Από τον απομονωτιστή Βανς στο «γεράκι» Ρούμπιο – Ο πόλεμος στο Ιράν φουντώνει τη μάχη διαδοχής του Τραμπ

Με το ερώτημα μεταξύ στρατιωτικής κλιμάκωσης και διπλωματικής αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή προσώρας ανοιχτό, το μόνο σίγουρο είναι ότι η έκβαση του πολέμου στο Ιράν θα κρίνει τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Ίσως και την επόμενη ημέρα του τραμπισμού.
Ούτε καν στο μέσο της, η εποχή Τραμπ 2.0 έχει ήδη εξελιχθεί σε γεωπολιτικό «τρενάκι του ιλίγγου».
Τώρα αναπτύσσει ταχύτητα με την αμφισημία Τραμπ στον πόλεμο στο Ιράν, στο φόντο ενός στρατηγικού αδιεξόδου.
Έπειτα από σχεδόν τέσσερις εβδομάδες εχθροπραξιών και διάχυσης της κρίσης, το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης κερδίζει και μόνο από το γεγονός ότι δεν έχει ηττηθεί στον πόλεμο που κήρυξαν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Και όχι μόνο…
Η οριζόντια κλιμάκωση από το Ιράν έχει αυξήσει πολλαπλά το κόστος του πολέμου, διαταράσσοντας την αγορά ενέργειας και τη διεθνή οικονομία, κλονίζοντας τις συμμαχίες των ΗΠΑ και πλήττοντας τις προοπτικές των Ρεπουμπλικανών στις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, εν μέσω διχασμού εντός του τραμπικού κινήματος MAGA.
Ειδοποιός διαφορά σε σχέση με την πρώτη θητεία Τραμπ είναι η απουσία «ενηλίκων στο δωμάτιο».
Ο Λευκός Οίκος και το υπουργικό συμβούλιο απαρτίζονται πλέον από αξιωματούχους πειθήνιους στον απρόβλεπτο, εγωπαθή πρόεδρο.
Ακόμη και η φερόμενη αντίθεση ορισμένων εξ αυτών στον πόλεμο παραμένει πίσω από κλειστές πόρτες.
Μοναδική μέχρι σήμερα εξαίρεση αποτελεί ο παραιτηθείς MAGA διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας Τζο Κεντ.
Αντίθετα, δύο πρώην σφοδροί επικριτές του Τραμπ -ένας απομονωτιστής και ένα «γεράκι»- νυν κορυφαία στελέχη της δεύτερης προεδρίας του και επίδοξοι διάδοχοί του στην αμερικανική προεδρία το 2028 ακροβατούν στις μύτες.
Τόσο για τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, όσο και για τον υπουργό Εξωτερικών και προσωρινό Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Μάρκο Ρούμπιο, ο πόλεμος στο Ιράν εξελίσσεται σε προσωπικό διακύβευμα.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς κατά την αποβίβασή του από το Air Force Two, στις 18 Μαρτίου (Elizabeth Frantz/Pool via REUTERS)
Οι «πιρουέτες» του αντιπροέδρου Βανς
Προ δεκαετίας, χαρακτήριζε τον Ντόναλντ Τραμπ «ηλίθιο», «απατεώνα», «κυνικό κόπανο τύπου Νίξον» και πιθανό «Χίτλερ της Αμερικής».
Σήμερα, ωστόσο, ο 41χρονος αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς -βετεράνος των Πεζοναυτών, επικριτής των στρατιωτικών επεμβάσεων στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της θητείας του ως γερουσιαστής του Οχάιο και σφόδρα απομονωτιστής- τον επαινεί ως «έξυπνο πρόεδρο», που μπορεί να διαχειριστεί με επιτυχία τον πόλεμο στο Ιράν, σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν «είχαμε ηλίθιους προέδρους».
Η επαναβεβαίωση πίστης και αφοσίωσης στον Τραμπ, διατυπωμένη από το Οβάλ Γραφείο, έγινε υπό δημοσιογραφικές πιέσεις, εν μέσω οργίου φημών ότι ο Βανς ήταν εξαρχής αντίθετος με αυτόν τον πόλεμο επιλογής των ΗΠΑ.
