Politica 89.8
Συντάξεις: Γιατί χιλιάδες ασφαλισμένοι βιάζονται να φύγουν πριν από το 2030
Η αντίστροφη μέτρηση για τη συνταξιοδότηση έχει ξεκινήσει για χιλιάδες ασφαλισμένους, οι οποίοι επιλέγουν να αποχωρήσουν από την εργασία τους μόλις αποκτήσουν δικαίωμα εξόδου, χωρίς να περιμένουν ούτε ένα επιπλέον έτος.
Ο λόγος δεν είναι άλλος από την αυξανόμενη ανησυχία ότι η επόμενη δεκαετία θα φέρει νέες αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, ως αποτέλεσμα της δημογραφικής γήρανσης και των πιέσεων που δέχεται το ασφαλιστικό σύστημα.
Το κύμα φυγής αποτυπώνεται ήδη στα επίσημα στοιχεία. Μέσα στους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026 υποβλήθηκαν 74.838 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός αυξημένος κατά περισσότερο από 17% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Εφόσον η τάση συνεχιστεί, οι αιτήσεις μέχρι το τέλος του έτους ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 220.000, επίδοση που θα αποτελέσει νέο ιστορικό υψηλό για το ασφαλιστικό σύστημα.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που οι ειδικοί συνδέουν άμεσα με το κλίμα αβεβαιότητας που έχει δημιουργηθεί γύρω από το μέλλον των συντάξεων. Παρότι η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός για αύξηση των ορίων ηλικίας, πολλοί εργαζόμενοι θεωρούν ότι οι δημογραφικές εξελίξεις θα καταστήσουν αναπόφευκτες νέες παρεμβάσεις μετά το 2030.
Το 2030 στο επίκεντρο των ανησυχιών
Σήμερα οι ασφαλισμένοι μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια εργασιακού βίου. Ωστόσο, η νομοθεσία προβλέπει ότι τα όρια ηλικίας συνδέονται με το προσδόκιμο ζωής και επανεξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Αυτή ακριβώς η πρόβλεψη είναι που προκαλεί προβληματισμό. Οι τελευταίες αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι η γήρανση του πληθυσμού επιταχύνεται, ενώ οι γεννήσεις συνεχίζουν να μειώνονται. Το αποτέλεσμα είναι ότι ολοένα λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να χρηματοδοτούν ολοένα περισσότερους συνταξιούχους.
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Η Ελλάδα καταγράφει σταθερά περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, ενώ οι προβολές για τις επόμενες δεκαετίες δείχνουν περαιτέρω συρρίκνωση του πληθυσμού. Παράλληλα, ο αριθμός των πολιτών άνω των 65 ετών αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς, επιβαρύνοντας τη σχέση εργαζομένων και συνταξιούχων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετές μελέτες εκτιμούν ότι μετά το τέλος της δεκαετίας θα τεθεί εκ νέου θέμα προσαρμογής των ηλικιακών ορίων. Ορισμένα σενάρια κάνουν λόγο για αύξηση έως και 18 μηνών μέχρι το 2035, χωρίς βέβαια να υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια επίσημη απόφαση.
Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει πολλούς ασφαλισμένους να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους. Όσοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση προτιμούν να κατοχυρώσουν άμεσα το δικαίωμά τους αντί να αναλάβουν το ρίσκο πιθανών αλλαγών στο μέλλον.
Γιατί επιλέγουν να φύγουν τώρα
Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται κυρίως οι εργαζόμενοι ηλικίας 55 έως 62 ετών. Πρόκειται για τη γενιά που βρίσκεται πιο κοντά στην έξοδο και θεωρεί ότι ενδεχόμενες αλλαγές μετά το 2030 μπορεί να επηρεάσουν άμεσα τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησής της.
Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων χωρίς τις μεγάλες περικοπές που ίσχυαν στο παρελθόν έχει αλλάξει πλήρως τη φιλοσοφία πολλών εργαζομένων. Πλέον αρκετοί επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν μόλις αποκτήσουν δικαίωμα και στη συνέχεια να συνεχίσουν να εργάζονται, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα σύνταξη και μισθό.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν και οι διεθνείς προβλέψεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, οι σημερινοί νέοι εργαζόμενοι ενδέχεται να χρειαστεί να παραμείνουν στην αγορά εργασίας για περισσότερα χρόνια από όσα απαιτούνται σήμερα. Οι ίδιες μελέτες δείχνουν ότι η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης θα αυξάνεται σταδιακά τις επόμενες δεκαετίες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Αν και οι αλλαγές αυτές δεν αφορούν άμεσα όσους έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα, δημιουργούν ένα κλίμα ανασφάλειας που επηρεάζει τις αποφάσεις χιλιάδων εργαζομένων.
Γι’ αυτό και το 2026 εξελίσσεται σε χρονιά έντονων αποχωρήσεων. Δεν πρόκειται μόνο για μια αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης. Πρόκειται για μια προσπάθεια κατοχύρωσης δικαιωμάτων πριν ανοίξει ξανά η συζήτηση για το ασφαλιστικό της επόμενης δεκαετίας. Για πολλούς εργαζόμενους, η έξοδος σήμερα θεωρείται η ασφαλέστερη επιλογή απέναντι σε ένα μέλλον που φαντάζει ολοένα και πιο αβέβαιο.
