Politica 89.8
Τράπεζες: Αγώνας δρόμου για το «Σπίτι μου ΙΙ» μετά τις αλλαγές στην προθεσμία
Σαν «βόμβα» έσκασε στην αγορά ακινήτων και στις τράπεζες η απόφαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να επισπεύσει κατά σχεδόν τρεις μήνες την προθεσμία για το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», βάζοντας φωτιά στις διαδικασίες για χιλιάδες υποψήφιους αγοραστές.
Η νέα καταληκτική ημερομηνία για την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων μεταφέρθηκε στις 2 Ιουνίου, αντί για τα τέλη Αυγούστου που ίσχυε μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι όσοι έχουν ήδη εγκριθεί αλλά δεν έχουν προλάβει να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες, βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα.
Στην πράξη, πρόκειται για έναν αγώνα δρόμου. Από τη μία πλευρά οι δανειολήπτες που πρέπει να κλείσουν εκκρεμότητες με συμβόλαια, μεταγραφές και δικαιολογητικά, και από την άλλη οι τράπεζες που καλούνται να ολοκληρώσουν ελέγχους σε χρόνο-ρεκόρ.
Η απόφαση για την επίσπευση δεν ήρθε τυχαία. Σύμφωνα με το υπουργείο, στόχος είναι να «κλείσουν» τα οικονομικά ορόσημα του προγράμματος στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε να μην υπάρξουν καθυστερήσεις στην εκταμίευση των κονδυλίων. Το διακύβευμα είναι μεγάλο, καθώς σε περίπτωση αστοχίας υπήρχε ο κίνδυνος απώλειας πόρων που μπορεί να ξεπερνούσαν τα 300 εκατ. ευρώ.
Μάλιστα, τραπεζικές πηγές προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να επιβαρύνει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της χώρας, ακόμη και να δημιουργήσει νέες πιέσεις σε επίπεδο εποπτείας, κάτι που η κυβέρνηση θέλει πάση θυσία να αποφύγει.
Νέο πρόγραμμα στέγασης
Την ίδια στιγμή, η αγορά «βλέπει» πίσω από αυτή την κίνηση και ένα δεύτερο σενάριο: την προετοιμασία για ένα νέο πρόγραμμα στέγασης, πιθανότατα πιο ευέλικτο και με καλύτερους όρους. Αν και επίσημα δεν υπάρχει επιβεβαίωση, οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι εξετάζεται η αξιοποίηση πόρων που ενδέχεται να μείνουν αδιάθετοι.
Κομβικό ρόλο σε αυτό θα παίξει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία βρίσκεται στη διαδικασία πιστοποίησης (pillar assessment), ώστε να μπορέσει να διαχειριστεί κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Αν αυτή η διαδικασία ολοκληρωθεί εγκαίρως, τότε περίπου 2 δισ. ευρώ που δεν θα απορροφηθούν από άλλα δάνεια, μαζί με όσα περισσέψουν από το «Σπίτι μου ΙΙ», θα μπορούσαν να διοχετευθούν σε ένα νέο στεγαστικό σχήμα.
Στο μεταξύ, τα στοιχεία δείχνουν ότι η υλοποίηση του προγράμματος δεν έχει προχωρήσει με τον ρυθμό που αναμενόταν. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 13.461 δάνεια συνολικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ, με μέσο ποσό περίπου 120.000 ευρώ. Ωστόσο, οι εκταμιεύσεις δεν ξεπερνούν τα 1,1 δισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει τις καθυστερήσεις στη διαδικασία ολοκλήρωσης των αγορών.
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» αφορά περίπου 3.000 δικαιούχους που έχουν πάρει έγκριση αλλά δεν έχουν ακόμη υπογράψει σύμβαση. Για αυτούς, το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο, καθώς αν δεν προλάβουν την προθεσμία, κινδυνεύουν να μείνουν εκτός προγράμματος.
Στην καθημερινότητα, αυτό μεταφράζεται σε έναν πραγματικό μαραθώνιο: εύρεση συμβολαιογράφου, συγκέντρωση εγγράφων, τεχνικός και νομικός έλεγχος ακινήτου, υπογραφή συμβολαίων και τελικά εκταμίευση. Όλα αυτά μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Οι τράπεζες από την πλευρά τους προσπαθούν να επιταχύνουν τις διαδικασίες, δίνοντας προτεραιότητα στους φακέλους που βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, υπάρχουν αντικειμενικά όρια, ειδικά όταν πρόκειται για ελέγχους που δεν μπορούν να παρακαμφθούν.
Το βέβαιο είναι ότι το «Σπίτι μου ΙΙ» μπαίνει στην τελική του ευθεία με έντονες πιέσεις για όσους δεν έχουν κινηθεί έγκαιρα. Την ίδια ώρα, τα βλέμματα στρέφονται ήδη στην επόμενη ημέρα. Αν τελικά προχωρήσει ένα νέο πρόγραμμα, μένει να φανεί αν θα διορθώσει τις αδυναμίες του σημερινού και αν θα μπορέσει να καλύψει τη μεγάλη ζήτηση που υπάρχει για προσιτή στέγη.
