Politica 89.8
Τράπεζες: Ανοίγουν τη στρόφιγγα με πάνω από 14 δισ. νέα δάνεια το 2026
Με ρυθμούς που θυμίζουν τις καλές εποχές πριν από την κρίση κινούνται φέτος οι ελληνικές τράπεζες, βάζοντας στόχο να διοχετεύσουν στην οικονομία περισσότερα από 14 δισ. ευρώ σε νέα δάνεια μέσα στο 2026.
Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν θέσει ως στόχο καθαρή πιστωτική επέκταση σχεδόν 12 δισ. ευρώ, ενώ μαζί με τις χορηγήσεις της CrediaBank και της Optima Bank ο συνολικός πήχης ανεβαίνει αισθητά πάνω από τα 14 δισ. ευρώ.
Η εικόνα του πρώτου τριμήνου δείχνει ότι οι τράπεζες μπήκαν στη χρονιά με… γκάζι. Η καθαρή πιστωτική επέκταση – δηλαδή τα νέα δάνεια μείον τις αποπληρωμές – ξεπέρασε ήδη τα 3,4 δισ. ευρώ μόνο για τις συστημικές τράπεζες, όταν ο συνολικός στόχος για όλο το έτος είναι περίπου 11,8 δισ. ευρώ. Αν προστεθούν και οι επιδόσεις της CrediaBank και της Optima Bank, το ποσό ανεβαίνει στα 4,24 δισ. ευρώ.
Τραπεζικά στελέχη εξηγούν ότι σημαντικό ρόλο έπαιξε η πίεση να προλάβουν επιχειρήσεις και επενδυτές προγράμματα χρηματοδότησης που έληγαν νωρίτερα, αλλά και η έντονη κινητικότητα γύρω από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης. Η εικόνα αυτή δημιούργησε ένα πολύ ισχυρό πρώτο τρίμηνο, το οποίο λειτουργεί ως «καβάτζα» για τις τράπεζες ενόψει μιας χρονιάς που παραμένει γεμάτη γεωπολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες.
Επιστρέφουν τα στεγαστικά – Άνοδος και στα καταναλωτικά
Ιδιαίτερη κινητικότητα καταγράφεται ξανά στα στεγαστικά δάνεια, κυρίως λόγω του προγράμματος «Σπίτι μου 2», που έφερε πίσω στην αγορά χιλιάδες νέους δανειολήπτες. Οι τράπεζες βλέπουν ότι η ζήτηση για αγορά κατοικίας αναζωπυρώνεται, ιδιαίτερα σε νεότερες ηλικίες που αναζητούν χαμηλότερες δόσεις μέσω επιδοτούμενων προγραμμάτων.
Την ίδια στιγμή, ανοδικά κινούνται και τα καταναλωτικά δάνεια, τα οποία αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό περίπου 7%, εξέλιξη που αποτυπώνει τη σταδιακή επιστροφή της κατανάλωσης αλλά και τη βελτίωση του οικονομικού κλίματος για αρκετά νοικοκυριά.
Ωστόσο, η πραγματική «μάχη» δίνεται στα επιχειρηματικά δάνεια. Εκεί κατευθύνεται το μεγαλύτερο μέρος των νέων χρηματοδοτήσεων, με τις τράπεζες να επιλέγουν κλάδους που εμφανίζουν ισχυρή επενδυτική δυναμική και εξαγωγικό προσανατολισμό.
Βιομηχανία, ενέργεια και τουρισμός στην πρώτη γραμμή
Με βάση τα στοιχεία του AnaCredit για το πρώτο δίμηνο του 2026, το 20% των νέων επιχειρηματικών δανείων κατευθύνθηκε στη βιομηχανία, το 17% στον κλάδο της ενέργειας, το 15% στο εμπόριο και το 13% στον τουρισμό.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τις στρατηγικές επιλογές των τραπεζών, που επιδιώκουν να στηρίξουν δραστηριότητες με σταθερές ταμειακές ροές, εξωστρέφεια και δυνατότητα απορρόφησης ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να απορροφούν σημαντικό κομμάτι της χρηματοδότησης, καθώς συγκεντρώνουν πάνω από το 25% των συνολικών εκταμιεύσεων. Πρόκειται κυρίως για επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών έως 10 εκατ. ευρώ, που ευνοήθηκαν ιδιαίτερα από τα ευρωπαϊκά προγράμματα και τα εργαλεία του RRF.
