Politica 89.8
Αεροπορικές: Βουτιά στα κέρδη λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή
Η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο, καθώς οι πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η εκτόξευση των τιμών των καυσίμων οδηγούν σε σημαντική υποχώρηση της κερδοφορίας τις αεροπορικές εταιρείες το 2026.
Στο μισό «κόβει» η κρίση στη Μ. Ανατολή τα κέρδη στις αεροπορικές
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA), τα συνολικά καθαρά κέρδη του κλάδου αναμένεται να περιοριστούν στα 23 δισ. δολάρια, σχεδόν στο μισό των 45 δισ. δολαρίων που εκτιμώνται για το 2025.
Η μείωση αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση κατά περίπου 70% της τιμής των αεροπορικών καυσίμων, αλλά και στις επιχειρησιακές αναταράξεις που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η επιβατική κίνηση αυξάνεται
Παρά τις πιέσεις, η επιβατική κίνηση συνεχίζει να αυξάνεται. Η IATA εκτιμά ότι το 2026 θα ταξιδέψουν αεροπορικώς 5,1 δισεκατομμύρια επιβάτες, ενώ ο συντελεστής πληρότητας των πτήσεων αναμένεται να αγγίξει το ιστορικό υψηλό του 84%. Τα συνολικά έσοδα του κλάδου προβλέπεται να αυξηθούν κατά 9,4%, φθάνοντας τα 1,165 τρισ. δολάρια, γεγονός που αποτυπώνει τη διατήρηση της ζήτησης παρά το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον.
Ωστόσο, η αύξηση των εσόδων δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τη σημαντικότερη άνοδο των λειτουργικών δαπανών. Το κόστος καυσίμων αναμένεται να εκτοξευθεί στα 350 δισ. δολάρια, από 252 δισ. δολάρια το 2025, ενώ πρόσθετες επιβαρύνσεις προκύπτουν από περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, την έλλειψη νέων αεροσκαφών και τα αυξημένα κόστη συντήρησης.
Ευρωπαϊκές αεροπορικές: Μείωση του καθαρού περιθωρίου κέρδους
Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες αναμένεται να παραμείνουν κερδοφόρες το 2026, ωστόσο η οικονομική τους απόδοση θα είναι αισθητά χαμηλότερη σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της IATA, τα καθαρά κέρδη των αερομεταφορέων στην Ευρώπη θα διαμορφωθούν στα 9,6 δισ. δολάρια, έναντι 13 δισ. δολαρίων το 2025, ενώ το καθαρό περιθώριο κέρδους θα υποχωρήσει από 4,5% σε 3,1%.
Παράλληλα, το κέρδος ανά επιβάτη εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 10,30 δολάρια σε 7,50 δολάρια. Επιπλέον οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες θα συνεχίσουν να αυξάνουν τη χωρητικότητά τους, αλλά με πολύ πιο αργό ρυθμό. Πιο συγκεκριμένα ενώ το 2025 αύξησαν τις διαθέσιμες θέσεις και τα δρομολόγια κατά 5,2%, το 2026 σχεδιάζουν αύξηση μόλις 1,3%.
Κύρια αιτία αυτής της επιδείνωσης είναι η μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγωγές καυσίμων από τις χώρες του Κόλπου. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και των αεροπορικών καυσίμων έχει αυξήσει σημαντικά το λειτουργικό κόστος των αεροπορικών εταιρειών, περιορίζοντας τα περιθώρια κερδοφορίας τους.
Αν και πολλοί ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς, όπως και η Aegean, είχαν προχωρήσει σε αντιστάθμιση κινδύνου (hedging) για περίπου το 70% των αναγκών τους σε καύσιμα πριν από την ενεργειακή κρίση, το πλεονέκτημα αυτό σταδιακά εξαντλείται καθώς λήγουν τα σχετικά συμβόλαια και οι εταιρείες αναγκάζονται να αγοράζουν καύσιμα στις τρέχουσες υψηλές τιμές.
Αναδιαμόρφωση αεροπορικών ροών μεταξύ Ευρώπης και Ασίας
Παράλληλα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν αναδιαμορφώσει τις αεροπορικές ροές μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Οι περιορισμοί και οι διαταραχές στους μεγάλους αεροπορικούς κόμβους της Μέσης Ανατολής έχουν οδηγήσει μέρος της επιβατικής κίνησης προς απευθείας ευρωπαϊκές συνδέσεις. Αυτό προσφέρει πρόσκαιρα οφέλη σε ορισμένες ευρωπαϊκές εταιρείες, οι οποίες κερδίζουν επιβάτες που παλαιότερα ταξίδευαν μέσω Ντουμπάι, Ντόχα ή Αμπού Ντάμπι. Ωστόσο, το όφελος αυτό δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει το αυξημένο κόστος λειτουργίας και τις ευρύτερες οικονομικές πιέσεις.
Η ευρωπαϊκή αγορά συνεχίζει επίσης να επηρεάζεται από τους περιορισμούς στον εναέριο χώρο της Ρωσίας, οι οποίοι εξακολουθούν να αναγκάζουν πολλές αεροπορικές εταιρείες να πραγματοποιούν μεγαλύτερες διαδρομές προς την Ασία.
Η ευρωπαϊκή αγορά συνεχίζει επίσης να επηρεάζεται από τους περιορισμούς στον εναέριο χώρο της Ρωσίας, οι οποίοι εξακολουθούν να αναγκάζουν πολλές αεροπορικές εταιρείες να πραγματοποιούν μεγαλύτερες διαδρομές προς την Ασία. Οι παρακάμψεις αυτές αυξάνουν την κατανάλωση καυσίμων, επιμηκύνουν τους χρόνους πτήσης και περιορίζουν την αποδοτικότητα των δικτύων.
Οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να συμμορφωθούν με αυξανόμενες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, όπως η υποχρεωτική χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων.
Σημαντικό πρόβλημα για τον ευρωπαϊκό κλάδο αποτελεί και το αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο. Οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να συμμορφωθούν με αυξανόμενες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, όπως η υποχρεωτική χρήση βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF), ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν υψηλότερα τέλη αεροδρομίων και υπηρεσιών αεροναυτιλίας.
Η IATA επισημαίνει ότι οι πρόσθετες αυτές επιβαρύνσεις αυξάνουν το λειτουργικό κόστος και περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων σε σύγκριση με ανταγωνιστές από άλλες περιοχές του κόσμου.
Περιορίζεται ο ρυθμός αύξησης της επιβατικής κίνησης
Ταυτόχρονα, η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη και η αύξηση του ενεργειακού κόστους επηρεάζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να περιορίσει τη ζήτηση για ταξίδια αναψυχής, καθώς οι καταναλωτές γίνονται πιο προσεκτικοί στις δαπάνες τους. Αν και η επιβατική κίνηση εξακολουθεί να αυξάνεται, ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να περιοριστεί στο 2,8% το 2026, από 5,3% το 2025.
Αν και η επιβατική κίνηση εξακολουθεί να αυξάνεται, ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να περιοριστεί στο 2,8% το 2026, από 5,3% το 2025.
Επιπλέον, οι επαναλαμβανόμενες απεργιακές κινητοποιήσεις σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να προκαλούν επιχειρησιακές δυσκολίες, καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων, μειώνοντας την ευελιξία των εταιρειών σε μια περίοδο που απαιτείται μέγιστη προσαρμοστικότητα.
ot.gr