Ήταν «φιλοσοφικά λίγο διαφορετικός» στην αρχή και «ίσως λιγότερο ενθουσιώδης», παραδέχθηκε ο Τραμπ. Αλλά ο Βανς αρνείται πεισματικά να πάρει δημοσίως σαφή θέση.
Εκφράζει στήριξη στα αμερικανικά στρατεύματα.
Λέει ότι συμφωνεί με τον πρόεδρο ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Μιλά γενικά για το τι θέλει, λέει και κάνει ο πρόεδρος, χωρίς να μιλά για τη δική του θέση.
Ακόμη κι όταν τον ρωτούν την άποψή του, απαντά με υπεκφυγές.
«Μόλις ο πρόεδρος λάβει μια απόφαση, εναπόκειται σε όλους όσοι υπηρετούν στην κυβέρνησή του να την κάνουν όσο το δυνατόν πιο επιτυχημένη», δήλωσε τις προάλλες ο Βανς σε εκδήλωση στο Μίσιγκαν, στο πλαίσιο περιοδειών για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Πρακτικά, ελίσσεται για να αποφύγει πολιτικές κακοτοπιές.
Δεν διαφοροποιείται ανοιχτά από τον Τραμπ -έτσι όχι μόνο θα τον εξόργιζε, αλλά θα έδειχνε επίσης ότι ο δικός του λόγος δεν μετρά.
Παράλληλα, δεν διαψεύδει διαρροές περί διαφωνίας του, διασώζοντας την αξιοπιστία του απέναντι στους δυσαρεστημένους MAGA ψηφοφόρους και το πολιτικό προφίλ του από ένα μεσανατολικό Βατερλώ.
«Καυτή πατάτα» αποτελούν πάντως τα σενάρια ότι ενδεχομένως θα ηγηθεί της διαπραγματευτικής ομάδας των ΗΠΑ, σε περίπτωση ειρηνευτικού «παζαριού» με το Ιράν.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει γίνει τις τελευταίες ημέρες η «σκιά» του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ (REUTERS/Kevin Lamarque)
Ρούμπιο, ένα ανερχόμενο «γεράκι»
Βενεζουέλα, Γροιλανδία, Ιράν, Κούβα: η ηγεμονική εστίαση του Ντόναλντ Τραμπ στην εξωτερική πολιτική έχει αυξήσει απότομα τις «μετοχές» του 54χρονου Μάρκο Ρούμπιο.
Στο φόντο είναι η σταδιακή μετατροπή του τραμπικού συνθήματος «Πρώτα η Αμερική» από τον απομονωτισμό σε νεο-ιμπεριαλισμό, βάσει του δόγματος «Ντονρόε».
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου έχει κομβικό ρόλο στην εφαρμογή του, λόγω αρμοδιοτήτων, αλλά και ως «γεράκι».
Πλέον, η εποχή που οι δυο τους αντάλλασσαν βαριές κουβέντες ως αντίπαλοι για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών στις προεδρικές εκλογές του 2016 ανήκει στο παρελθόν.
Τώρα, ο Τραμπ λέει δημόσια πως θεωρεί το δίδυμο Βανς-Ρούμπιο «τέλειο» για τις προεδρικές εκλογές του 2028, χωρίς να έχει ακόμη εκφράσει άποψη για τη διανομή των ρόλων.
«Αν ο Τζέι Ντι Βανς θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος, θα είναι ο υποψήφιος μας και εγώ θα είμαι ένας από τους πρώτους που θα τον υποστηρίξουν», είχε δηλώσει πέρυσι στο Vanity Fair ο Ρούμπιο.
Διαμηνύει ότι δεν έχει αλλάξει θέση.
Τόσο ο ίδιος, όσο και ο Βανς, διαψεύδουν ότι βρίσκονται σε παρασκηνιακό πόλεμο εξουσίας.
Ειδικά όμως ο πόλεμος στο Ιράν δείχνει να αλλάζει τα δεδομένα.
