Επικουρικές συντάξεις: Γρηγορότερες αλλά χωρίς ενίσχυση – Πώς επηρεάζονται οι δικαιούχοι

Σε μια προσπάθεια να περιοριστεί μια από τις πιο επίμονες παθογένειες του ασφαλιστικού συστήματος, προωθούνται αλλαγές που στοχεύουν στη σημαντική επιτάχυνση της απονομής των επικουρικών συντάξεων. Το πρόβλημα των καθυστερήσεων, που σε πολλές περιπτώσεις φτάνει ακόμη και τα τρία χρόνια, παραμένει έντονο, την ώρα που οι παροχές συνεχίζουν να καταβάλλονται μειωμένες και χωρίς καμία αύξηση.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση από το υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να απλοποιήσει τη διαδικασία και να περιορίσει τη γραφειοκρατία, η οποία μέχρι σήμερα αποτελεί βασικό παράγοντα καθυστέρησης.
Αλλαγή στον τρόπο απονομής
Σύμφωνα με τη ρύθμιση που περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η απονομή της επικουρικής σύνταξης θα γίνεται πλέον από τον τελευταίο φορέα στον οποίο υπάγεται ο ασφαλισμένος κατά την υποβολή της αίτησης.
Η αλλαγή αυτή αφορά κυρίως περιπτώσεις ασφαλισμένων με διαδοχική ασφάλιση σε περισσότερα από ένα επικουρικά ταμεία, τα οποία πλέον έχουν ενσωματωθεί στον ΕΦΚΑ.
Μέχρι σήμερα, απαιτούνταν να εντοπιστεί ποιο ταμείο συγκέντρωνε τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης, διαδικασία που οδηγούσε σε διαδοχικές ανταλλαγές εγγράφων και σημαντικές καθυστερήσεις. Με το νέο πλαίσιο, επιχειρείται να μπει τέλος σε αυτή τη χρονοβόρα πρακτική.
Εκκρεμότητες και καθυστερήσεις
Παρά τις αλλαγές, το πρόβλημα παραμένει οξύ. Οι εκκρεμείς επικουρικές συντάξεις υπολογίζονται σε περίπου 31.000, αριθμός που αποτυπώνει το εύρος της εκκρεμότητας.
Οι καθυστερήσεις δεν είναι το μόνο ζήτημα. Οι επικουρικές εξακολουθούν να καταβάλλονται «κουτσουρεμένες», ενώ οι δικαιούχοι δεν έχουν λάβει αυξήσεις για περισσότερο από μία δεκαετία.
Οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν «παγωμένες», καθώς δεν έχουν ενταχθεί στις αυξήσεις που δόθηκαν στις κύριες συντάξεις τα τελευταία χρόνια. Περίπου 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχοι δεν έχουν δει καμία βελτίωση στα ποσά που λαμβάνουν.
Η βασική αιτία είναι η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, η οποία θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου και προβλέπει ότι αυξήσεις μπορούν να δοθούν μόνο εφόσον ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης εμφανίζει πλεόνασμα.
Παρά το γεγονός ότι τα τελευταία στοιχεία δείχνουν πλεόνασμα που ξεπερνά τα 188 εκατ. ευρώ για το 2025 — σημαντικά υψηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις — δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη μετακύλιση στους συνταξιούχους.
Την περίοδο 2023-2026, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 15,58%, ωστόσο οι επικουρικές παρέμειναν αμετάβλητες. Οι δικαιούχοι δεν έλαβαν ούτε τις αυξήσεις 7,78% το 2023, 3% το 2024, ούτε τις επόμενες προσαρμογές 2,4% για το 2025 και το 2026.
Νέος τρόπος υπολογισμού για τους νεότερους
Για όσους συνταξιοδοτήθηκαν μετά το 2015, το σύστημα υπολογισμού έχει γίνει πιο αυστηρό. Εφαρμόζεται πλέον ένας διπλός μηχανισμός που διαφοροποιεί την απονομή της σύνταξης.
Για τα έτη ασφάλισης έως το 2014, η σύνταξη υπολογίζεται με συντελεστή 0,45% ανά έτος, βάσει των αποδοχών της περιόδου 2002-2014. Από το 2015 και μετά, καθοριστικό ρόλο παίζουν οι καταβληθείσες εισφορές και η ηλικία συνταξιοδότησης.
Η αλλαγή αυτή έχει οδηγήσει σε χαμηλότερες παροχές για τους νεότερους συνταξιούχους, εντείνοντας τις ανισότητες μεταξύ παλαιών και νέων δικαιούχων.
Παρά την προσπάθεια επιτάχυνσης των διαδικασιών, το βασικό ζήτημα των χαμηλών παροχών και της απουσίας αυξήσεων παραμένει άλυτο. Η μεταρρύθμιση στοχεύει κυρίως στη λειτουργική βελτίωση του συστήματος, χωρίς να αντιμετωπίζει πλήρως το ζήτημα της επάρκειας των συντάξεων.
Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα πιο γρήγορο, αλλά όχι απαραίτητα πιο γενναιόδωρο για τους δικαιούχους.
Πηγή: newmoney.gr