Politica 89.8
Αποκάλυψη: «Σε σπίτια και ΙΧ πιθανόν οι επόμενες κυβερνοεπιθέσεις» – Οι νέοι στόχοι των χάκερ
Ο γενικός γραμματέας Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, Σπύρος Παπαγεωργίου μιλά για τις κυβερνοεπιθέσεις στην Ευρώπη, τονίζοντας ότι «αν το κατώφλι ασφαλείας είναι αρκετά χαμηλό ώστε να το περάσει ερασιτέχνης, το ίδιο άνοιγμα είναι διαθέσιμο σε όποιον έχει υπομονή να περιμένει»
«Υπάρχει ο φόβος ότι οι επιθέσεις χάκερ εναντίον της αλυσίδας τροφίμων με στόχο τη δημιουργία φόβου και ανασφάλειας στους πολίτες της Ευρώπης μπορεί να συνεχιστούν λόγω της ευαλωτότητας πολλών συστημάτων στην ενέργεια, στην υγεία, στις μεταφορές κι αλλού».
Σε αυτή την επισήμανση προχωράει μιλώντας στο «Βήμα» ο γενικός γραμματέας Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη Σπύρος Παπαγεωργίου (στην φωτογραφία αριστερά) μετά το πρόσφατο συντονισμένο κύμα επιθέσεων σε επαγγελματικά συστήματα ψύξης και κατάψυξης σουπερμάρκετ σε τουλάχιστον οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσα στις οποίες και η Ελλάδα.
«Δεν αποκλείουμε ωστόσο ότι η επόμενη κίνηση των χάκερ θα είναι “χτύπημα” μέσα στα σπίτια με κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα smarthome, smart TV των επονομαζόμενων “έξυπνων πριζών” είτε με φώτα, ηχοσυστήματα κι άλλες συσκευές, αλλά και θύρες που ανοιγοκλείνουν, είτε και με τις υφαρπαγές δεδομένων. Προκαλώντας εγκλωβισμούς, συσκοτίσεις, αιφνιδιαστικές ενεργοποιήσεις συσκευών αλλά και ανοίγματα καμερών από τους χάκερ» λέει χαρακτηριστικά ο κ. Παπαγεωργίου.
Και συνεχίζει: «Οπως εξάλλου και την αλλοίωση των αναφορών από ψηφιακούς βοηθούς όπως η Alexa κ.ά. Χιλιάδες τέτοιου είδους επιθέσεις στα “έξυπνα σπίτια” είχαν σημειωθεί την τελευταία δεκαετία στις ΗΠΑ, αλλά υπάρχει φόβος για γενίκευση του υβριδικού πολέμου. Μεταφέροντας έτσι τον τρόμο σε ιδιωτικούς χώρους».
Και στις μεταφορές
«Ακόμη, υπάρχει φόβος για εκμετάλλευση των ψηφιακών συστημάτων αυτοκινήτων σας για να αποκτηθεί η πρόσβαση στα προσωπικά σας δεδομένα ή να επηρεαστεί η οδήγησή τους. Φυσικά δεν αποκλείονται και επιθέσεις σε συστήματα μεταφορών, όπως στις τηλεδιοικήσεις των τρένων, παρότι δεν υπάρχει η εικόνα ότι προς το παρόν επιδιώκεται να υπάρχουν ανθρώπινα θύματα. Την ίδια ώρα υπάρχει ζήτημα ενδεχόμενων πληγμάτων διαφόρων μορφών στη βιομηχανική παραγωγή, που μπορεί να προκαλέσουν διακοπές λειτουργίας ή σοβαρά ατυχήματα» προσθέτει ο γενικός γραμματέας Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων μιλώντας στο «Βήμα».
Ο κύκλος επιθέσεων στα συστήματα ψύξης και κατάψυξης σουπερμάρκετ πρόσφατα σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες ήρθε για να προστεθεί σε έναν κύκλο «ηλεκτρονικών» επιθέσεων που παρουσιάζει αύξηση 75%-90% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Μεταξύ αυτών, μια σειρά ηλεκτρονικών εισβολών – με υπόνοιες ότι μπορεί να προέρχονται από ρωσικούς κύκλους – αλλά και περιστατικά αλλεπάλληλων τηλεφωνημάτων για βόμβες σε αεροπλάνα ή εισβολές από drones άγνωστης προέλευσης. Οπως, όμως, και άλλου είδους ηλεκτρονικών επιθέσεων και πληγμάτων στην καθημερινή ζωή των πολιτών έτσι ώστε να δημιουργείται γύρω μας γενικευμένο κλίμα ανασφάλειας και ανησυχίας.