Σε συγκέντρωση δωρητών των Ρεπουμπλικανών που οργάνωσε ο Τραμπ στο θέρετρο Μαρ-α-Λάγκο, λίγο πριν διατάξει την επέμβαση κατά της Τεχεράνης, γράφεται ότι οι περισσότεροι από τους παρευρισκόμενους τάχθηκαν υπέρ μιας προεδρικής υποψηφιότητας του Ρούμπιο.
Ήδη ομάδα δωρητών, σύμφωνα με το ABC News, «έχει αρχίσει σιωπηλά να συζητά τρόπους για περαιτέρω ενίσχυση του πολιτικού μέλλοντος του Ρούμπιο».
Πηγές του αμερικανικού δικτύου περιγράφουν «μια αναδυόμενη, παρασκηνιακή προσπάθεια ανάδειξής του εντός του κόμματος» και προώθησης της υποψηφιότητάς του για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Πολλώ μάλλον εάν μέχρι τότε ο Ρούμπιο έχει προσφέρει στον Τραμπ μια προεκλογική γεωπολιτική νίκη-«διέξοδο» μέσω Κούβας, μετά την αμφιλεγόμενη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στο Ιράν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο (REUTERS/Evan Vucci)
Όλα ανοιχτά
Στις δημοσκοπήσεις για τους πιθανούς προεδρικούς υποψήφιους των Ρεπουμπλικανών το 2028, ο Τζέι Ντι Βανς παραμένει μέχρι στιγμής το φαβορί, με διαφορά.
Το όνομα του Μάρκο Ρούμπιο έχει αρχίσει ωστόσο να αποκτά δυναμική, περνώντας στη δεύτερη θέση το τελευταίο διάστημα, με σταθερά ανοδική τάση.
Κατά πολλούς αναλυτές, εάν δεν βρεθούν τελικά αντιμέτωποι, θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα δυναμικό εκλογικό δίδυμο, καλύπτοντας διαφορετικούς τομείς πολιτικής και τμήματα της ρεπουμπλικανικής εκλογικής βάσης.
Πέρα από την εκπεφρασμένη προτίμησή του σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ φέρεται να μην έχει ακόμη αποφασίσει ποιον θα επιλέξει ως «εκλεκτό».
Αν η τελική απόφαση ανήκει στο κόμμα, η θέση του νυν προέδρου έχει βαρύνουσα σημασία, καθώς το κίνημα MAGA έχει αλώσει τους Ρεπουμπλικανούς.
Ο Βανς έχει ισχυρή απήχηση στις τάξεις του -ήδη έχει λάβει την υποστήριξη της Turning Point USA, της οργάνωσης δεξιάς νεολαίας που είχε ιδρύσει ο Τσάρλι Κερκ.
Ο Ρούμπιο, γιος Κουβανών μεταναστών, θεωρείται αγαπημένος του ρεπουμπλικανικού κατεστημένου και των «γερακιών».
Είτε τελικά αναμετρηθούν για το προεδρικό χρίσμα και επικρατήσει ένας εκ των δύο, είτε κατέβουν τελικά στις εκλογές ως «δίδυμο», το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα περάσει στην επόμενη γενιά του τραμπισμού.
Μένει να φανεί εάν θα γίνει υπό τον λαϊκιστικό απομονωτισμό του Βανς, υπό την επιθετική εξωτερική πολιτική του Ρούμπιο ή συνδυασμό.
Προσώρας, πάντως, δεν ενθουσιάζουν τους εγγεγραμμένους ψηφοφόρους των Ρεπουμπλικανών.
Σε πρόσφατη δημοσκόπηση του δικτύου NBC, περίπου οι μισοί από τους ερωτηθέντες δήλωσαν ότι έχουν αρνητική γνώμη για τον Βανς (49%), έναντι 38% που έχουν θετική.
Τα ποσοστά για τον Ρούμπιο είναι 41% και 34% αντίστοιχα.
Έτερα στελέχη του κόμματος εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο υποψηφιότητας.
Ένα εκλογικό στραπάτσο τον Νοέμβριο δεν αποκλείεται να ωθήσει το κόμμα προς εναλλακτικές λύσεις.