Politica 89.8
4ήμερη εργασία: Η χώρα που αύξησε το ΑΕΠ της κατά 4,1% χωρίς μείωση μισθών και παραγωγικών ωρών
Η Ισλανδία κατάφερε να γράψει ιστορία, καθώς έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως που εφαρμόζει σε εθνικό επίπεδο το μοντέλο της 4ήμερης εργασίας. Με αυτή την επιλογή, ανέτρεψε έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους της σύγχρονης αγοράς εργασίας: ότι η μείωση των ωρών απασχόλησης οδηγεί αναπόφευκτα σε οικονομική επιβράδυνση.
Τα επίσημα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ακριβώς το αντίθετο. Η ισλανδική οικονομία όχι μόνο απέφυγε την ύφεση, αλλά κατέγραψε ανάπτυξη ΑΕΠ 4,1%, αφήνοντας πίσω της πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, ενώ ταυτόχρονα η ανεργία διατηρήθηκε σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Η επιτυχία του μέτρου οδήγησε σε μια βαθιά αλλαγή στην αγορά εργασίας της χώρας, καθώς πλέον το 86% έως 90% του εργατικού δυναμικού έχει εξασφαλίσει δικαίωμα σε μειωμένο ωράριο ή 4ήμερη εργασία, χωρίς καμία περικοπή αποδοχών.
Κατακόρυφη μείωση του burnout
Η εφαρμογή του νέου μοντέλου στηρίχθηκε σε πολυετείς επιστημονικές αξιολογήσεις από οργανισμούς όπως το βρετανικό think tank Autonomy και ο ισλανδικός φορέας Alda (Ένωση για τη Βιώσιμη Δημοκρατία). Τα συμπεράσματα που προέκυψαν ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά.
Οι ερευνητές κατέγραψαν θεαματική πτώση των επιπέδων εργασιακού στρες και επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout), ενώ οι εργαζόμενοι δήλωσαν ότι βελτιώθηκε σημαντικά η ψυχική και σωματική τους υγεία, καθώς απέκτησαν περισσότερο χρόνο για την οικογένεια, την προσωπική ζωή και την ξεκούραση.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις διαπίστωσαν ότι η παραγωγικότητα όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις αυξήθηκε, καθώς οι εργαζόμενοι εμφανίζονταν πιο συγκεντρωμένοι, αποδοτικοί και ξεκούραστοι.
Το μεγαλύτερο εργασιακό πείραμα στον κόσμο
Η μετάβαση προς το νέο μοντέλο ξεκίνησε μέσα από δύο μεγάλες πιλοτικές δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2015-2019 από το Δημοτικό Συμβούλιο του Ρέικιαβικ και την κεντρική κυβέρνηση της Ισλανδίας.
Στις δοκιμές συμμετείχαν περισσότεροι από 2.500 εργαζόμενοι, δηλαδή περίπου το 1% του συνολικού πληθυσμού της χώρας, αποδεικνύοντας ότι το μοντέλο μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε πολλούς διαφορετικούς τομείς της οικονομίας.
Στα πιλοτικά προγράμματα συμμετείχαν όχι μόνο εργαζόμενοι γραφείου, αλλά και επαγγελματίες πρώτης γραμμής, όπως προσωπικό σε νηπιαγωγεία και σχολεία, εργαζόμενοι σε νοσοκομεία και δομές κοινωνικής πρόνοιας, αλλά και αστυνομικά τμήματα και δημόσιες υπηρεσίες.
Η βασική φιλοσοφία του μοντέλου προέβλεπε τη μείωση της εβδομαδιαίας εργασίας από 40 σε 35 ή 36 ώρες. Για να λειτουργήσει το σύστημα, επιχειρήσεις και δημόσιοι οργανισμοί αναδιοργάνωσαν τις διαδικασίες τους, περιόρισαν τις περιττές συσκέψεις και μείωσαν τις χρονοβόρες εργασίες χαμηλής αξίας.
Η «δικαίωση» της Gen Z
Η επιτυχία του ισλανδικού μοντέλου συνδέεται άμεσα με τη νέα φιλοσοφία εργασίας που προωθεί η Gen Z, η οποία αλλάζει σταδιακά τους κανόνες της παγκόσμιας αγοράς εργασίας.
Οι νεότερες γενιές εργαζομένων απομακρύνονται από την κουλτούρα της διαρκούς υπερεργασίας και ζητούν περισσότερο ελεύθερο χρόνο, ευελιξία και καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και προσωπική ζωή.
Για τη Gen Z, η εργασία δεν θεωρείται πλέον το μοναδικό κέντρο της καθημερινότητας, αλλά ένα κομμάτι ζωής που πρέπει να συνυπάρχει με την προσωπική ευτυχία, την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής.
Η Ισλανδία απέδειξε στην πράξη ότι ο σεβασμός στον προσωπικό χρόνο των εργαζομένων δεν υπονομεύει την οικονομία ή την κερδοφορία των επιχειρήσεων. Αντίθετα, δημιουργεί πιο πιστό, πιο υγιές και τελικά πιο αποδοτικό ανθρώπινο δυναμικό.
Ένας νέος παγκόσμιος οδηγός για το μέλλον της εργασίας
Η επιτυχία του ισλανδικού πειράματος επηρέασε ήδη πολλές χώρες και αγορές εργασίας διεθνώς. Τα εγχώρια συνδικάτα αξιοποίησαν τα επιστημονικά δεδομένα για να ενσωματώσουν το νέο μοντέλο σε συλλογικές συμβάσεις, μετατρέποντας τη 4ήμερη εργασία σε μόνιμη πραγματικότητα.
Σήμερα, η Ισλανδία λειτουργεί ως βασικό παράδειγμα για αντίστοιχες πρωτοβουλίες που εξετάζονται ή εφαρμόζονται σε χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Ισπανία, η Γερμανία και η Νέα Ζηλανδία, ενισχύοντας τη διεθνή συζήτηση για το μέλλον της εργασίας και τον ρόλο της ανθρώπινης ευημερίας στην οικονομική ανάπτυξη.
Πηγή: newmoney.gr