Οι τράπεζες θεωρούν κρίσιμη τη στήριξη των μικρομεσαίων, καθώς αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» της ελληνικής οικονομίας και συνδέονται άμεσα με την απασχόληση και την κατανάλωση.
Η ναυτιλία και ο τουρισμός στο μικροσκόπιο
Ισχυρή παραμένει και η χρηματοδότηση προς τη ναυτιλία, η οποία απορροφά περίπου το 15% των εκταμιεύσεων, ενώ σε ορισμένες τράπεζες το ποσοστό είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η ελληνική ναυτιλία εξακολουθεί να θεωρείται στρατηγικός πυλώνας της οικονομίας και οι τράπεζες διατηρούν ισχυρή παρουσία στον κλάδο, παρά τη μεταβλητότητα των διεθνών αγορών.
Παράλληλα, ο τουρισμός και η φιλοξενία συγκεντρώνουν από 5% έως 10% των εκταμιεύσεων. Οι τραπεζικές διοικήσεις παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή και του αυξημένου κόστους καυσίμων, που επηρεάζει τις αεροπορικές μεταφορές.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πάντως ότι η ένταση στην περιοχή μπορεί τελικά να ευνοήσει την Ελλάδα, μεταφέροντας μέρος της τουριστικής κίνησης από ανταγωνιστικούς προορισμούς όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος.
Ποιες τράπεζες έδωσαν τα περισσότερα δάνεια
Σε επίπεδο τραπεζών, η Piraeus Bank κατέγραψε καθαρή πιστωτική επέκταση 1,3 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο, ενώ η Eurobank ακολούθησε με 1,1 δισ. ευρώ.
Η Εθνική Τράπεζα και η Alpha Bank κινήθηκαν περίπου στα 500 εκατ. ευρώ η καθεμία, ενώ σημαντική ώθηση αναμένεται να δώσουν μέσα στους επόμενους μήνες συμφωνίες που έχουν ήδη εγκριθεί αλλά δεν είχαν ακόμη εκταμιευθεί στο πρώτο τρίμηνο.
Από τις μικρότερες τράπεζες, η CrediaBank κατέγραψε καθαρή πιστωτική επέκταση 459 εκατ. ευρώ και η Optima Bank 378 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι οι δύο τράπεζες διεκδικούν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά χρηματοδοτήσεων.
Το μεγάλο στοίχημα του Ταμείου Ανάκαμψης
Καθοριστικό ρόλο στην πιστωτική επέκταση παίζουν τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Η ζήτηση για χρηματοδότηση μέσω RRF παραμένει τόσο υψηλή, ώστε τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι αρκετές επιχειρήσεις ενδέχεται να μείνουν εκτός λόγω εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων.
Οι τράπεζες πάντως θεωρούν ότι τα δάνεια του RRF θα συνεχίσουν να στηρίζουν τα έσοδά τους μέχρι και το 2028, ενώ τα υψηλά οργανικά κέρδη λειτουργούν ως πρόσθετη ασπίδα απέναντι σε πιθανούς κινδύνους.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, οι τράπεζες πλέον εμφανίζονται πολύ πιο προσεκτικές. Εφαρμόζουν αυστηρότερα μοντέλα αξιολόγησης, παρακολουθούν στενά τα χαρτοφυλάκια τους και επιδιώκουν μεγαλύτερη διασπορά κινδύνου.
Παρότι η Ελλάδα εμφανίζει ισχυρότερους ρυθμούς πιστωτικής ανάπτυξης σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, οι τραπεζίτες επιμένουν ότι προτεραιότητα δεν είναι μόνο η ταχύτητα αύξησης των δανείων αλλά κυρίως η ποιότητά τους.
Το νέο μοντέλο τραπεζικής ανάπτυξης βασίζεται πλέον σε πιο ασφαλείς χρηματοδοτήσεις, καλύτερη κεφαλαιακή θωράκιση και συνεχή έλεγχο των κινδύνων, ώστε οι τράπεζες να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την οικονομία χωρίς να επαναλάβουν τα λάθη του παρελθόντος.