Συνολική θεώρηση
Η άγνωστη στο ευρύ κοινό νεοσυσταθείσα Γενική Γραμματεία Προστασίας Κρίσιμων Οντοτήτων δημιουργήθηκε ακριβώς για να εφαρμόσει ένα νέο πλαίσιο, τον Ν. 5236/2025, που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων.
Τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Οπως υπογραμμίζει ο κ. Παπαγεωργίου, «η δουλειά μας δεν είναι να προστατεύσουμε κτίρια. Είναι να διασφαλίσουμε ότι η υπηρεσία φτάνει στον πολίτη. Το ρεύμα, το νερό, η μεταφορά, η περίθαλψη, η τροφή. Εχουν προσδιοριστεί 349 κωδικοί τέτοιου είδους υπηρεσιών, από τους οποίους 289 είναι ενεργοί. Κύριο χαρακτηριστικό, και αυτό που μας ξεχωρίζει, είναι ότι εξετάζουμε όλους τους κινδύνους μαζί. Σεισμό, πλημμύρα, πυρκαγιά, τεχνική αστοχία, ανθρώπινο λάθος, τρομοκρατική ενέργεια, κυβερνοεπίθεση και υβριδική απειλή. Για τον πολίτη που έμεινε χωρίς νερό δεν έχει σημασία αν έφταιξε ο σεισμός ή ο χάκερ».
Ο ίδιος ο κ. Παπαγεωργίου είναι εν αποστρατεία αρχιπλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού, ο οποίος για περισσότερα από 12 χρόνια υπηρέτησε στη Διεύθυνση Κυβερνοάμυνας του ΓΕΕΘΑ, όπου διετέλεσε διευθυντής, υπεύθυνος στρατηγικών και επιχειρησιακών δράσεων προστασίας των εθνικών στρατιωτικών και κρίσιμων δικτύων. «Η εθνική εκτίμηση κινδύνου δεν δουλεύει με αφηρημένες απειλές» λέει μιλώντας στο «Βήμα». «Δουλεύει με δεκαεπτά συγκεκριμένα σενάρια αναφοράς. Ισχυρός σεισμός φέρ’ ειπείν σε περιοχή με μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού και υποδομών. Το ζήτημα δεν είναι μόνο τα κτίρια. Είναι ότι το συνεργείο επισκευής δεν φτάνει εκεί που χρειάζεται επειδή έκλεισαν οι δρόμοι και ότι ο σεισμός μπορεί να προκαλέσει δευτερογενώς βιομηχανικό ατύχημα ή να ρίξει ένα κέντρο ελέγχου».
Και συνεχίζει λέγοντας ότι «ακόμη δημιουργείται Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Ανθεκτικότητας και ειδικό επιχειρησιακό κέντρο θα καταγράφει ρητά τις εξαρτήσεις κάθε οντότητας από άλλες υποδομές, οργανισμούς και προμηθευτές και θα παρακολουθεί τις παρεμβάσεις, τις διορθώσεις κ.λπ. Ομως είναι σημαντικές και οι αλληλεξαρτήσεις αφού κάθε φορέας εξετάζει τον εαυτό του και κανείς δεν εξετάζει την αλυσίδα. Το νοσοκομείο έχει γεννήτρια, το καύσιμο όμως έρχεται με βυτίο και το βυτίο θέλει ανοιχτό δρόμο. Τα βιομηχανικά συστήματα ελέγχου ρυθμίζουν φυσικά μεγέθη, θερμοκρασία, πίεση, παροχή, που εγκαταστάθηκαν πριν η κυβερνοασφάλεια μπει στη συζήτηση. Το είδαμε στα ψυγεία και ισχύει το ίδιο σε αντλιοστάσια και σε υποσταθμούς».
