Politica 89.8
Διαθήκες: Μειώνονται τα ηλικιακά όρια και αλλάζει το πλαίσιο στο κληρονομικό δίκαιο
Μια από τις πιο εκτεταμένες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών δρομολογείται στο κληρονομικό δίκαιο, με το νέο νομοσχέδιο να επιχειρεί να εκσυγχρονίσει θεμελιώδεις έννοιες και πρακτικές που παρέμεναν σχεδόν αμετάβλητες επί περίπου 80 χρόνια. Το σχέδιο, που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 20 Απριλίου 2026, εισάγει νέες δυνατότητες, αλλά και αυστηρότερες δικλίδες προστασίας για τους ευάλωτους.
Μία από τις πιο ουσιαστικές τομές αφορά το ηλικιακό όριο: για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητασύνταξης διαθήκης σε άτομα από τα 16 έτη.
Η πρόβλεψη αυτή, αν και προκαλεί αρχικά εντύπωση, εντάσσεται στη λογική ενίσχυσης της αυτονομίας του ατόμου, επιτρέποντας ακόμη και σε ανήλικους να εκφράζουν τη βούλησή τους για τη διαχείριση της περιουσίας τους.
Τεχνολογία στην υπηρεσία της βούλησης
Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει ρητά τη χρήση τεχνολογικών μέσων για τη σύνταξη διαθήκης, ιδίως για άτομα με αναπηρία ή προβλήματα υγείας.
Πλέον, ο διαθέτης μπορεί να εκφράζει προφορικά τη βούλησή του ενώπιον συμβολαιογράφου, χρησιμοποιώντας βοηθητικά μέσα όπως φωνητική υποστήριξη ή ηλεκτρονικές εφαρμογές. Σε περιπτώσεις αδυναμίας λόγου, προβλέπεται η χρήση μηχανικών ή ψηφιακών εργαλείων, ενώ υπάρχει και δυνατότητα διερμηνέα για όσους δεν γνωρίζουν ελληνικά.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν αποκλείεται από τη διαδικασία λόγω σωματικών ή άλλων περιορισμών.
Αυστηρό πλαίσιο για ευάλωτους διαθέτες
Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει αυστηρούς περιορισμούς για περιπτώσεις όπου ο διαθέτης βρίσκεται σε κατάσταση εξάρτησης, όπως κατά τη νοσηλεία ή τη διαμονή σε δομές φροντίδας.
Ρητά προβλέπεται ότι διαθήκες που ευνοούν πρόσωπα τα οποία εργάζονται ή συνδέονται με νοσοκομεία, οίκους ευγηρίας ή άλλα ιδρύματα θεωρούνται άκυρες, εφόσον συντάσσονται κατά τη διάρκεια της νοσηλείας ή εντός τριών μηνών από αυτή.
Η διάταξη αποσκοπεί στην αποτροπή φαινομένων επιρροής και στην προστασία των ηλικιωμένων και των ασθενών, που συχνά βρίσκονται σε ευάλωτη θέση.
Νέοι θεσμοί: Συνδιαθήκη και κληρονομικές συμβάσεις
Το νέο κληρονομικό δίκαιο εισάγει για πρώτη φορά τη δυνατότητα συνδιαθήκης, επιτρέποντας σε περισσότερα πρόσωπα —όπως σύζυγοι— να καθορίζουν από κοινού τη διάθεση της περιουσίας τους.
Η συνδιαθήκη μπορεί να λειτουργήσει ως κληρονομική σύμβαση, εφόσον προκύπτει πρόθεση δέσμευσης μεταξύ των συμβαλλόμενων. Πρόκειται για έναν θεσμό που ήδη εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και εισάγεται πλέον και στην ελληνική έννομη τάξη.
Αλλαγές επέρχονται και στη διαδικασία σύνταξης δημόσιας και μυστικής διαθήκης, καθώς μειώνεται ο αριθμός των απαιτούμενων μαρτύρων από τρεις σε δύο.
Παράλληλα, τίθενται σαφή κριτήρια για τα πρόσωπα που μπορούν να συμμετέχουν ως μάρτυρες, αποκλείοντας όσους δεν διαθέτουν επαρκή αισθητηριακή αντίληψη, δεν γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα ή συνδέονται επαγγελματικά με τον συμβολαιογράφο.
Το νέο νομοσχέδιο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ελευθερία του διαθέτη και την ανάγκη προστασίας από καταχρηστικές πρακτικές. Με εργαλεία που εκσυγχρονίζουν τη διαδικασία και θεσμούς που ενισχύουν τη διαφάνεια, το κληρονομικό δίκαιο εισέρχεται σε μια νέα εποχή.
Πηγή: newmoney.gr
