νέα αλλαγή.
Εκτός της παρέμβασης μένουν και οι επικουρικές συντάξεις χηρείας. Η κατάργηση της περικοπής αφορά τις κύριες συντάξεις και δεν επεκτείνεται στην αντίστοιχη μείωση των επικουρικών μετά την πρώτη τριετία. Το συγκεκριμένο ζήτημα εκτιμάται ότι αφορά περισσότερες από 120.000 επικουρικές συντάξεις χηρείας.
Στην κατηγορία όσων δεν καλύπτονται από την ίδια ρύθμιση βρίσκονται και συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ, για τους οποίους εξακολουθεί να ισχύει διαφορετικό καθεστώς.
Τι ισχύει με τα αναδρομικά
Το μεγάλο «αγκάθι» για όσους είχαν ήδη υποστεί την περικοπή είναι τα αναδρομικά. Οι 8.552 δικαιούχοι του Δημοσίου θα αρχίσουν να λαμβάνουν αυξημένη σύνταξη, χωρίς όμως να τους επιστραφούν τα ποσά που έχασαν τα προηγούμενα χρόνια λόγω της μείωσης από το 70% στο 35%.
Η νέα ρύθμιση αποκαθιστά δηλαδή το ποσό της σύνταξης από εδώ και στο εξής, χωρίς να προβλέπει επιστροφή των χρημάτων που παρακρατήθηκαν μετά την πρώτη τριετία.
Έτσι, ένας δικαιούχος που έχανε για μεγάλο χρονικό διάστημα 400 ή 500 ευρώ κάθε μήνα θα δει πλέον τη σύνταξή του να αυξάνεται αντίστοιχα, αλλά δεν θα πάρει πίσω τις απώλειες που συσσωρεύτηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Με τις πληρωμές του Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται επομένως ένα νέο τοπίο στις συντάξεις χηρείας: 8.552 δικαιούχοι παίρνουν άμεσα αυξήσεις, περίπου 80.000 προστατεύονται από αναδρομικές απαιτήσεις, ενώ χιλιάδες άλλοι εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός της νέας ρύθμισης.