Χαμηλά ο πήχης
Για την ηλεκτρονική επίθεση στην αλυσίδα τροφίμων ο κ. Παπαγεωργίου επισημαίνει ένα στοιχείο «που δείχνει ότι δεν μιλάμε μόνο για τρόφιμα. Πέντε μέρες πριν από τη Γαλλία είχαν εντοπιστεί 8.547 εκτεθειμένα συστήματα αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων σε 35 χώρες, από τα οποία περίπου 181 επέτρεπαν πλήρη έλεγχο. Είναι ακριβώς η ίδια κατηγορία προβλήματος».
Ακόμη προσθέτει ότι «έχει σημασία όμως η μέθοδος. Μεταξύ 20 και 30 Οκτωβρίου καταγράφηκε συστηματική ανιχνευτική δραστηριότητα κατά των συγκεκριμένων υποδομών με κορύφωση στις 26 Οκτωβρίου Το δεύτερο κύμα ήρθε στις 2 Νοεμβρίου. Αυτό δεν είναι βλάβη. Είναι προετοιμασία. Θα συνεχιστεί όσο υπάρχουν εκτεθειμένα μηχανήματα. Και σας λέω κάτι που ακούγεται παράδοξο. Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι μπορεί να το έκανε κρατικός δράστης. Είναι ότι το κατώφλι ήταν αρκετά χαμηλό ώστε να το περάσει ερασιτέχνης. Αν το περνά ερασιτέχνης, το ίδιο άνοιγμα είναι διαθέσιμο σε όποιον έχει υπομονή να περιμένει τη σωστή στιγμή».
Οσον αφορά την προέλευση αυτών των ενεργειών, ο ίδιος απαντάει ότι «καμία αρχή δεν έχει αποδώσει τις επιθέσεις σε συγκεκριμένο δράστη και το Κέντρο Κυβερνοασφάλειας του Βελγίου δήλωσε ότι μπορεί να μην εξακριβωθεί ποτέ. Υπάρχει ωστόσο ένδειξη ότι η προκαταρκτική ανίχνευση ήρθε από δικτυακές υποδομές που έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν από ρωσόφωνους δράστες, αλλά η ένδειξη δεν είναι απόδειξη και δεν κάνω απόδοση ευθύνης».
Οπως συμπληρώνει ότι «οι εταιρείες θωρακίζουν τους υπολογιστές και τα emails (IT) τους, αλλά ξεχνούν τους βιομηχανικούς ελεγκτές (OT) στα ψυγεία και τους καταψύκτες, οι οποίοι συχνά έχουν προεπιλεγμένους κωδικούς πρόσβασης και δεν ανανεώνονται, ενώ τα συστήματα αυτά είναι ευαίσθητα σε τυχόν δοκιμές ηλεκτρονικής εισβολής από τους ίδιους τους υπευθύνους ασφαλείας των εταιρειών. Προσέξτε όμως τι έκανε ο επιτιθέμενος, γιατί εκεί είναι το μάθημα. Δεν έσπασε το σύστημα. Το χρησιμοποίησε όπως σχεδιάστηκε. Αλλαξε τη ρύθμιση θερμοκρασίας, άναψε τις αντιστάσεις απόψυξης, που είναι κυριολεκτικά θερμαντικά σώματα μέσα στο ψυγείο, και μεγάλωσε τον κύκλο απόψυξης ώστε να αργήσει να χτυπήσει ο συναγερμός. Και διάλεξε νυχτερινή ώρα».
Πρόβλεψη προστίμου
Σημειώνεται ότι βάσει νόμου μπορεί να επιβληθούν πρόστιμα από 1.000.000 έως 10.000.000 ευρώ για τη μη θωράκιση των ηλεκτρονικών συστημάτων από κακόβουλες επιθέσεις, ύστερα από τις αρχικές συστάσεις και τις πρώτες επιθεωρήσεις από τις κρατικές υπηρεσίες.
Και όπως προσδιορίζει ο κ. Παπαγεωργίου, «ο νόμος ορίζει έξι κατηγορίες μέτρων για κάθε κρίσιμη οντότητα: πρόληψη, φυσική προστασία, απόκριση σε περιστατικά, αποκατάσταση και συνέχεια λειτουργίας, ασφάλεια προσωπικού και εκπαίδευση με ασκήσεις, και εκεί πρέπει να συμμορφωθούν. Η προτεραιότητά μου δεν είναι να μαντέψω τον επόμενο στόχο. Είναι να μετρήσω πόσα τέτοια μηχανήματα είναι εκτεθειμένα και να κλείσουν».
tovima.gr
